Het korte antwoord
Egaliseren is genoeg als de vloer stevig is en alleen kleine oneffenheden heeft. Loopt een houten vloer flink af, dan wordt hij meestal uitgevuld met regels en platen. Zit de oude dekvloer los of moet er veel hoogte bij, dan komt er een nieuwe dekvloer. Welke aanpak past, bepaalt u bij het begin van een complete woningrenovatie.
Een nieuwe vloer leggen wij altijd op een vlakke ondervloer. Zo werkt het bij een PVC vloer.
Waarom is een vloer in een oud huis zelden vlak?
Wie in een oud Amsterdams pand een knikker op de vloer legt, ziet hem vaak wegrollen. Dat is geen schande, maar geschiedenis. Een houten balklaag buigt in de loop van de jaren een beetje door, vooral in het midden van een kamer. Muren en balken zijn in honderd jaar wat gezakt. Er zijn kamers samengevoegd die ooit apart waren, elk met een eigen hoogte. En er zijn lagen over elkaar gelegd: planken, hardboard, vinyl, tapijt, laminaat.
Zolang er tapijt ligt, merkt u daar weinig van. Tapijt vergeeft veel. Een nieuwe vloer van hout, pvc of tegels doet dat niet. Pvc laat elke naad zien, een tegel die op een bult ligt breekt sneller, en een houten visgraat op een scheve vloer laat kieren vallen. Daarom begint een nieuwe vloer bijna altijd met de vraag wat er onder moet gebeuren.
In een appartement met betonvloeren speelt hetzelfde, maar anders. Daar ligt vaak een oude dekvloer op het beton die hier en daar hol klinkt of scheuren heeft. Of er zitten hoogteverschillen tussen de kamers en de gang, omdat er ooit een andere vloer lag.
Scheef, hol of bol: hoe meet u uw vloer?
Voordat er een oplossing komt, moet duidelijk zijn wat het probleem is. Een vloer kan op drie manieren niet goed zijn, en elk vraagt iets anders. Met een lange rechte lat of een rij, een waterpas en een knikker komt u al een heel eind.
- Scheef. De vloer loopt over de hele kamer af naar één kant. Leg een waterpas op een lange lat en kijk welke kant op de bel gaat. Een knikker rolt steeds dezelfde kant op.
- Hol. De vloer zakt in het midden van de kamer of tussen twee balken. Leg de lat dwars over de kamer: in het midden ziet u ruimte onder de lat.
- Bol of oneffen. Er zijn bulten, naden, oude lijmresten of plekken waar tegels uitsteken. De lat wiebelt of ligt op een paar punten.
Een punt dat veel mensen niet weten: vlak en waterpas zijn niet hetzelfde. Een vloer kan heel vlak zijn en toch een beetje aflopen. Voor de meeste vloeren is vlak het belangrijkst. Een vloer die in een oude woning helemaal waterpas moet worden, vraagt soms aan één kant veel extra hoogte, en die hoogte komt terug bij elke deur. Een vakman kiest daarom vaak een tussenweg: vlak genoeg voor de nieuwe vloer, en zo waterpas als de deuren en de trap toelaten.
| Wat u ziet | Wat het meestal is | Wat er meestal gebeurt |
|---|---|---|
| Kleine naden, korrels en lijmresten | Oneffenheden in een verder stevige vloer | Schoonmaken, schuren en egaliseren |
| Een betonvloer die hier en daar hol klinkt | De oude dekvloer zit plaatselijk los | Losse delen eruit, herstellen, daarna egaliseren |
| Een houten vloer die in het midden zakt | Doorbuigende balken | Uitvullen met regels en platen, de balken laten beoordelen |
| Een vloer die veert of kraakt | Losse planken of een te slappe ondervloer | Planken vastzetten of een stijve plaat erop |
| Grote hoogteverschillen tussen kamers | Vroeger aparte ruimtes, elk met eigen opbouw | Uitvullen of een nieuwe dekvloer |
| De hele woning loopt af, met scheuren of klemmende deuren | Mogelijk een probleem met de fundering | Eerst laten onderzoeken, dan pas de vloer |
Die laatste rij verdient aandacht. In Amsterdam staan veel panden op houten palen. Loopt een hele woning schuin, en ziet u ook scheuren in de gevel of deuren die steeds meer klemmen, laat dan eerst uitzoeken waar dat vandaan komt. Een nieuwe vloer maakt de kamer recht, maar lost de oorzaak niet op.
