Het korte antwoord
Bij een complete woningrenovatie is de volgorde: slopen, constructie, leidingen en elektra, kozijnen, wanden en plafonds, dekvloer, tegelwerk, keuken en badkamer, vloer, deuren, schilderwerk en als laatste plinten en afmonteren. De regel erachter is eenvoudig: van grof naar fijn, van nat naar droog en van verborgen naar zichtbaar.
Vloer, wanden en verwarming in de goede volgorde: vloeren en vloerverwarming en stucwerk en schilderwerk.
Eerst de leidingen, dan het stucwerk. Lees hoe wij de elektra bij een renovatie inplannen.
Wat is de juiste volgorde van een renovatie?
Een huis renoveren is een keten. Elk vak bouwt voort op het vorige en laat een ondergrond achter voor het volgende. Als één schakel te vroeg of te laat komt, betaalt u dat later: een sleuf door vers stucwerk, krassen op een nieuwe vloer of een keuken die er weer uit moet voor een leiding. De tabel laat de volgorde zien die in de meeste woningen werkt.
| Volgorde | Vak | Waarom op dit moment |
|---|---|---|
| 1 | Sloop en eventueel asbestsanering | Pas als alles kaal is, ziet u wat er echt zit |
| 2 | Constructie: muren, balken, openingen | Alles daarna hangt aan de nieuwe indeling |
| 3 | Leidingen, afvoer, verwarming en ventilatie | Ze gaan in vloeren en wanden, dus voor alles wat dicht gaat |
| 4 | Elektra: kabels, dozen, groepenkast | Zelfde reden, en de punten moeten vast staan voor het stucwerk |
| 5 | Kozijnen, ramen en binnendeurkozijnen | Het stucwerk sluit erop aan |
| 6 | Wanden en plafonds: gipsplaat en stucwerk | Nat werk, dat moet drogen voor de afwerking |
| 7 | Dekvloer of egaliseren | Geeft de vlakke ondergrond voor tegels en vloer |
| 8 | Badkamer en toilet: waterdicht maken en tegelen | Nat werk, liefst voor de nieuwe vloer in de rest van het huis |
| 9 | Keuken plaatsen en aansluiten | Op een vlakke vloer en tegen afgewerkte wanden |
| 10 | Afwerkvloer leggen | Zo laat mogelijk, zodat hij niet beschadigt |
| 11 | Binnendeuren afhangen | De deur moet passen op de hoogte van de nieuwe vloer |
| 12 | Schilderwerk, plinten, afmonteren | Het laatste stof is weg, nu komt de finish |
Dit is de grote lijn. In uw woning kan het iets schuiven. Een keuken op een tegelvloer komt vaak na de vloer, een houten vloer juist na de keuken. Soms gaat schilderwerk van plafonds eerder dan de vloer. Maar de logica blijft hetzelfde, en wie die logica kent, ziet snel of een planning klopt. Hoe u het hele traject eromheen aanpakt, van wens tot oplevering, staat in het woningrenovatie stappenplan.
Welke drie regels bepalen de volgorde?
Wie de tabel niet uit zijn hoofd wil leren, onthoudt drie regels. Daarmee kunt u bijna elke vraag over wat eerst moet zelf beantwoorden.
- Van grof naar fijn. Slopen, hakken, frezen en schuren geven stof en kunnen schade maken. Dat werk gaat voor alles wat netjes moet blijven. Een vloer die al ligt terwijl er nog gesloopt wordt, is een vloer met krassen.
- Van nat naar droog. Stucwerk, een dekvloer, tegellijm en egaline brengen veel vocht in huis. Dat vocht moet eruit voordat er hout, laminaat of verf op komt. Een houten vloer op een vochtige ondergrond kan gaan werken of bol trekken.
- Van verborgen naar zichtbaar. Leidingen, kabels, kanalen en isolatie verdwijnen achter de afwerking. Ze moeten dus klaar en gecontroleerd zijn voordat er een plaat, stuclaag of vloer overheen gaat.
