Het korte antwoord
Een badkamer waterdicht maken betekent dat er onder de tegels een waterdichte laag komt op de vloer en de natte wanden. Bij een badkamerrenovatie gebeurt dat na het leidingwerk en voor het tegelen: eerst afdichtband in de hoeken en manchetten rond leidingen en afvoer, dan een membraan over het hele vlak. Tegels en voegen alleen houden water niet tegen.
Waarom zijn tegels en voegen niet waterdicht?
Veel mensen denken dat een betegelde wand waterdicht is. Dat klopt maar half. De meeste moderne tegels laten zelf weinig water door, maar de voegen ertussen wel. Een gewone cementvoeg is poreus: hij neemt water op en geeft het langzaam door aan wat erachter zit. Daar komt bij dat er in elke badkamer na verloop van tijd kleine scheurtjes ontstaan, en dat kit ouder wordt en loslaat.
Wat achter de tegels zit, is vaak niet tegen water bestand. Gips zwelt op, hout gaat rotten, en water dat door een betonvloer zakt, komt uiteindelijk bij de buren of in de constructie terecht. Dat ziet u niet meteen. Een lekkende douche kan jaren goed lijken, tot er een vlek op het plafond van de onderburen verschijnt of de tegels hol gaan klinken.
Daarom hoort er onder de tegels een aparte laag die wel waterdicht is. De tegels zijn de afwerking. De waterdichte laag is de bescherming.
Welke delen van de badkamer moeten waterdicht?
Niet elke vierkante centimeter van een badkamer krijgt evenveel water. Een vakman kijkt per zone hoeveel water er komt, en maakt waterdicht waar dat nodig is. De tabel laat zien hoe dat in de praktijk meestal gaat.
| Zone | Hoeveel water | Wat er meestal gebeurt |
|---|---|---|
| Douchevloer | Veel, elke dag | Volledig waterdicht, met extra afdichting rond de afvoer |
| Douchewanden | Veel, vooral op de hoogte van de straal | Waterdicht tot ruim boven de douchekop, vaak tot het plafond |
| Rest van de vloer | Spatwater, natte voeten, soms een plas | Bij een inloopdouche de hele vloer waterdicht, met een opstaande rand tegen de wanden |
| Wand rond het bad | Veel als er in het bad gedoucht wordt | Waterdicht boven de badrand en in de hoeken |
| Achter de wastafel | Spatwater | Vaak geen volledig membraan nodig, wel een goede tegel- en kitaansluiting |
| Nissen in de douche | Veel, en water blijft liggen | Waterdicht in alle hoeken, met een licht aflopende bodem |
Twijfel over een zone? Dan maken we hem liever waterdicht dan niet. Het extra werk is klein vergeleken met een wand die over een paar jaar open moet. Bij een douche zonder drempel geldt dat nog sterker, omdat water dan vrij over de vloer kan lopen. Daarover meer in een inloopdouche zonder drempel.
Welke manieren zijn er om een badkamer waterdicht te maken?
Er zijn grofweg drie manieren, en in veel badkamers worden ze gecombineerd. Wat ze gemeen hebben: het is altijd een systeem. Het membraan, het band in de hoeken, de manchetten en de lijm horen bij elkaar en zijn op elkaar afgestemd. Losse producten van verschillende merken door elkaar gebruiken is vragen om problemen.
| Systeem | Hoe het werkt | Geschikt voor | Let op |
|---|---|---|---|
| Vloeibaar membraan | Wordt in lagen gekwast of gerold en droogt tot een dichte, flexibele laag | Vloeren en wanden, ook met veel hoeken en nissen | Moet in de juiste dikte en met droogtijd tussen de lagen |
| Afdichtmat of folie | Een mat die met tegellijm op de ondergrond geplakt wordt, naden worden overlapt en afgedicht | Grote vlakken, en vloeren die wat kunnen werken, zoals hout | De naden en overlappen zijn de zwakke plekken |
| Waterdichte bouwplaat | Een plaat met een harde kern en een coating, waarmee wanden of voorzetwanden worden gebouwd | Douchewanden, voorzetwanden, nissen en banken | De naden tussen de platen moeten worden afgedicht met band |
Welk systeem het beste is, hangt af van de ondergrond. Op een stevige betonvloer werkt een vloeibaar membraan goed. Op een houten vloer, die een klein beetje werkt, kiest een vakman vaak een mat die beweging opvangt. En voor een nieuwe voorzetwand of een nis is een waterdichte bouwplaat praktisch, omdat die meteen vlak en vochtbestendig is.
Hoe gaat het badkamer waterdicht maken stap voor stap?
Het waterdicht maken gebeurt nadat het leidingwerk en de elektra klaar zijn en de wanden en vloer vlak zijn gemaakt. Dit is de volgorde die een vakman aanhoudt. Waar deze stap in het geheel valt, ziet u in het stappenplan van een badkamerrenovatie.
- Ondergrond controleren. Is hij droog, stevig, vlak en stofvrij? Een nieuwe dekvloer moet eerst voldoende droog zijn. Op een natte of zanderige ondergrond hecht niets goed.
- Voorstrijken. Er gaat een primer op, zodat het membraan goed hecht en de ondergrond niet te snel vocht uit het membraan trekt. Sommige ondergronden, zoals een anhydriet dekvloer, vragen een speciale voorbehandeling.
- Hoeken en naden afdichten. In elke hoek tussen vloer en wand en tussen twee wanden komt afdichtband. Hier werkt een gebouw het meest, en hier scheurt een membraan zonder band als eerste.