Vloer egaliseren, uitvullen of een nieuwe dekvloer: wat is het verschil?
Er zijn grofweg drie manieren om een vloer recht te krijgen. Ze worden in de praktijk vaak door elkaar gebruikt, en soms combineert een vakman ze in één woning. De tabel zet ze naast elkaar.
| Aanpak | Wat het is | Past bij | Let op |
|---|---|---|---|
| Egaliseren | Een dunne laag vloeibare mortel die zichzelf vlak trekt | Een stevige vloer met kleine oneffenheden | Lost geen grote hoogteverschillen op en geen vloer die beweegt |
| Uitvullen | Houten regels die op hoogte worden gesteld, met platen erop | Een houten balklaag die afloopt of doorbuigt | Licht van gewicht, maar vraagt wat hoogte |
| Droge dekvloer | Losse korrels die vlak worden afgereid, met platen erop | Grotere verschillen waar geen nat werk mag komen | Zwaarder dan regels, gewicht laten beoordelen op hout |
| Nieuwe dekvloer | Een gestorte vloer van zand en cement of een gietvloer | Een betonvloer waar de oude laag los zit of veel hoogte bij moet | Zwaar, en moet lang drogen voordat er iets op kan |
Egaliseren wordt het vaakst gebruikt, en het vaakst verkeerd. Een egalisatielaag is dun. Hij vult kleine verschillen op en geeft een strak vlak voor pvc, tegels of een verlijmde houten vloer. Maar hij is geen constructie. Ligt hij op een vloer die nog veert, of op een oude dekvloer die los zit, dan scheurt hij mee. Daarom komt er eerst een grondlaag op de ondergrond, en wordt alles wat los zit eerst weggehaald.
Een gietvloer en een zand-cementvloer lijken op elkaar, maar gedragen zich anders. Een gietvloer op basis van anhydriet is snel vlak en geschikt voor vloerverwarming, maar kan slecht tegen water en heeft een toplaag die vaak eerst geschuurd moet worden voordat er gelijmd kan worden. In een badkamer kiest een vakman daarom meestal een cementgebonden vloer. Komt er vloerverwarming in de nieuwe dekvloer, lees dan ook vloerverwarming in de badkamer, want de keuze voor het systeem en de vloer gaan samen.
Een houten vloer recht maken: waar let u op?
Op een houten balklaag is een dikke natte dekvloer zelden de beste keuze. Hij is zwaar, er komt veel water mee het huis in, en een vloer die een beetje werkt, kan hem laten scheuren. Op hout wordt een vloer daarom meestal droog opgebouwd. Er komen regels op de balken die met wiggen of stelvoeten op hoogte worden gezet, met daarop platen die goed worden verlijmd en geschroefd. Zo ontstaat een vlak dat niet veert, zonder veel gewicht.
Is de vloer na de sloop open, dan is dat het moment om naar de balken te kijken. Rotte plekken, inkepingen voor oude leidingen en balken die sterk doorbuigen, zijn dan te zien. Moet er een zware opbouw op de vloer, zoals tegels met een dekvloer of een droge dekvloer met korrels, dan is het verstandig om een constructeur te laten rekenen of de balken dat dragen. Dat is geen kwestie van kijken, maar van rekenen. Wat er bij een houten vloer verder komt kijken, staat in een badkamer op een houten balklaag.
- Vraag hoe de balken na het openmaken worden gecontroleerd.
- Vraag hoe zwaar de nieuwe opbouw is, en of daarvoor een constructeur nodig is.
- Vraag hoe de platen worden bevestigd, en waar de naden komen.
- Vraag wat er tegen geluid naar de verdieping eronder wordt gedaan.
Wat doet een nieuwe vloer met de hoogte bij deuren, trap en keuken?
Elke laag die u toevoegt, maakt de vloer hoger. Een uitvulling, een plaat, een dempende onderlaag en de vloer zelf tellen samen sneller op dan u denkt. Dat hoeft geen probleem te zijn, zolang het vooraf is uitgerekend. Wordt het pas tijdens het werk duidelijk, dan schuiven er ineens deuren, dorpels en kasten mee.
