Het korte antwoord
Een dakopbouw op een plat dak zet een nieuwe verdieping op het bestaande dak. Er hoeft geen kap af, maar het oude dak wordt een vloer. Een constructeur rekent of dak, muren en fundering het gewicht dragen, vaak met een lichte bouwwijze. Daarnaast verhuizen afvoeren en installaties, komt er een trap, en zijn een vergunning en in een gesplitst pand toestemming van de VvE bijna altijd nodig.
Welke woningen hebben een plat dak, en wat kan erop?
In Amsterdam en omgeving ligt een plat dak op veel portiekwoningen en bovenwoningen uit de jaren 20 en 30, op flats en rijtjeshuizen uit de jaren 50 en 60, en op veel woningen uit de jaren 70. In oudere stadswijken heeft de bovenste woning in een gesplitst pand vaak een plat dak dat van de VvE is. Wie op zo’n woning een verdieping wil, kijkt naar een dakopbouw: een nieuwe bouwlaag op het dak, met eigen wanden, ramen en een nieuw dak erop.
Een dakkapel of nokverhoging kan op een plat dak niet; die horen bij een schuin dak. Het verschil met die vormen staat in nokverhoging of dakopbouw. Hier gaat het over wat een plat dak van een dakopbouw vraagt.
Wat is anders aan een dakopbouw op een plat dak?
Bij een schuin dak gaat de kap eraf en komt er iets anders voor in de plaats. Bij een plat dak blijft het dak liggen en komt de opbouw erop. Dat heeft voordelen en nadelen.
| Punt | Op een schuin dak | Op een plat dak |
|---|---|---|
| Wat er gesloopt wordt | De kap, of een groot deel ervan | Vaak alleen de dakbedekking en de dakrand |
| De vloer van de nieuwe verdieping | De oude zoldervloer | Het oude dak, dat nu een vloer wordt |
| Draagkracht van die vloer | Gemaakt voor opslag, vaak versterken | Gemaakt voor een dak, vaak versterken of een nieuwe vloer erover |
| Bestaande trap naar boven | Soms een vlizotrap of vaste trap | Meestal geen trap, hooguit een dakluik |
| Installaties op het dak | Weinig | Vaak ventilatie, afvoeren van ketel of afzuiging, soms panelen |
| Regenwater | Via de goten | Via afvoeren in het dak, die moeten verhuizen |
| Tijd dat het huis open is | De kap is een tijd weg | Het dak blijft dicht tot de opbouw staat, behalve bij de trap |
Dat laatste punt is een voordeel. Bij een plat dak kan de opbouw er grotendeels op worden gebouwd terwijl de oude dakbedekking de woning eronder nog droog houdt. Het spannende moment komt pas als het trapgat in het oude dak wordt gemaakt en de aansluitingen worden gelegd.
Kan een plat dak een verdieping dragen?
Dat is de eerste vraag, en alleen een constructeur kan hem beantwoorden. Een plat dak is gemaakt om zichzelf, regen, sneeuw en af en toe iemand voor onderhoud te dragen. Een woonverdieping met wanden, een vloer, meubels, een badkamer en een nieuw dak weegt veel meer. Dat gewicht gaat via de dakvloer naar de muren en zo naar de fundering.
- Houten dakvloer. Bij veel oudere woningen ligt er een houten balklaag onder het platte dak. Die moet vaak worden versterkt, of er komt een nieuwe draagconstructie overheen die het gewicht direct naar de muren brengt. Meer over versterken leest u in een houten balklaag versterken.
- Betonnen dakvloer. Bij flats en woningen uit de jaren 50 en later ligt er vaak beton. Dat draagt meer, maar of het genoeg is, blijft een berekening.
- Muren. De muren moeten de extra last kunnen hebben. Soms komt er een stalen frame dat het gewicht naar de sterkste muren brengt.
- Fundering. In een stad op palen is de fundering van een oud pand een vraag op zich. De constructeur kan om onderzoek vragen voordat hij rekent. Over de fundering in Amsterdam leest u meer in funderingsherstel in Amsterdam.
Omdat gewicht de grens bepaalt, wordt een dakopbouw op een plat dak vaak licht gebouwd, met houtskelet of een staalframe. Die delen worden soms vooraf gemaakt en met een kraan geplaatst. Wanneer dat voordeel geeft, leest u in een prefab dakopbouw.
Wat gebeurt er met afvoeren, installaties en de dakrand?
Een plat dak is vaak de plek waar van alles naar buiten komt. Bij een dakopbouw moet dat allemaal een nieuwe weg krijgen, door of langs de nieuwe verdieping. Dit wordt vaak te laat bedacht.
| Wat er op het dak zit | Wat er moet gebeuren | Wie er bij hoort |
|---|---|---|
| Afvoer van regenwater | Nieuwe afvoeren op het nieuwe dak, en een route naar beneden | De aannemer, met de tekening |
| Ontluchting van de riolering | Doorvoeren tot boven het nieuwe dak | De loodgieter |
| Afvoer van cv-ketel of geiser | Verlengen tot boven de opbouw, of verplaatsen | Een erkend installateur |
| Ventilatie of afzuiging | Kanalen doorvoeren of omleggen | De installateur |
| Zonnepanelen of een antenne | Tijdelijk weg en daarna opnieuw plaatsen | De installateur van de panelen |
| Dakrand en boeiboord | Weg of aangepast, nieuwe aansluiting op de gevel | De aannemer |
Woont u in een gesplitst pand, dan kunnen er ook afvoeren van de buren onder of door uw dak lopen. Die moeten blijven werken. Laat de installaties op het dak vooraf in kaart brengen, zodat ze op de tekening en in de offerte staan.