Een vierde regel helpt bij meerdere verdiepingen: werk van boven naar beneden. Puin en materiaal gaan via de trap naar buiten. Is de benedenverdieping al af, dan loopt alles over uw nieuwe vloer en langs uw nieuwe wanden.
Wat gaat eerst: de badkamer of de keuken?
Dit is de vraag die het vaakst gesteld wordt. Technisch gezien kunnen ze tegelijk, en in een leeg huis is dat ook vaak het snelst. De loodgieter trekt dan in één ronde de leidingen voor beide ruimtes, en de tegelzetter werkt de badkamer af terwijl de keuken besteld wordt.
Woont u in het huis, dan ligt het anders. Zonder keuken en zonder badkamer tegelijk is wonen zwaar. Dan is het meestal prettiger om ze na elkaar te doen. Welke eerst gaat, hangt vooral af van de levertijd van de keuken. Een keuken op maat heeft vaak een langere levertijd dan het materiaal voor een badkamer. Dan begint u met de badkamer en schuift de keuken in de planning op naar het moment dat hij binnen is.
Eén ding geldt in beide gevallen: de leidingen voor keuken en badkamer horen in dezelfde fase thuis. Twee keer een vloer openmaken voor afvoer en water is dubbel werk. Wat er bij een nieuwe keuken nog meer om de hoek komt, leest u in een nieuwe keuken bij een renovatie.
Eerst stucen of eerst de vloer?
Eerst stucen. Stucwerk geeft spatten, vocht en stof, en een stukadoor werkt op een steiger of ladder die over de vloer schuift. Een nieuwe afwerkvloer leggen vóór het stucwerk is vragen om vlekken en krassen. Ook een vloer die afgedekt is, loopt bij stucwerk risico.
Wel kan de ondervloer eerder. Een nieuwe dekvloer of egaline gaat meestal voor of rond het stucwerk, zodat hij kan drogen terwijl de wanden ook drogen. De afwerkvloer, zoals een visgraat of pvc, komt daarna. Welke vloer bij uw huis past, leest u in visgraat, plavuizen of pvc. En welk stucwerk u kiest, staat in stucwerk: glad, spachtelputz of sausklaar.
Het schilderwerk zit eromheen. Plafonds en wanden krijgen vaak al een eerste laag voordat de vloer erin gaat, omdat dat het risico op spatten op de nieuwe vloer verkleint. De laatste laag, de plinten en het lakwerk van deuren en kozijnen komen na de vloer. Zo werkt de schilder het af zonder dat er daarna nog zwaar werk overheen gaat.
Waar zit droogtijd, en waarom mag u die niet overslaan?
In elke renovatieplanning zitten dagen waarop het lijkt alsof er niets gebeurt. Dat is droogtijd. Het is verleidelijk om die te schrappen, zeker als de verhuisdatum nadert. Toch is het een van de grootste oorzaken van schade na een renovatie.
- Een dekvloer. Een nieuwe zand-cementvloer moet ruim drogen voordat er een houten vloer of pvc op komt. Hoe lang dat duurt, hangt af van de dikte, de temperatuur en de ventilatie. Een vakman meet het vocht voordat hij legt.
- Stucwerk. Een stuclaag moet goed droog zijn voordat er verf op komt. Te vroeg sauzen geeft vlekken en verf die loslaat.
- Waterdicht maken in de badkamer. Het membraan moet drogen voordat er tegels op gaan. Wie hier haast maakt, ziet later losse tegels of vocht. Meer daarover in een badkamer waterdicht maken.
- Tegellijm en voegen. Pas als die droog zijn, wordt het sanitair gemonteerd en komt het kitwerk.