- Binnendeuren. Een hogere vloer betekent dat deuren aan de onderkant korter moeten, of dat er nieuwe deuren komen. Bij een deur met glas of een oude paneeldeur is inkorten niet altijd mooi.
- De trap. Wordt de vloer boven of onder aan de trap hoger, dan wordt de eerste of laatste trede anders dan de rest. Daar struikelt u over. Reken dat vooraf mee.
- De voordeur en de balkondeur. Een kozijn ligt vast. De nieuwe vloer moet daar netjes op aansluiten, zonder dat de deur gaat schuren.
- De keuken en de badkamer. Komt de vloer onder de keuken door, dan veranderen de werkbladhoogte en de plint mee. Bij de badkamer ontstaat er een overgang, en in een inloopdouche zonder drempel moet het afschot er ook nog in passen.
Dit is ook het punt waarop de keuze voor de vloer zelf belangrijk wordt. Een dunne pvc-vloer vraagt weinig hoogte maar een heel vlakke ondergrond. Een dikke houten vloer met een dempende laag vraagt meer hoogte. Welke vloer bij welke kamer past, leest u in visgraat, plavuizen of pvc.
Wat een vakman ziet dat u niet ziet
Een vloer ziet er van boven vaak beter of slechter uit dan hij is. Dit zijn de dingen waar een ervaren vakman op let voordat hij zegt welke aanpak past.
- Het geluid bij het tikken. Een hamer of een sleutel op een dekvloer laat horen waar hij hol ligt. Daar moet eerst iets gebeuren, anders scheurt de nieuwe laag op die plek.
- Oude lagen en lijm. Een egalisatie hecht niet op elke oude laag. Oude vloerbedekking, verf of lijmresten moeten er meestal af. Ligt er oud vinyl, vloerzeil of zwarte lijm, laat dan eerst nagaan of er asbest in zit voordat er geschuurd of gesloopt wordt.
- Vocht van onderen. Op de begane grond, boven een kruipruimte of een kelder, kan vocht van onderen in de vloer trekken. Een nieuwe vloer daarop zonder maatregelen gaat dat merken.
- Naden en scheuren. Een scheur in een dekvloer loopt door in alles wat erop komt. Ze worden eerst gedicht of overbrugd.
- Randen langs de muur. Een nieuwe dekvloer of uitvulling die strak tegen de muur zit, geeft geluid door aan de buren. Een strook langs de rand voorkomt dat.
Dat laatste punt speelt vooral in een appartement. Hoe geluid via de vloer en de randen naar de buren gaat, en wat de VvE daarover kan zeggen, staat in geluid en een nieuwe vloer in een appartement.
“Een nieuwe vloer verbergt veel, maar niet een ondergrond die nog beweegt. Die komt altijd terug.”
Hoe lang moet een vloer drogen voordat de afwerking erop kan?
Een egalisatielaag is meestal snel beloopbaar, maar dat is niet hetzelfde als klaar voor een vloer. Een nieuwe dekvloer heeft veel langer nodig, en hoe dikker hij is, hoe langer het duurt. Ook de temperatuur en de ventilatie in huis tellen mee. Leg er te vroeg een houten vloer of pvc op, dan kan het hout opbollen of laat de lijm los. Daarom wordt het vocht in de vloer gemeten voordat de afwerking begint. Hoe lang het precies duurt, hangt af van het product en de omstandigheden.
Die droogtijd moet in de planning passen. Vaak gebeuren er in die tijd andere dingen in huis, zoals stucwerk of de keuken. Wel is het slim om de vloer niet als laatste te bedenken: de opbouw bepaalt de hoogte, en de hoogte bepaalt de deuren en de keuken. Waar de vloer in de rest van het werk past, leest u in de volgorde van een renovatie.
Wat er onder uw vloer zit, ziet u pas goed als hij open ligt. Bij een opname bij u thuis kijkt de eigenaar van MA Layan al wel naar hoe de vloer loopt, waar hij veert en wat de hoogtes bij de deuren zijn. In de offerte per onderdeel staat de ondervloer apart van de afwerking. Blijkt er na het openmaken meer nodig, dan hoort u dat eerst, en gebeurt er pas iets na uw akkoord op papier.