Trap, indeling en veiligheid: wat komt er binnen bij kijken?
Een woning met een plat dak heeft meestal geen trap naar boven. Die moet erbij komen, en hij kost ruimte op de verdieping eronder. Waar de trap komt, bepaalt voor een groot deel hoe u de nieuwe verdieping kunt indelen en wat er beneden verandert. Beslis dat vroeg.
- De plek van de trap. Boven een bestaande trap of gang is vaak het minst verlies. In een kamer kost hij een stuk vloer.
- Een badkamer boven. Water en afvoer moeten naar boven, en de afvoer moet met genoeg verval terug naar de standleiding of het riool.
- Veilig naar buiten. Een nieuwe verdieping moet veilig te verlaten zijn. Welke eisen er gelden voor de trap en voor brand, staat op de tekening die bij de vergunning hoort.
- Isolatie en geluid. Het nieuwe dak en de wanden worden goed geïsoleerd. Het oude dak wordt nu een vloer tussen twee verdiepingen; let daar op geluid.
- Een dakterras op de opbouw. Wilt u later naar buiten, bespreek dat dan nu. Een terras op het nieuwe dak vraagt een andere constructie. Meer daarover in een dakterras aanleggen.
Wat vragen de gemeente, de VvE en de buren?
Een dakopbouw maakt het huis hoger en verandert het beeld van de straat. Een vergunning is daarom bijna altijd nodig. Het omgevingsplan zegt hoe hoog er gebouwd mag worden, en in veel straten kijkt de gemeente naar hoe een opbouw zich verhoudt tot de rest van de rij. In een beschermd stadsgezicht zijn de eisen vaak strenger. Doe de vergunningcheck op het Omgevingsloket voor uw adres; de gemeente beslist.
In een gesplitst pand is het platte dak bijna altijd gemeenschappelijk. Dan is toestemming van de VvE nodig, en soms moet de splitsingsakte worden aangepast als de nieuwe ruimte bij uw appartement komt. Vraag het na bij de VvE of de beheerder, en laat u bij twijfel adviseren. Meer daarover leest u in verbouwen en de splitsingsakte.
De buren zijn bij een dakopbouw op een plat dak dichterbij dan u denkt. In een portiek of een rij grenst uw dak aan dat van hen, en de opbouw kan licht wegnemen of uitzicht veranderen. Praat vroeg met ze, en laat voor de start de staat van hun woning vastleggen, zodat er later geen discussie is over een scheur.
Hoe verloopt de bouw van een dakopbouw op een plat dak?
De volgorde is meestal dezelfde. Eerst komt er een steiger of wordt er een kraan geregeld, en wordt het dak vrijgemaakt van installaties en de oude dakrand. Dan komt de nieuwe draagconstructie, daarop de vloer, de wanden en het nieuwe dak. Pas als de opbouw wind- en waterdicht is, wordt het trapgat in het oude dak gemaakt en komt de trap erin. Daarna volgen de leidingen, de elektra door een erkend installateur, het stucwerk en de vloer.
De meeste mensen blijven thuis wonen. U hoort het werk boven uw hoofd, en de dagen van het trapgat zijn de stoffigste. Tijdens het werk wordt de woning afgeschermd, gaat het puin direct weg en wordt er dagelijks opgeruimd. Hoe lang zo’n traject duurt en wat de duur bepaalt, leest u in hoe lang een uitbouw of dakopbouw duurt.
Wat ziet een vakman op uw dak dat u niet ziet?
Vanaf de straat ziet een plat dak er vlak en eenvoudig uit. Een vakman kijkt naar de dakbedekking en de lagen eronder, naar plekken waar water blijft staan, naar wat er op het dak staat aan afvoeren en kanalen, en naar hoe het dak aansluit op dat van de buren. Binnen kijkt hij naar scheuren in de bovenste verdieping, naar de richting van de balken en naar de plek waar een trap zou kunnen komen.
- Maak foto's van het dak en van alles wat erop staat.
- Zoek de bouwtekeningen op, als die er zijn.
- Bepaal waar de trap zou kunnen komen.
- Doe de vergunningcheck op het Omgevingsloket.
- Vraag in een gesplitst pand de VvE om toestemming voordat u laat tekenen.
- Bespreek het plan met de buren.
“Op een plat dak ligt de vloer al klaar, denken mensen. Maar dat dak is gemaakt om regen te dragen, niet om op te wonen. Daar reken je eerst aan.”
MA Layan bouwt dakopbouwen, casco of afgewerkt, met per vak een eigen specialist, één planning en één aanspreekpunt. Bij een opname bij u thuis kijkt de eigenaar naar het dak, de muren en de plek van de trap. Daarna krijgt u een offerte per onderdeel. Vraagt u in de ochtend een opname aan, dan bellen we u dezelfde middag terug.