Het korte antwoord
Een extra badkamer maken kan op veel plekken in huis, maar de afvoer bepaalt waar het makkelijk gaat. Hoe dichter bij een bestaande standleiding, hoe eenvoudiger. Daarnaast moet er genoeg warm water zijn voor twee douches, een goede afzuiging en in een appartement overleg met de VvE. Een tweede badkamer wordt gebouwd als een complete badkamer, alleen op een nieuwe plek.
Waarom een extra badkamer maken, en wat wilt u er precies?
Een tweede badkamer begint meestal met een praktisch probleem. Er staat elke ochtend iemand voor een dichte deur. De slaapkamers zijn boven en het enige toilet beneden. Of er komen ouders inwonen die niet meer elke dag de trap op willen. Het helpt om dat probleem eerst scherp te hebben, want het bepaalt wat de nieuwe ruimte moet kunnen.
Een extra toilet met een fonteintje is iets heel anders dan een tweede douche, en een complete tweede badkamer met douche, toilet en wastafel is weer een stap groter. Hoe meer water er gebruikt wordt, hoe meer er geregeld moet worden aan afvoer, waterdichting en ventilatie. Kies dus wat u echt nodig heeft, niet wat er toevallig in de ruimte past.
| Wat u wilt | Wat het vraagt | Past vaak in |
|---|---|---|
| Extra toilet met fonteintje | Afvoer voor het toilet, water, afzuiging | Een hoek onder de trap, een deel van de overloop, een inloopkast |
| Douche met wastafel, zonder toilet | Afvoer met verval voor de douche, waterdicht maken, afzuiging | Een slaapkamer, een zolder, een deel van een grote badkamer |
| Complete tweede badkamer | Alles hierboven, plus ruimte voor een toilet met dikke afvoer | Een kleine slaapkamer, een zolderkamer, een uitbouw |
| Badkamer bij de slaapkamer (en-suite) | Een plek naast of in de slaapkamer, goede ventilatie en geluidsisolatie | Een deel van een grote slaapkamer of een kamer ernaast |
Waar in huis kunt u een extra badkamer maken?
Water en stroom zijn bijna overal te krijgen. Een waterleiding is dun en kan door een wand of vloer naar de nieuwe plek. De afvoer is het lastige deel. Een afvoer werkt op zwaartekracht en moet een beetje schuin aflopen naar de standleiding of het riool. Een toilet heeft daarbij een dikke afvoer nodig. Hoe verder de nieuwe badkamer van een bestaande afvoer komt, hoe meer hoogte of hoe meer breekwerk dat vraagt.
Daarom is de beste plek voor een tweede badkamer vaak direct boven, onder of naast een ruimte die al water en afvoer heeft. Dat kan de bestaande badkamer zijn, de keuken of het toilet. De afvoer van de nieuwe ruimte kan dan aansluiten op een leiding die er al is, zonder lange stukken door het huis.
| Plek | Wat het makkelijk maakt | Wat het lastig maakt |
|---|---|---|
| Boven de bestaande badkamer of keuken | Afvoer kan kort aansluiten op dezelfde standleiding | Weinig, als de leiding groot genoeg is |
| Een slaapkamer aan de andere kant van het huis | Ruimte genoeg | Lange afvoer, die door vloer of balken moet |
| Zolder of onder een schuin dak | Vaak ruimte over, kan dicht bij de standleiding liggen | Hoogte onder het dak, warmte en ventilatie |
| Onder de trap | Weinig ruimte nodig voor een toilet | Krap, en de afvoer moet de vloer in |
| Souterrain of kelder | Dicht bij het riool | Ligt soms lager dan het riool, dan kan de afvoer niet vanzelf weglopen |
| In een uitbouw | Nieuwe vloer, dus afvoer is goed te plannen | Valt onder de regels voor de uitbouw zelf |
Een zolder is een plek waar veel mensen meteen aan denken. Daar spelen extra punten mee, zoals de hoogte onder het dak en de warmte in de zomer. Die staan in een badkamer op zolder.
