Het korte antwoord
Een buitenmuur van binnen isoleren doet u met een voorzetwand met isolatie, of met platen die direct op de muur komen. De muur wordt daarna kouder, dus de opbouw moet voorkomen dat vochtige binnenlucht erachter condenseert. De muur moet vooraf droog zijn en de gevel regendicht. Let extra op balkkoppen en aansluitingen. Zo past het in uw woningrenovatie.
Wanneer kiest u ervoor een binnenmuur te isoleren?
Met binnenmuur isoleren bedoelen de meeste mensen het isoleren van een buitenmuur aan de binnenkant. Het is de route als buiten isoleren niet kan of mag, en er geen spouw is om te vullen. Dat komt veel voor in Amsterdam: panden van rond 1900 met massieve muren, in een beschermd stadsgezicht waar de straatgevel niet mag veranderen. Ook bij een appartement waar de VvE niets aan de gevel doet, is binnenisolatie vaak het enige wat u zelf in de hand heeft.
Een renovatie is het moment. De kamer is leeg, de vensterbanken gaan eruit, de elektra wordt vernieuwd en er komt nieuw stucwerk. Dan kost een geïsoleerde wand weinig extra moeite. Wie het later los doet, sloopt een deel van een net afgewerkte kamer. De drie routes voor een gevel, buiten, spouw en binnen, staan naast elkaar in gevelisolatie.
Wat is het dauwpunt, en waarom doet het ertoe bij binnenisolatie?
Het dauwpunt is de temperatuur waarbij waterdamp in de lucht neerslaat als water. U kent het van een koud glas dat beslaat, of van een badkamerspiegel na het douchen. Lucht in huis bevat altijd waterdamp. Raakt die lucht een oppervlak dat kouder is dan het dauwpunt, dan ontstaat er water.
In een ongeïsoleerde muur zit de warmte van binnen in de stenen. Die muur is aan de binnenkant redelijk warm. Na binnenisolatie verandert dat: de isolatie houdt de warmte in de kamer, en de oude muur erachter wordt in de winter bijna net zo koud als buiten. Komt er dan warme, vochtige binnenlucht achter de isolatie, langs een kier of door een stopcontact, dan slaat die neer op de koude muur. Dat water ziet u niet. U merkt het pas aan schimmel, een muffe geur of rottend hout.
“Bij binnenisolatie zit het risico niet in de isolatie zelf, maar in de kieren die u er later in maakt.”
Welke opbouw past bij het isoleren van een binnenmuur?
Er zijn grofweg twee manieren om dat vocht te beheersen. De ene houdt de damp tegen, de andere laat de muur vocht opnemen en weer afgeven. Welke past, hangt af van de muur en van wie de opbouw ontwerpt en uitvoert.
| Dampremmende opbouw | Dampopen, vochtregulerende opbouw | |
|---|---|---|
| Hoe het werkt | Een voorzetwand met isolatie, met een dampremmende laag aan de warme kant die overal dicht moet zijn | Platen die vocht opnemen en weer afgeven, direct op de muur verlijmd, zonder luchtspouw |
| Voordeel | Bekend, veel varianten, ruimte voor leidingen | Vergevingsgezinder bij kleine fouten, houdt de muur dichter bij zijn oude gedrag |
| Let op | Elke beschadiging van de laag is een lek; stopcontacten en leidingen vragen een aparte zone | Muur moet vlak en schoon zijn; vraagt een afwerking die damp doorlaat |
| Past bij | Muren die droog zijn en een gevel die regen goed buiten houdt | Oude, massieve muren en panden waar de muur moet blijven ademen |
Bij de dampremmende opbouw hoort een zogenoemde installatiezone: een smalle ruimte tussen de dampremmende laag en de afwerkplaat, waarin leidingen en dozen van stopcontacten lopen. Zo hoeft er niet door de laag geboord te worden. Hoe een voorzetwand verder in elkaar zit, leest u in een voorzetwand.
Wat gebeurt er met houten balken in de buitenmuur?
Dit is het punt dat in oude panden het vaakst over het hoofd wordt gezien. In veel woningen van rond 1900 liggen de houten vloerbalken met hun uiteinden in de buitenmuur. Die uiteinden heten balkkoppen. Zolang de muur warm is, blijven ze droog. Na binnenisolatie wordt de muur kouder en natter, en de balkkoppen zitten precies in dat koude, vochtige deel.
Het gevolg kan rot zijn op een plek die u niet ziet, in het hout dat de vloer draagt. Daarom laat u bij binnenisolatie in een pand met een houten balklaag beoordelen hoe de isolatie langs de vloer loopt en of de balkkoppen extra aandacht nodig hebben. Bij twijfel kijkt een constructeur mee. Over de balklaag zelf leest u in een houten balklaag versterken.
