Het korte antwoord
Goede badkamer verlichting bestaat uit drie lagen: licht voor de hele ruimte, licht bij de spiegel dat van voren of van opzij op uw gezicht valt, en zacht sfeerlicht voor de avond. Bij douche en bad gelden strengere eisen. Bij een complete badkamerrenovatie legt een erkend installateur alle punten aan voordat er getegeld wordt.
Welke verlichting heeft een badkamer nodig?
Een badkamer met één lamp midden in het plafond is te herkennen aan de schaduw op uw gezicht als u in de spiegel kijkt. Het licht komt van boven en achter u, en valt precies niet waar u het nodig heeft. Daarom werkt badkamerverlichting het beste in lagen, die elk iets anders doen. U kunt ze apart aanzetten of dimmen.
| Laag | Waarvoor | Waar | Let op |
|---|---|---|---|
| Algemeen licht | De hele ruimte goed verlicht, voor schoonmaken en gewoon gebruik | Plafond: spots of een plafondlamp | Verdeel het licht, voorkom één donkere hoek |
| Taaklicht bij de spiegel | Scheren, make-up, lenzen, tanden poetsen | Aan weerszijden van de spiegel, in de spiegel of er net boven | Licht van voren of opzij, niet alleen van boven |
| Licht in de douche | Zien wat u doet, ook als de rest uit is | Spot boven de douche of licht in de nis | Strengste eisen voor water, alleen lampen die daarvoor bedoeld zijn |
| Sfeerlicht | Rustig licht voor de avond of ’s nachts | Onder het zwevende meubel, in een nis, achter de spiegel | Dimbaar of apart te schakelen |
Niet elke badkamer heeft alle vier nodig. In een kleine badkamer kan een verlichte spiegel samen met een paar spots al genoeg zijn. Wel is het slim om bij de renovatie de aansluitpunten voor alle lagen te laten maken. Een lamp later vervangen is makkelijk, een extra aansluiting achter de tegels niet.
Hoe verlicht u de spiegel zonder schaduw?
Het licht bij de spiegel is het belangrijkste licht van de badkamer. Het moet uw gezicht gelijkmatig verlichten, zonder harde schaduwen onder de ogen en de kin. Dat lukt het beste met licht dat van voren of van opzij komt, op ongeveer de hoogte van uw gezicht. Een lamp recht boven uw hoofd geeft juist de schaduw die u niet wilt.
- Een verlichte spiegel. Het licht zit rondom of achter de spiegel. Geeft zacht licht van voren, en een rustig beeld zonder losse lampen.
- Wandlampen naast de spiegel. Aan beide kanten, op ongeveer gezichtshoogte. Het klassieke en eerlijkste licht om u bij op te maken of te scheren.
- Een lamp boven de spiegel. Kan, als hij naar voren uitsteekt en het licht naar u toe richt. Alleen een spot erboven geeft schaduw.
- Een spiegelkast met licht. Bergruimte en licht in één. Let op of het licht ook naar voren valt.
Kies de spiegel en de verlichting samen met het meubel, want de aansluiting komt op een vaste hoogte in de wand. Meer over het meubel leest u in een badkamermeubel kiezen.
Welke verlichting is veilig in de badkamer?
Water en stroom gaan niet samen. Daarom gelden er in een badkamer strengere eisen voor elektra dan in de rest van het huis. De ruimte rond het bad en de douche wordt verdeeld in zones. Hoe dichter bij het water, hoe strenger de eisen aan de lamp en aan de aansluiting. De precieze regels kent een erkend installateur, en die legt de elektra in de badkamer aan.
| Plek | Wat er gebeurt | Wat dat vraagt van de lamp |
|---|---|---|
| In het bad of de douchebak | De lamp kan onder water komen | Alleen lampen die daarvoor gemaakt zijn, op lage spanning |
| Direct boven en naast bad en douche | Veel spatwater en straal | Een lamp die tegen straal- en spatwater kan |
| Net buiten de douche | Af en toe spatten | Een lamp die tegen spatwater kan |
| Verder weg in de badkamer | Damp en vocht in de lucht | Een lamp die bedoeld is voor een vochtige ruimte |
Op de verpakking van een lamp staat met een IP-waarde hoe goed hij tegen stof en water kan. Hoe hoger het tweede cijfer, hoe beter hij tegen water bestand is. Vraag in de showroom voor welke plek in de badkamer een lamp bedoeld is, en laat de installateur bevestigen dat hij daar mag. Over de elektra in huis in het algemeen leest u meer in elektra vernieuwen bij een renovatie.
Welke lichtkleur kiest u voor de badkamer?
Licht heeft een kleur, van warm geelachtig tot koel blauwachtig. Warm licht voelt huiselijk en rustig, en past goed in de avond. Neutraal licht laat kleuren zien zoals ze zijn, en past bij de spiegel. Te koel licht maakt een badkamer al snel kil, zeker met witte tegels. Veel mensen kiezen neutraal licht bij de spiegel en warm licht voor de rest.