Wat als de afvoer niet vanzelf weg kan?
Soms is de enige goede plek voor een tweede badkamer een plek waar de afvoer niet onder vrij verval naar de standleiding kan. In een kelder die lager ligt dan het riool, of in een kamer ver van elke leiding zonder hoogte om mee te werken. Dan wordt soms een kleine pomp voorgesteld, die het afvalwater omhoog of over een afstand naar de afvoer pompt.
Zo’n pomp werkt, maar het is een oplossing met nadelen. Hij heeft stroom nodig, maakt geluid bij elke keer doortrekken of douchen, en hij heeft onderhoud nodig. Valt de stroom uit of gaat de pomp kapot, dan is het toilet onbruikbaar. Een vakman kijkt daarom eerst of er een plek is waar de afvoer wel vanzelf kan lopen, en ziet een pomp als laatste mogelijkheid.
- Een verhoogde vloer. Soms is het genoeg om de vloer van de nieuwe badkamer iets op te hogen, zodat de afvoer er net onder past. Dat kost wel een opstap bij de deur.
- Afvoer door een voorzetwand. Bij een hangtoilet kan de afvoer achter in de wand lopen. Meer daarover in hangtoilet of staand toilet.
- Een andere plek in dezelfde kamer. Een meter dichter bij de standleiding scheelt vaak meer dan u denkt.
- Een nieuwe aansluiting op het riool. In een eengezinswoning of benedenwoning kan dat soms onder de vloer. In een appartement gaat dat niet zonder de VvE.
Heeft u genoeg warm water voor twee badkamers?
Dit is het punt dat het vaakst wordt vergeten. Een tweede badkamer heeft weinig zin als de tweede douche lauw wordt zodra de eerste aanstaat. Hoeveel warm water u tegelijk kunt gebruiken, hangt af van wat er in huis het water verwarmt.
- Een combiketel. Verwarmt het water op het moment dat u de kraan opendraait. Een kleinere ketel kan moeite hebben met twee douches tegelijk. Kijk op het typeplaatje of in de papieren wat hij kan leveren, of laat het nakijken.
- Een boiler of een voorraadvat. Heeft een voorraad warm water. Twee douches tegelijk gaan dan meestal goed, tot de voorraad op is. Hoe groot het vat is, bepaalt hoe lang.
- Een warmtepomp met boilervat. Werkt ook met een voorraad, die langzamer bijvult dan een ketel. Bij veel gebruik achter elkaar is de grootte van het vat belangrijk.
- De afstand tot de nieuwe badkamer. Ligt de tweede badkamer ver van de ketel, dan duurt het lang voordat het water warm is. Een geïsoleerde leiding helpt.
Ook de waterdruk telt. Twee kranen tegelijk op een oude, smalle leiding geven minder druk op allebei. Zitten er nog oude of loden leidingen in huis, dan is een tweede badkamer het moment om die aan te pakken. Een eerste aanwijzing ziet u vaak bij de watermeter, al zegt die niet alles over de rest van het huis.
Ventilatie, geluid en vocht in een nieuwe natte ruimte
Een kamer die nooit een badkamer was, is niet gebouwd voor vocht. Er zit geen afzuiging, de vloer is niet waterdicht en de muren zijn vaak van materiaal dat slecht tegen water kan. Dat is allemaal op te lossen, maar het moet wel in het plan zitten. Een nieuwe badkamer krijgt een eigen afzuiging naar buiten of een aansluiting op het systeem dat er al is. Voor de luchtafvoer van een badkamer gelden regels, dus stem dit af met een vakman.
Geluid is het tweede punt. Een badkamer naast een slaapkamer hoort u: de afvoer, het spoelen, de ventilator. Kies voor een stille ventilator met een nalooptimer, leg afvoerleidingen niet direct tegen de wand van de slaapkamer, en vraag naar geluidsisolatie rond leidingen en frame. In een appartement geldt dat ook richting de buren.
