Het korte antwoord
Een portiekwoning renoveren draait om drie dingen: wat van u is en wat van de VvE, hoe vloer en leidingen erbij liggen, en hoe alles via de gedeelde trap naar binnen komt. Kijk eerst in de splitsingsakte, laat vloer en afvoer beoordelen en spreek af hoe het trappenhuis beschermd wordt. Zo begint een goede woningrenovatie.
Wat is een portiekwoning, en wat betekent dat voor een renovatie?
Een portiekwoning is een appartement in een gebouw van een paar verdiepingen, waar u via een gedeelde trap achter de voordeur bij uw eigen deur komt. Per verdieping liggen er meestal twee woningen tegenover elkaar aan die trap. Er is geen lift, en vaak geen galerij. Zulke woningen zijn in Amsterdam op veel plekken gebouwd, zowel voor als na de oorlog.
Voor een renovatie maakt de bouwperiode veel uit. Een vooroorlogse portiekwoning heeft vaak houten vloeren en kleinere kamers. Een naoorlogse portiekflat heeft vaker betonvloeren en een eenvoudiger plattegrond. Maar ze delen de gedeelde trap, de VvE of de verhuurder, en buren die alles horen.
| Onderdeel | Vaak in een vooroorlogse portiekwoning | Vaak in een naoorlogse portiekflat |
|---|---|---|
| Vloer | Houten balklaag met planken | Betonvloer |
| Geluid naar de buren | Lopen en afvoer zijn goed hoorbaar | Contactgeluid gaat door, luchtgeluid minder |
| Badkamer | Klein, vaak later toegevoegd | Klein, maar wel als badkamer bedoeld |
| Leidingen | Oude leidingen van verschillende tijden | Vaak een gedeelde leidingschacht |
| Wanden | Steen met pleister, soms lijstwerk | Steen of beton, strak gestuct |
| Wat dit betekent | Vloer stijf maken en goed dempen | Leidingen en schacht goed afstemmen met de VvE |
In Amsterdam-West ziet u veel vooroorlogse portiekwoningen, in Amsterdam-Nieuw-West meer naoorlogse portiekflats. Is uw woning van voor de oorlog, lees dan ook wat er anders is aan een jaren 30-woning renoveren.
Wat is van u, en wat is van de VvE?
In een portiekwoning is de grens tussen uw deel en het gedeelde deel van het gebouw dichterbij dan u denkt. De trap, de voordeur beneden, de gevel, het dak en vaak de standleidingen zijn van iedereen samen. Binnen uw woning kan een draagmuur, de vloer of de balklaag ook bij het gebouw horen. Wat precies van wie is, staat in de splitsingsakte en het reglement.
- Splitsingsakte en reglement. Kijk wat er staat over vloeren, leidingen, de gevel en muren tussen de woningen. Hoe u die stukken leest, staat in de splitsingsakte lezen voor een verbouwing.
- Standleidingen. De verticale leidingen voor water en afvoer lopen door alle woningen. Daar sluit u uw nieuwe badkamer op aan. Waar de grens ligt, leest u in standleiding en leidingschacht.
- Toestemming. Voor een harde vloer, een andere plek voor de badkamer of een nieuw rooster in de gevel is vaak toestemming van de VvE nodig. Vraag het vooraf na bij de VvE of de beheerder.
- Huurt u? Dan beslist de verhuurder of de woningcorporatie over wat er mag. Een complete renovatie gaat dan meestal niet zonder hun toestemming.
Hoe u een verzoek aan de VvE doet en wat u daarbij meestuurt, staat in renoveren met de VvE. Laat u bij twijfel over de stukken adviseren.
Wat zit er typisch in een portiekwoning?
Portiekwoningen hebben vaak een plattegrond die op elkaar lijkt: een gang vanaf de voordeur, een woonkamer aan de straat, een of twee slaapkamers, een keuken aan de achterkant en een klein balkon. Elke woning is anders verbouwd, maar deze onderdelen komen vaak terug.