- Doorvoeren afdichten. Rond elke leiding die door de wand komt, zoals de aansluiting van de douchekraan, komt een manchet. Ook het inbouwdeel van een kraan wordt aangesloten op de waterdichte laag.
- De afvoer aansluiten. Een douchegoot of putje heeft een flens of manchet die in het membraan wordt opgenomen. Dit is de plek waar het meeste water samenkomt.
- Het membraan aanbrengen. Over het hele vlak, in meestal twee lagen, met droogtijd ertussen. Het membraan loopt over het band en de manchetten heen.
- Drogen en controleren. Pas als alles goed droog is en er nergens een gat of dunne plek zit, begint de tegelzetter.
Welke ondergrond is geschikt in een natte ruimte?
Een waterdichte laag is zo goed als de ondergrond waarop hij zit. Werkt de ondergrond, dan scheurt het membraan of laten de tegels los. Daarom kijkt een vakman eerst naar wat er onder de nieuwe badkamer komt.
- Beton en een cementgebonden dekvloer. Stevig en stabiel, en een goede basis. Wel moet een nieuwe dekvloer genoeg tijd krijgen om uit te drogen.
- Een houten vloer. Hout werkt met vocht en temperatuur, en een balklaag veert een beetje. Er komt eerst een stijve ondervloer op, vaak met een mat die beweging opvangt. Zonder die stap scheuren voegen en membraan.
- Gipsplaat op de wand. Gewone gipsplaat hoort niet in de douche. In een natte zone kiest een vakman een vochtbestendige of cementgebonden plaat, of een waterdichte bouwplaat.
- Oude muren. In oudere panden zijn muren soms zacht of zanderig. Dan moet er eerst een nieuwe laag op, of een voorzetwand voor, voordat er iets waterdicht gemaakt kan worden.
“Het membraan ziet niemand meer zodra de tegels erop zitten. Juist daarom nemen we er de tijd voor.”
Wat ziet een vakman dat u niet ziet?
Een badkamer kan er na de oplevering prachtig uitzien en toch lekken. Bijna altijd komt dat door een detail dat ergens in het waterdicht maken is overgeslagen. Dit zijn de plekken waar een ervaren vakman naar kijkt, en waar bij een snelle klus het vaakst iets misgaat.
- Het membraan stopt te laag op de douchewand, terwijl de straal er wel boven komt.
- Er zit geen manchet rond de leiding van de douchekop of het inbouwdeel van de kraan.
- De douchegoot is niet in het membraan opgenomen, maar alleen ertegenaan gekit.
- In de hoek tussen vloer en wand ontbreekt het afdichtband.
- De nis is waterdicht gemaakt op de vlakken, maar niet in de hoeken en de randen.
- Het membraan is in één dunne laag gezet, of de tegels zijn erop gezet voordat het droog was.
- Er is gips gebruikt in de natte zone, achter een membraan dat nooit bedoeld was voor die ondergrond.
Geen van deze punten ziet u op een foto van een opgeleverde badkamer. Vraag daarom bij een offerte hoe en waar de badkamer waterdicht gemaakt wordt. Een vakman die dat goed doet, kan het u in een paar zinnen uitleggen.
Hoe merkt u dat een badkamer niet meer waterdicht is?
Lekkage onder de tegels gaat langzaam. Het is daarom goed om de signalen te kennen. Ziet u er een paar tegelijk, dan is het tijd om iemand te laten kijken.
- Holle tegels. Klinkt een tegel hol als u erop tikt, dan kan de lijm eronder zijn losgekomen, soms door vocht.
- Donkere of afbrokkelende voegen. Vooral onderaan de douchewand en rond de afvoer.
- Schimmel die blijft terugkomen. In de kit of de voegen, ook na schoonmaken. Dat kan ook aan de ventilatie liggen, lees daarover ventilatie in de badkamer.
- Vlekken aan de andere kant van de muur. Bladderende verf of een vochtplek in de gang of slaapkamer naast de douche.
- Een vlek op het plafond eronder. Bij de onderburen of in uw eigen woonkamer.
- Een muffe geur. Ook als u niets ziet, kan een blijvende vochtlucht een teken zijn.
Kit vervangen helpt soms even, maar lost geen lek in de waterdichte laag op. Zit het probleem onder de tegels, dan moet de badkamer meestal open. Dat is vaak het moment om de badkamer in zijn geheel te vernieuwen.
Hoe houdt u de badkamer na de oplevering droog?
Een goed gemaakte waterdichte laag gaat lang mee. Wat u zelf bijhoudt, zit vooral aan de oppervlakte. De kitnaden tussen tegels en sanitair en in de hoeken zijn onderhoudsnaden. Ze zijn flexibel, zodat kleine bewegingen niet tot scheuren leiden, maar ze slijten. Kijk ze een keer per jaar na en laat ze vervangen als ze loslaten of als de schimmel er niet meer uit gaat.
- Laat de afzuiging na het douchen nog een tijd draaien.
- Trek de douchevloer en het glas af na gebruik.
- Gebruik geen agressieve schoonmaakmiddelen op voegen en kit.
- Houd de afvoer schoon, zodat water niet blijft staan.
Bij MA Layan geven we op een badkamer 5 jaar garantie op tegelwerk en waterdichtheid, en op het sanitair geldt de garantie van de fabrikant. Wat er precies onder valt, leest u in de garantie op een badkamerrenovatie.
Twijfelt u over de staat van uw huidige badkamer, of staat er een renovatie op de planning? Bij een opname bij u thuis kijken we naar de vloer, de wanden, de afvoer en de ventilatie, en hoort u wat er nodig is voor een badkamer die droog blijft. We doen alleen complete badkamers, geen losse reparaties, dus een opname gaat altijd over het geheel.