Het korte antwoord
Een badkamer ontwerpen doet u in vier stappen: nauwkeurig opmeten, de vaste punten intekenen, de indeling op schaal schuiven en daarna hoogtes, leidingen en tegelverdeling vastleggen. Pas als dat plan klopt met de vloer en de afvoer, kiest u de materialen. Bij een complete badkamerrenovatie controleert de vakman dat plan bij de opname.
Wat hoort er in een goed badkamerontwerp?
Een badkamerontwerp is een plan van de ruimte waarin staat waar alles komt, op welke hoogte en hoe het wordt aangesloten. Veel mensen denken bij ontwerpen aan een mooie 3D-tekening met tegels en licht. Die tekening helpt om te zien of u het mooi vindt. Maar voor de bouw is iets anders belangrijker: kloppen de maten, past de afvoer en weet iedereen waar de leidingen moeten komen.
| Onderdeel van het ontwerp | Wat erin staat | Waarom het ertoe doet |
|---|---|---|
| Plattegrond op schaal | Muren, raam, deur, douche, toilet, meubel en bad | U ziet of alles past en of u er makkelijk langs loopt |
| Vaste punten | Afvoer, standleiding, raam, schoorsteen, schuine kap | Deze punten bepalen wat er kan zonder veel extra werk |
| Wandaanzichten | Elke wand van voren, met kranen, nis, spiegel en stopcontacten | Hier ziet u de hoogtes en hoe de tegels lopen |
| Leidingen en afvoer | Waar water, warm water en afvoer komen | De loodgieter weet precies wat er moet |
| Elektra en licht | Lampen, spiegel, stopcontacten, schakelaars, vloerverwarming | Alles moet er zijn voordat de wand dicht gaat |
| Tegelplan | Formaat, richting, startpunt en waar de snijranden vallen | Bepaalt of de badkamer strak oogt |
U hoeft dat niet allemaal zelf te tekenen. Wel helpt het om zelf de eerste drie te maken. Dan weet u wat u wilt, en kan de vakman bij de opname gericht meedenken. Zoekt u eerst inspiratie, begin dan bij badkamer ideeën die in de praktijk werken.
Hoe meet u een badkamer op voor het ontwerp?
Meet elke wand op twee hoogtes: net boven de vloer en op ongeveer schouderhoogte. Oude muren staan zelden recht, zeker in vooroorlogse woningen. Het verschil tussen die twee maten vertelt u hoe scheef een wand staat. Meet ook de hoogte van het plafond, en bij een schuin dak de hoogte op meerdere punten. Teken de plek van raam en deur in, en meet hoe ver de deur opendraait.
- Lengte en breedte. Elke wand apart, op twee hoogtes. Schrijf de kleinste maat op, want daar moet alles in passen.
- Hoogte. Van vloer tot plafond, en onder een schuin dak op een paar plekken. Waar u rechtop kunt staan, kan de douche.
- Raam en deur. Breedte, hoogte, de afstand tot de hoeken en de hoogte van de vensterbank.
- Afvoer en leidingen. Waar zit de afvoer van het toilet en de douche, en waar loopt de standleiding? Een foto erbij helpt.
- Uitsteeksels. Een schoorsteen, een koof met leidingen, een radiator of een meterkast in de hoek.
Teken alles daarna op ruitjespapier of in een eenvoudig tekenprogramma, op schaal. Eén hokje is bijvoorbeeld tien centimeter. Op schaal tekenen voorkomt de meest gemaakte fout: een indeling die op een schets past, maar in het echt net niet.
Welke vaste punten bepalen uw ontwerp?
Een vast punt is een plek in de badkamer die u niet zomaar verplaatst, omdat er een afvoer, een leiding of een constructie achter zit. In de meeste badkamers is de afvoer van het toilet het belangrijkste vaste punt. Een toilet heeft een dikke afvoer met genoeg verval nodig. Ligt de standleiding aan de andere kant van de badkamer, dan kost het verplaatsen van het toilet hoogte in de vloer of een leiding in een voorzetwand.
In een appartement hoort de standleiding bij het gebouw en vaak bij de VvE. Die verplaatst u niet, u sluit erop aan. Hoe dat werkt, leest u in de standleiding en de VvE. In een oud pand met een houten vloer kan de richting van de balken bepalen waar een afvoer kan lopen. Een afvoer gaat makkelijker tussen de balken door dan er dwars doorheen.
“Op papier kan alles. Het ontwerp begint pas te kloppen als je weet waar de afvoer zit en hoe de vloer eronder loopt.”
Hoe schuift u de indeling op schaal?
Knip de onderdelen op dezelfde schaal uit papier: de douche, het toilet, het meubel, het bad als u dat wilt. Schuif ze op de plattegrond tot het klopt. Let daarbij niet alleen op of het past, maar ook op de ruimte die u nodig heeft om ze te gebruiken. Voor een toilet, een wastafel en een douche-ingang heeft u vrije ruimte nodig om te staan en te bewegen. Die ruimte mag elkaar deels overlappen, maar niet met de deur in de weg.
Welke indeling werkt bij welke vorm van badkamer, leest u uitgebreid in de beste badkamer indeling. Daar staan ook de keuzes voor smalle en L-vormige ruimtes. Hier gaat het vooral om de manier van werken: eerst de vaste punten, dan het toilet, dan de douche en pas daarna het meubel en de rest.
