Het korte antwoord
Een vrijstaand bad is een bad dat los in de ruimte staat, zonder ombouw. Het vraagt ruimte rondom, een vloer die het gewicht van bad, water en persoon draagt, een afvoer precies op de goede plek en een kraan op de vloer, de wand of de rand. Bij een complete badkamerrenovatie regelt u dat voordat de vloer dicht gaat.
Wat is een vrijstaand bad, en wat is het verschil met een inbouwbad?
Een vrijstaand bad is een bad met een afgewerkte buitenkant dat los op de vloer staat. Een inbouwbad wordt in een ombouw van tegels of panelen gezet, meestal tegen een of meer wanden. Bij een inbouwbad verdwijnen de afvoer en de leidingen in de ombouw. Bij een vrijstaand bad ziet u alles: het bad, de kraan en de vloer eromheen. Dat maakt het mooi, maar ook precies.
Er zijn ook tussenvormen. Een back-to-wall bad staat met één rechte kant tegen de wand, maar heeft verder een vrijstaande vorm. Dat scheelt ruimte, en de kraan kan dan in de wand. Twijfelt u nog of u überhaupt een bad wilt, lees dan eerst inloopdouche of bad.
Hoeveel ruimte heeft een vrijstaand bad nodig?
Een vrijstaand bad heeft meer ruimte nodig dan zijn eigen maat. Er moet ruimte rondom zijn om het mooi te laten staan, om erin en eruit te stappen en om eromheen schoon te maken. Staat het bad te dicht bij de wand, dan krijgt u er met een doek niet meer achter, en zit er na een paar maanden stof en vocht dat u niet weg krijgt.
- Rondom. Genoeg ruimte om er met een doek of dweil achter te komen, of zet het bad met een kant tegen de wand.
- Aan de instapkant. Ruimte om veilig in en uit te stappen, zonder dat u tegen het toilet of meubel aan staat.
- Bij de kraan. Een vloerstaande kraan heeft ruimte naast het bad nodig. Een wandkraan vraagt dat het bad dicht bij de wand staat.
- Naar de douche. Staat de douche naast het bad, houd dan het spatwater van de douche weg bij de achterkant van het bad.
In een badkamer van gemiddelde Amsterdamse maat past een vrijstaand bad vaak niet naast een ruime inloopdouche. Dan is een back-to-wall bad of een bad in de inham van een L-vorm een goed alternatief. Welke indeling bij welke vorm past, leest u in de beste badkamer indeling.
Kan uw vloer een vrijstaand bad dragen?
Dit is de vraag die in de showroom zelden gesteld wordt, maar die bij de opname als eerste komt. Een gevuld bad met iemand erin is zwaar, en dat gewicht staat op een klein stuk vloer. Op een betonvloer is dat meestal geen probleem. Op een houten balklaag, zoals in veel Amsterdamse woningen van rond 1900 en de jaren 20 en 30, is het een vraag voor een constructeur.
Het materiaal van het bad maakt veel verschil. Een bad van acryl is licht, een bad van gietsteen of gietijzer is al zwaar voordat er water in zit. De tabel geeft de verschillen in grote lijnen.
| Materiaal | Gewicht leeg | Gevoel en warmte | Let op |
|---|---|---|---|
| Acryl | Licht | Warm aanvoelend, houdt de warmte redelijk vast | Krassen zijn soms weg te poetsen, gevoelig voor schuurmiddel |
| Solid surface of gietsteen | Zwaar | Massief en mat, houdt de warmte goed vast | Vloer en transport naar boven vragen aandacht |
| Staal met emaille | Middel | Hard en glad, voelt eerst koel | Emaille kan bij een harde klap beschadigen |
| Gietijzer | Heel zwaar | Klassiek, houdt de warmte lang vast | Bijna altijd een vraag voor de constructeur in een oud pand |
Ligt uw badkamer op een houten vloer, laat dan een constructeur rekenen voordat u een zwaar bad kiest. Wat er bij een badkamer op hout komt kijken, leest u in een badkamer op een houten balklaag, en wanneer u een constructeur inschakelt in de constructeur bij een verbouwing.
“Een bad van gietsteen kies je niet alleen in de showroom. Eerst de vloer, dan pas de vorm.”
Welke kraan past bij een vrijstaand bad?