- Een lange, smalle gang. Veel ruimte die niet als kamer telt. Bij een nieuwe indeling is dit vaak de plek waar meters te winnen zijn.
- Een kleine badkamer. Soms niet meer dan een douche en een wastafel, met het toilet apart. Vaak naast de keuken, dicht bij de standleiding.
- Een keuken aan de achterkant. Met het balkon ernaast. Een open keuken naar de kamer is populair, maar de muur ertussen kan dragend zijn.
- Een meterkast in de gang. Vaak met weinig groepen, omdat er toen minder apparaten waren.
- Oude gastoestellen of sporen ervan. In oudere woningen hing vroeger vaak een geiser in de keuken. Zit er nog een oud gastoestel, laat het dan controleren of vervangen.
- Ventilatie via ramen en roosters. Mechanische afzuiging ontbreekt vaak, terwijl een nieuwe badkamer die wel nodig heeft.
- Een berging beneden. In de kelder of op de begane grond, soms handig als tijdelijke opslag tijdens de renovatie, als de VvE dat goed vindt.
Wat komt u na de sloop vaak tegen?
Een portiekwoning is vaak al een paar keer verbouwd, door verschillende eigenaren of door de verhuurder. Na de sloop ziet u wat er toen is gedaan, en hoe goed. Een paar dingen komen vaak voor.
| Wat u tegenkomt | Waarom het voorkomt | Wat er meestal gebeurt |
|---|---|---|
| Rot hout onder de oude douche | Jarenlang een beetje lekkage door gescheurde voegen | Rotte delen vervangen of versterken, daarna een stijve, waterdichte opbouw |
| Een afvoer met te weinig verval | Een eerdere badkamer is er snel bij gezet | Een nieuwe route, zo nodig met een verhoogde vloer |
| Oude aansluiting op de standleiding | Het verloopstuk is net zo oud als het gebouw | Afstemmen met de VvE wat u mag vervangen |
| Elektra die is bijgewerkt | Nieuwe stopcontacten op oude groepen | Een nieuwe installatie met groepen in de meterkast |
| Wanden die geen muur blijken | Een eerdere bewoner heeft een kamer gesplitst met een lichte wand | Kan vaak weg, maar laat het eerst beoordelen |
| Plafondplaten of vloerzeil uit een eerdere verbouwing | Materialen uit latere jaren | Bij twijfel eerst laten onderzoeken op asbest |
Komt er iets tevoorschijn dat niet in de offerte stond, dan hoort u dat eerst. Bij MA Layan wordt meerwerk alleen uitgevoerd na uw akkoord op papier. Ligt de badkamer op een houten vloer, lees dan ook een badkamer op een houten balklaag.
Een portiekwoning renoveren met een nieuwe indeling
In een portiekwoning zit de grootste winst vaak niet in duurdere materialen, maar in een slimmere indeling. Een gang die korter wordt, een badkamer die een meter groter wordt of een keuken die opengaat naar de kamer, voelt als een ander huis. Maar in een kleine woning bepalen een paar vaste punten wat er kan.
- De standleiding. Een badkamer of keuken moet daar met voldoende verval op aansluiten. Hoe verder weg, hoe lastiger. Daarom schuift een badkamer in een portiekwoning meestal een stukje op, maar verhuist hij zelden naar de andere kant van de woning.
- Dragende muren. In een portiekgebouw dragen sommige muren de verdiepingen erboven. Een muur weghalen of een grote opening maken laat u door een constructeur rekenen. Kijk via het Omgevingsloket of er een vergunning nodig is, en vraag het na bij de VvE.
- De ramen. Een nieuwe kamer heeft daglicht nodig. Een slaapkamer in het midden van de woning zonder raam werkt meestal niet.
- De meterkast en de voordeur. Die liggen vast. Een nieuwe gang moet daar logisch op aansluiten.
Een badkamer in een kleine portiekwoning wordt vaak beter met een inloopdouche, een hangtoilet en een wastafelmeubel dat niet te diep is. In de showroom kiest u wat bij de maat past. Bedenk wel dat alles via de trap naar boven moet.