- Eerst het toilet. Zo dicht mogelijk bij de afvoer, en liever niet als eerste wat u ziet als de deur opengaat.
- Dan de douche. Waar u rechtop staat, liefst in een hoek of aan het eind van een smalle ruimte.
- Dan de wastafel. Met licht van voren en ruimte om ervoor te staan.
- Dan de rest. Een bad, een kast, een handdoekradiator of een wasmachine.
Welke hoogtes en maten legt u vooraf vast?
Dit is het deel van het ontwerp dat het vaakst vergeten wordt, en het deel dat u elke dag merkt. Een kraan die net te laag zit, een spiegel waarin u alleen uw voorhoofd ziet of een nis waar de shampoofles niet in past: het zijn allemaal hoogtes die vooraf vast hadden moeten staan. De juiste hoogte hangt af van uw lengte en hoe u de badkamer gebruikt. Er is geen hoogte die voor iedereen klopt.
| Onderdeel | Waar de hoogte van afhangt | Wanneer vastleggen |
|---|---|---|
| Wastafel en meubel | Uw lengte, en of kinderen of ouderen hem ook gebruiken | Voor het leidingwerk, want de afvoer en kranen komen op die hoogte |
| Spiegel en spiegelverlichting | De lengte van de langste en de kortste gebruiker | Voor de elektra, want de aansluiting komt in de wand |
| Douchekop of regendouche | Lengte, plafondhoogte, en of u er met uw hoofd onder wilt | Voor het leidingwerk |
| Douchekraan of thermostaat | Makkelijk te bedienen zonder nat te worden | Voor het leidingwerk, zeker bij inbouw |
| Nis | De hoogte van uw flessen, en de tegelverdeling | Voor de voorzetwand of het uithakken |
| Toilet | Prettig zitten, voor ouderen vaak wat hoger | Voor de voorzetwand bij een hangtoilet |
| Stopcontacten en schakelaars | Waar u ze gebruikt, en de afstand tot het water | Voor de elektra |
Bij inbouwkranen is het vastleggen nog belangrijker, omdat het binnenwerk in de wand verdwijnt. Wat u daarbij vooraf regelt, leest u in inbouwkranen in badkamer en douche. Een handig hulpmiddel: ga in uw huidige badkamer staan met een rolmaat en meet wat u nu fijn vindt en wat niet.
Hoe neemt u leidingen, elektra en tegels mee in het ontwerp?
Leidingen en afvoer volgen het ontwerp. Daarom staat in een goed plan waar elke aansluiting komt: koud en warm water voor de wastafel, de douche en het toilet, en de afvoer met genoeg verval. Bij een inloopdouche bepaalt de plek van de goot of het putje hoe het afschot loopt. Wat dat van de vloer vraagt, leest u in afschot in de douche.
Elektra in een badkamer is werk voor een erkend installateur, omdat er in een natte ruimte strengere eisen gelden. In het ontwerp legt u wel vast wat u wilt: licht in de spiegel, spots, een stopcontact voor de föhn of tandenborstel, misschien vloerverwarming. Zo kan alles in één keer worden aangelegd. Het tegelplan komt als laatste. Daarin staat waar de eerste tegel begint, zodat de snijranden uit het zicht vallen en de voegen in lijn lopen met de nis, de kraan en de rand van de douche.
Welke fouten ziet een vakman in zelfgemaakte badkamerontwerpen?
Een zelfgemaakt ontwerp is een prima begin. Bij de opname zien we vaak dezelfde dingen die nog niet kloppen. Het zijn geen domme fouten, maar dingen die u op een tekening niet ziet.
- De wand is dikker dan gedacht. Een voorzetwand voor een hangtoilet of inbouwkraan kost ruimte, en die is niet getekend.
- De deur draait over het toilet of meubel. Op papier past het, maar de deur gaat niet helemaal open.
- De afvoer kan niet waar de douche getekend is. Te ver van de standleiding of zonder genoeg hoogte voor verval.
- De vloer komt hoger te liggen. Door vloerverwarming, afschot of een nieuwe dekvloer. Dan sluit de drempel of de deur niet meer aan.
- De tegels zijn niet meegerekend. Een nis of kraan valt net op een voeg of laat een smalle strook tegel over.
Hoe maakt u het ontwerp klaar voor de opname?
Een ontwerp hoeft niet af te zijn voordat u een vakman belt. Een plattegrond met maten, een paar foto’s en een lijst met wensen is genoeg. Bij de opname kijkt de eigenaar van MA Layan zelf naar de vloer, de afvoer, de leidingen en de ventilatie, en of uw plan daarbij past. Daarna krijgt u een offerte per onderdeel, zodat u ziet wat elke keuze betekent. Wat er bij een opname gebeurt, leest u in de opname voor een verbouwing.
- Meet elke wand op twee hoogtes en schrijf de kleinste maat op.
- Teken raam, deur, afvoer en standleiding op schaal in.
- Schuif de onderdelen op papier en houd ruimte vrij om te staan.
- Schrijf de hoogtes op die u nu fijn vindt in uw huidige badkamer.
- Maak een lijst van lampen, stopcontacten en verwarming die u wilt.
- Neem plattegrond en foto's mee naar de showroom en de opname.
Na de keuzes in de showroom staat het plan vast. Dan wordt alles besteld, en pas als alles binnen is, beginnen we met slopen. Zo wordt uw ontwerp ook de badkamer die er straks staat.