Een goede planning gebruikt die droogtijd. Terwijl de stuclaag in de woonkamer droogt, wordt in de badkamer getegeld. Terwijl de dekvloer droogt, wordt de keuken ingemeten. Zo loopt het werk door zonder dat iets te vroeg wordt afgewerkt. Dat lukt het best als alle vakken in één planning staan, zoals bij MA Layan, waar elk vak een eigen specialist heeft en u één aanspreekpunt.
Wat moet klaar zijn voordat de muren dicht gaan?
Het moment waarop gipsplaten worden geschroefd en het stucwerk begint, is een grens in de renovatie. Wat daarna nog in de wand moet, kost een sleuf, een reparatie en nieuw stucwerk. Loop deze lijst langs voordat die grens gepasseerd wordt.
- Alle stopcontacten, schakelaars en lichtpunten zitten op de plek die u wilt.
- Er zijn lege buizen voor internet, televisie of een later te plaatsen kabel.
- De leidingen zijn afgeperst en gecontroleerd op lekkage.
- De afvoer van keuken en badkamer heeft genoeg verval.
- Ventilatiekanalen en afzuiging zijn aangelegd tot hun eindpunt.
- Er zit achterhout of versterking waar een zware kast, televisie of keuken aan de wand komt.
- Isolatie in buitenmuren, schuin dak of tussen balken zit er, als dat in het plan staat.
- U heeft foto's gemaakt van alle leidingen en kabels in de open wand.
Die foto’s lijken een detail, maar ze zijn later goud waard. Wie over een paar jaar een schilderij ophangt of een plank boort, wil weten waar de leiding loopt. Het is verstandig om ze bij uw opleverpapieren te bewaren.
Welke volgordefouten ziet een vakman het vaakst?
De meeste fouten in de volgorde ontstaan niet uit onwetendheid, maar uit haast of uit een keuze die te laat kwam. Dit zijn de vergissingen die het vaakst terugkomen, en wat ze kosten aan tijd en werk.
- De vloer te vroeg leggen. Omdat de vloerlegger toevallig tijd had. Daarna lopen er nog weken lang vakmensen met ladders en gereedschap overheen.
- Elektra later doen. Eerst mooi maken en de elektra over een paar jaar. Dan gaan er sleuven door nieuw stucwerk en moet er opnieuw geschilderd worden.
- De keuken bestellen voordat de muur weg is. Als de constructeur een andere oplossing kiest dan gedacht, past de keuken niet meer zoals hij getekend is.
- Deuren afhangen voor de vloer. Een nieuwe vloer is vaak hoger of lager dan de oude. Dan slepen de deuren of zit er een kier onder.
- Schilderen op vochtig stucwerk. De verf hecht slecht en er komen vlekken, juist op de plekken waar het licht erop valt.
- Plinten zetten voor het schilderwerk. Dan wordt er langs de plint geplakt en gesneden, in plaats van in één keer afgewerkt.
“Een renovatie gaat niet sneller door stappen over te slaan. Hij gaat sneller als niets twee keer hoeft.”
Verandert de volgorde als u in het huis blijft wonen?
De logica blijft, maar de volgorde wordt per ruimte in plaats van per vak. In een leeg huis gaat de elektricien door alle kamers, daarna de stukadoor door alle kamers. In een bewoond huis gaat het vaker ruimte voor ruimte, zodat er steeds één schone kamer overblijft om te slapen en één plek om te eten.
Dat kost meestal iets meer tijd, omdat vakmensen vaker terugkomen. Daar staat tegenover dat u niet hoeft te verhuizen. Een paar onderdelen gaan toch het liefst in één keer door het hele huis, zoals de groepenkast en een vloer die in alle kamers doorloopt. Hoe u dat in de praktijk opvangt, leest u in een appartement renoveren terwijl u er woont.
Twijfelt u welke volgorde in uw woning het beste past, dan is dat iets om bij de opname samen door te lopen. Met de tekening en de wensen op tafel ziet u snel welke ruimte eerst kan, waar droogtijd valt en welke weken het zwaarst worden.