Bij een vrijstaand bad is de kraan geen bijzaak. Hij bepaalt waar de leidingen komen, en die leidingen moeten er zijn voordat de vloer of de wand dicht gaat. Er zijn drie mogelijkheden, elk met een eigen gevolg voor de bouw.
| Soort kraan | Wat het is | Wat het vraagt van de bouw |
|---|---|---|
| Vloerstaande kraan | Een staande kraan naast het bad, met de uitloop boven de rand | Waterleidingen in de vloer, op een vaste plek. Het bad komt daarna precies op zijn plek |
| Wandkraan | Een kraan uit de wand, met de uitloop boven het bad | Het bad moet dicht bij de wand staan, en de uitloop moet lang genoeg zijn |
| Randkraan | Een kraan op de rand van het bad | Het bad moet een rand of gaten hebben voor de kraan. Leidingen komen onder het bad uit de vloer |
Een vloerstaande kraan is de meest gekozen en mooiste oplossing, maar ook de meest precieze. De leidingen worden in de vloer gelegd voordat er getegeld wordt. Daarna staat de plek vast. Kies dus het bad en de kraan voordat het leidingwerk begint, en leg de plek op de tekening vast.
Waar komt de afvoer van een vrijstaand bad?
De afvoer van een vrijstaand bad zit onder het bad in de vloer. Het gat in de vloer moet precies uitkomen op de plek van de afvoer van het bad. Een paar centimeter ernaast betekent dat het bad niet op zijn plek staat of dat de aansluiting lastig wordt. Daarom wordt de plek van de afvoer pas definitief als het bad gekozen is en de maten bekend zijn.
- Verval. De afvoer moet onder de vloer genoeg verval hebben naar de standleiding. Staat het bad ver van de standleiding, dan vraagt dat hoogte in de vloer.
- Bereikbaarheid. Onder een vrijstaand bad kunt u niet zomaar bij de afvoer. Een goede, dichte aansluiting is daarom extra belangrijk.
- Overloop. Veel vrijstaande baden hebben een overloop in het bad zelf, die via de afvoer loopt. Vraag hoe dat bij uw bad werkt.
- Waterdicht. De vloer onder en rond het bad wordt waterdicht gemaakt en betegeld, net als de rest van de badkamervloer.
Is er vloerverwarming, dan loopt die onder het bad meestal niet door, maar rondom wel. Een warme vloer naast het bad is prettig bij het uitstappen. Meer daarover leest u in vloerverwarming in de badkamer.
Hoe komt een vrijstaand bad boven?
Een vraag die bijna niemand stelt, tot de dag van levering. Een vrijstaand bad is groot en vaak uit één stuk. Het moet door de voordeur, de trap op, door de gang en de badkamerdeur in. In een Amsterdams pand met een smalle, steile trap is dat niet vanzelfsprekend. Een licht acryl bad gaat vaak nog wel, een zwaar bad van gietsteen soms niet.
Meet daarom vooraf de breedte van de trap, de bochten en de deuren. Lukt het niet via de trap, dan kan het soms via het raam naar binnen met een lift of hijsinstallatie. Dat moet vooraf geregeld worden, en kan toestemming voor het gebruik van de straat vragen. Kijk daarvoor bij de gemeente. Meer over werken in een gebouw zonder lift leest u in renoveren in een appartement zonder lift.
Welke fouten met een vrijstaand bad zien we vaak?
Een vrijstaand bad gaat zelden mis in de showroom. Het gaat mis in de vloer, achter de wand of op de trap. Dit zijn de vijf dingen die we het vaakst terugzien.
- Te dicht bij de wand. Geen ruimte om erachter schoon te maken, en een rand vol stof en kalk die u niet weg krijgt.
- Een zwaar bad op een houten vloer zonder berekening. De vloer veert, de voegen scheuren of het bad zakt na een tijd een beetje weg.
- De kraan pas gekozen na het leidingwerk. De leidingen komen op de verkeerde plek uit de vloer, en de tegels moeten er weer uit.
- Een afvoer die net niet op de plek van het bad uitkomt. Het bad staat scheef in de ruimte, of de aansluiting lekt.
- Een bad dat de trap niet op kan. Op de dag van levering blijkt het niet door de bocht te passen.
Hoe kiest u een vrijstaand bad dat past?
In de showroom kiest u het bad en de kraan. Wij halen ze op en monteren. Ga er in de showroom ook even in zitten of liggen, als dat kan. Een bad dat mooi is, ligt niet altijd lekker. Let op de lengte, de hoek van de rugleuning en de hoogte van de rand om in te stappen.
- Meet de ruimte rondom het bad, ook aan de achterkant.
- Vraag hoe zwaar het bad leeg en gevuld is.
- Laat bij een houten vloer een constructeur rekenen.
- Kies de kraan tegelijk met het bad: vloer, wand of rand.
- Leg de plek van afvoer en leidingen vast voor het leidingwerk.
- Meet de trap, de bochten en de deuren voor de levering.
- Vraag of uw ketel of boiler genoeg warm water levert om het bad te vullen.
- Ga in de showroom in het bad zitten.
Een groot bad vraagt veel warm water in één keer. Bij een combiketel kan het vullen lang duren of lauw worden. Laat een installateur kijken wat uw ketel aankan, net als bij een regendouche. Bij de opname kijken we naar de vloer, de afvoer en de weg naar boven, zodat u weet welk bad in uw badkamer past.