- Plan de afzuiging zo dicht mogelijk bij de douche.
- Zorg voor een kier of rooster in de deur, zodat er lucht kan binnenkomen.
- Maak de hele vloer en de douchewanden waterdicht, niet alleen de douche.
- Laat afvoerleidingen isoleren waar ze langs een slaapkamer lopen.
Hoe een afzuiging goed werkt en waar hij moet zitten, staat in ventilatie in de badkamer.
Vergunning en VvE: wat moet u vooraf regelen?
Een badkamer maken binnen de muren van uw eigen huis is vaak zonder omgevingsvergunning mogelijk. Dat ligt anders als er iets aan de constructie verandert, als het pand een monument is, of als er aan de buitenkant iets verandert, zoals een nieuw dakraam of een nieuw ventilatierooster in de gevel. Kijk bij twijfel in het Omgevingsloket of vraag het na bij de gemeente. Voor de constructie geldt: laat een constructeur rekenen als de vloer zwaarder belast wordt of als er een muur weg moet.
Woont u in een appartement, dan praat de VvE vrijwel zeker mee. De standleidingen, de ventilatiekanalen en vaak de vloer zelf zijn van het gebouw. Een nieuwe aansluiting op een standleiding of een nieuwe natte ruimte boven de woonkamer van de buren vraagt toestemming. Wat van u is en wat van de VvE, leest u in renoveren met de VvE.
- Vraag de splitsingsakte en het huishoudelijk reglement op als u in een appartement woont.
- Stel uw plan schriftelijk voor aan de VvE, met een tekening van de nieuwe plek.
- Ga na of het pand een monument is of in een beschermd gezicht ligt.
- Laat een constructeur meekijken bij een houten vloer of als er een muur weg moet.
Waar gaat een extra badkamer maken vaak mis?
De meeste problemen met een tweede badkamer ontstaan niet bij het bouwen, maar bij het kiezen van de plek. Dit zijn de fouten die u met een goede opname voorkomt.
- Een plek kiezen op ruimte, niet op afvoer. De mooiste kamer is niet altijd de kamer waar de afvoer heen kan.
- Het warme water vergeten. Een tweede douche op een ketel die er maar één aankan.
- Geen afzuiging naar buiten. Een ventilator die in een vliering of een loze ruimte blaast, verplaatst het vocht alleen.
- Een houten vloer behandelen als een betonvloer. Zonder stijve ondervloer en een goede waterdichting gaan tegels en voegen scheuren.
- De VvE pas achteraf inlichten. Dan kan het werk worden stilgelegd, of moet er iets terug.
- Alleen aan nu denken. Wie een badkamer bij de slaapkamer maakt omdat er ouders komen inwonen, kiest beter meteen voor een douche zonder drempel en een toilet op een prettige hoogte.
“Bij een tweede badkamer begint het ontwerp bij de afvoer. Waar die heen kan, daar kan de badkamer komen.”
Hoe pakt u een tweede badkamer aan?
Een tweede badkamer bestaat uit dezelfde vakken als een eerste: timmerman, loodgieter, tegelzetter en stukadoor. Het verschil is dat er meer voorwerk is, omdat leidingen en afvoer helemaal nieuw komen. Bij MA Layan staat elk vak in één planning, met per vak een eigen specialist en één aanspreekpunt. Wordt de tweede badkamer onderdeel van een grotere verbouwing, kijk dan ook bij woningrenovatie.
Twijfelt u tussen twee plekken, of weet u niet of uw ketel een tweede douche aankan? Dat is precies wat bij een opname bij u thuis duidelijk wordt. We kijken waar de afvoer loopt, wat er warm water levert en hoe de ventilatie kan, en daarna krijgt u een offerte per onderdeel voor de plek die het beste werkt.