- Bij de vloer. De isolatie stopt bij de vloer, en de muur loopt erachter door naar de verdieping eronder. Daar ontstaat een koude strook.
- Bij binnenmuren. Een binnenmuur die op de buitenmuur aansluit, voert kou naar binnen. Soms loopt de isolatie een stukje langs die muur.
- Bij kozijnen. De zijkant van het kozijn, de dagkant, is een klassieke koude plek. Een dunne laag isolatie in de dagkant helpt.
- Bij het plafond. Een verlaagd plafond of een stuclaag boven de isolatie moet goed aansluiten.
Wat moet er in orde zijn voordat u de muur isoleert?
Binnenisolatie over een natte muur is vragen om problemen. Het vocht kan niet meer naar binnen uitdrogen en blijft in de stenen hangen. Daarom gaan er een paar dingen voor.
- De muur is droog, of de oorzaak van vocht is gevonden en opgelost.
- Het voegwerk en de stenen aan de buitenkant houden regen tegen.
- Er zit geen waterafstotend middel op de gevel dat vocht binnen houdt, of dat is beoordeeld.
- De balkkoppen in de muur zijn bekeken als er een houten vloer is.
- Kozijnen worden in dezelfde periode vervangen of hersteld.
- Er is een plan voor ventilatie in de kamer.
- In een monument of beschermd stadsgezicht is nagegaan of er regels gelden.
Twijfelt u of de muur droog is, lees dan eerst vochtproblemen in een oud huis. Een specialist kan de muur meten voordat er iets tegenaan komt.
Kunt u in een appartement of monument een binnenmuur isoleren?
In een appartement is binnenisolatie vaak het enige wat u zelf kunt doen. De gevel, de spouw en het dak zijn meestal van de VvE, maar de binnenkant van uw woning is van u. Toch is het verstandig om het na te vragen, zeker als u ook kozijnen, ventilatieroosters of leidingen in de buitenmuur wilt veranderen. Kijk in de splitsingsakte en vraag het bij de VvE of de beheerder. Meer daarover leest u in renoveren met de VvE.
Bij een monument kan ook werk aan de binnenkant aan regels gebonden zijn, bijvoorbeeld als er historische lambrisering, plafonds of betimmering aan de muur zit. Kijk in het Omgevingsloket en vraag het na bij de gemeente voordat u iets weghaalt. In een beschermd stadsgezicht is de binnenkant meestal vrijer, maar dat is per pand verschillend.
Voor isolatie kan subsidie bestaan. Of binnenisolatie daaronder valt, hangt af van de actuele voorwaarden. Kijk op rvo.nl en lees subsidie voor isolatie bij een renovatie.
Welke fouten ziet een vakman bij binnenisolatie?
De meeste problemen met binnenisolatie ontstaan niet bij het plaatsen, maar door kleine dingen eromheen. Dit zijn de vijf fouten die we het vaakst tegenkomen in woningen waar eerder geïsoleerd is.
| Fout | Wat er gebeurt | Hoe het beter kan |
|---|---|---|
| Stopcontacten door de dampremmende laag | Warme lucht stroomt via de doos achter de isolatie | Een installatiezone vóór de laag |
| Isolatie over een natte muur | Vocht blijft in de muur, schimmel achter de wand | Eerst de oorzaak oplossen en laten drogen |
| Een luchtspouw achter platen die tegen de muur horen | Warme lucht circuleert achter de isolatie | Volledig verlijmen of een dichte opbouw |
| Geen aandacht voor de vloeraansluiting | Koude strook, condens bij de plint | De aansluiting bij vloer en plafond uitwerken |
| Dichte verf op een dampopen systeem | Het systeem kan geen vocht meer afgeven | Afwerking kiezen die damp doorlaat |
Het gemeenschappelijke punt: bij binnenisolatie is de uitvoering net zo belangrijk als het materiaal. Een goede opbouw die slordig wordt geplaatst, presteert slechter dan een eenvoudige opbouw die zorgvuldig is gedaan.
Hoe neemt u binnenisolatie mee in uw renovatie?
Een geïsoleerde voorzetwand past in het werk van de timmerman, met de stukadoor en de elektricien erachteraan. Daarom hoort hij in de volgorde van de renovatie: na de sloop en eventueel nieuwe kozijnen, vóór de elektra in de wand, het stucwerk en de vloer. De elektra zelf wordt aangelegd door een erkend installateur. Hoe dat samengaat met de rest van het werk, staat in isoleren tijdens een renovatie.
Bij MA Layan werkt per vak een eigen specialist, in één planning en met één aanspreekpunt. Bij de opname kijkt de eigenaar zelf naar de muren, de kozijnen en de vloer, en bespreken we of binnenisolatie in uw huis zinvol is en waar de aandachtspunten zitten. In de offerte per onderdeel ziet u wat het toevoegt aan de renovatie.