Geluid: boven, onder en naast de buren
In een portiekwoning woont u dicht op elkaar. Wat u aan de vloer verandert, hoort de onderbuur. Een nieuwe afvoer die door het plafond van de buren loopt, laat elke douchebeurt horen. En tijdens het werk zelf is er geluid in het hele trappenhuis. Juist hier ontstaan na een renovatie de meeste klachten.
- Kijk in het reglement welke eis er geldt voor een harde vloer.
- Kies een vloeropbouw die past bij uw ondergrond, hout of beton.
- Houd de nieuwe vloer los van de muren, ook bij de plinten.
- Laat de afvoer inpakken en met beugels bevestigen die geen geluid doorgeven.
- Vertel de onderburen vooraf welke vloer er komt en hoe die gedempt wordt.
Waarom een harde vloer zoveel meer geluid geeft dan tapijt, en waar de geluidsbruggen zitten, leest u in geluid en een nieuwe vloer in een appartement.
“In een portiekwoning hoort de onderbuur elke keuze die u voor de vloer maakt. Neem hem dus mee in het plan.”
De gedeelde trap en de buren tijdens het werk
Alles gaat via de portiektrap: tegels, platen, sanitair, keukenkasten en al het puin. Die trap is van iedereen. Wie dat vooraf regelt, heeft tijdens het werk weinig gedoe met de buren.
- Meet de trap. Het smalste punt is meestal de draai of het bordes. Lange platen, een bad of een stenen keukenblad passen er niet altijd door. Wat u dan doet, staat in renoveren in een appartement zonder lift.
- Bescherm het trappenhuis. Treden, leuning en hoeken worden afgedekt. Vraag uw aannemer hoe dat gebeurt.
- Houd de trap vrij. Er mag niets op de trap of de overloop blijven staan, ook niet even.
- Laat het weten. Een briefje in de portiek met de planning en een telefoonnummer voorkomt veel ergernis.
- Werktijden. Veel VvE’s hebben afspraken over wanneer er gewerkt mag worden. Hoe het in de stad zit, leest u bij bouwtijden in Amsterdam.
Bij MA Layan gaat het puin direct weg, wordt de woning afgeschermd en wordt er elke dag opgeruimd. Het blijft dus niet in de portiek staan. We houden ons aan de werktijden van de VvE.
Wat houdt u, en wat vervangt u beter?
Een portiekwoning heeft meestal minder oude details dan een groot herenhuis, maar er is vaak meer om te bewaren dan u denkt. Een oude paneeldeur, een houten vloer onder het tapijt of een stuk lijstwerk geeft de woning karakter. Wat achter de muren zit, vervangt u bij een complete renovatie beter in één keer.
| Onderdeel | Houden als | Vervangen als |
|---|---|---|
| Houten vloerdelen | Ze heel zijn en u een houten vloer wilt | Er tegels of een harde vloer met demping op komen |
| Binnendeuren | Het oude paneeldeuren zijn die recht hangen | Ze beschadigd zijn of niet meer bij de nieuwe vloer passen |
| Waterleiding en afvoer in de woning | Zelden | Bij een nieuwe badkamer of keuken |
| Elektra | Alleen bij een recente, goede installatie | In de meeste gevallen |
| Kozijnen | Die zijn vaak van de VvE; vraag het na | Alleen in overleg met de VvE |
Zo begint u aan uw portiekwoning
Begin met de stukken: de splitsingsakte, het reglement en wat de VvE eerder heeft besloten over vloeren en leidingen. Maak daarna een lijst van wat u wilt veranderen en wat u wilt houden. Meet de trap op en maak er foto’s van. Met die drie dingen weet u welke vragen u aan de VvE moet stellen voordat u gaat kiezen.
Bij een opname komt de eigenaar van MA Layan zelf bij u thuis. Hij kijkt naar de vloer, de afvoer, de meterkast, de muren die u wilt verplaatsen en de trap. Daarna krijgt u een offerte per onderdeel, die u ook aan de VvE kunt laten zien. Na uw akkoord starten we meestal binnen 6 weken.