Let ook op de kleurweergave. Die zegt hoe natuurlijk huid en kleuren eruitzien onder de lamp. Bij de spiegel is dat het belangrijkst, want daar maakt u zich klaar voor de dag. Een dimmer op het plafondlicht of het sfeerlicht maakt de badkamer ’s avonds een stuk prettiger. Vraag de installateur welke lampen bij de dimmer passen.
“Kijk ’s avonds eens naar je badkamer met alleen het licht dat je dan wilt. Dan weet je meteen welke lamp er nog mist.”
Waar komen de spots in een badkamer?
Spots in het plafond geven een rustig plafond en goed algemeen licht. Waar ze komen, bepaalt of het licht prettig is. Een paar vuistregels uit de praktijk helpen daarbij.
- Boven de douche. Eén spot die daarvoor geschikt is, zodat u in de douche niet in uw eigen schaduw staat.
- Niet recht boven de spiegel. Een spot recht boven het meubel geeft schaduw op uw gezicht. Iets naar voren werkt beter, of laat het licht van de spiegel komen.
- Verdeeld over de ruimte. Liever een paar spots verdeeld dan veel spots op één lijn.
- Niet in uw ogen. Een spot boven het bad kijkt u recht in als u ligt. Een dimbare of verzonken spot is daar prettiger.
- Rekening houden met het plafond. Inbouwspots vragen ruimte boven het plafond. In een oud pand of onder een betonvloer is die er niet altijd.
Wordt het plafond vernieuwd of verlaagd, dan is dat het moment om de spots mee te nemen. Wat er bij het plafond komt kijken, leest u in het plafond in de badkamer.
Welke slimme extra's maken verschil?
Er zijn een paar kleine dingen die u bij de renovatie makkelijk meeneemt en die u later elke dag merkt. Ze vragen allemaal een aansluiting of een draad in de wand, en dus een keuze voordat er getegeld wordt.
- Licht in de nis. Een ledstrip in de nis van de douche geeft sfeer en is handig. Hij moet geschikt zijn voor de natte zone, en de nis moet er goed omheen waterdicht gemaakt worden. Meer over de nis leest u in een inbouwnis in de badkamer.
- Licht onder het meubel. Een zachte strook onder een zwevend meubel is een goed nachtlicht.
- Een bewegingsmelder. ’s Nachts gaat er zacht licht aan, zonder dat u een fel plafondlicht aan hoeft te doen.
- Afzuiging gekoppeld aan het licht. De ventilator gaat aan met het licht en draait daarna nog even door. Meer daarover in ventilatie en schimmel in de badkamer.
- Een spiegel die niet beslaat. Sommige spiegels hebben een verwarming achter het glas. Die vraagt een eigen aansluiting.
Welke fouten met licht zien we vaak in badkamers?
Licht gaat zelden mis door een verkeerde lamp. Het gaat mis doordat er te laat over is nagedacht. Dit zijn de dingen die we het vaakst terugzien in badkamers die we komen vernieuwen.
- Eén lamp in het plafond. Genoeg licht om binnen te lopen, te weinig om iets te zien bij de spiegel.
- Een spot recht boven de spiegel. Harde schaduw onder ogen en kin.
- Een lamp die niet geschikt is voor de plek. Een gewone lamp te dicht bij de douche gaat stuk of is onveilig.
- Geen aparte schakelaar. Alle lampen tegelijk fel aan, ook om half drie ’s nachts.
- Geen aansluiting bij de spiegel. Later een verlichte spiegel willen, en dan een snoer over de tegels.
Hoe plant u de badkamer verlichting bij uw renovatie?
Licht plant u samen met het meubel, de spiegel en de tegels. De aansluitpunten moeten in de wand en het plafond zitten voordat het waterdicht maken en het tegelen beginnen. Achteraf een extra lamp toevoegen betekent vaak tegels eruit of een zichtbare leiding. In de showroom kiest u de verlichte spiegel en de lampen. De elektra in de badkamer legt een erkend installateur aan, in dezelfde planning als de rest van het werk.
- Bepaal welke lagen u wilt: algemeen, spiegel, douche en sfeer.
- Kies de spiegel of spiegelverlichting samen met het meubel.
- Teken de plek van spots, wandlampen en schakelaars op de plattegrond.
- Vraag voor elke lamp of hij geschikt is voor de plek bij het water.
- Kies welke lampen dimbaar of apart schakelbaar moeten zijn.
- Denk aan een stopcontact bij de spiegel en eventueel een nachtlicht.
- Leg alles vast voordat de wand dicht gaat.
Bij de opname kijken we naar de elektra in de badkamer, de ruimte boven het plafond en waar de aansluitpunten kunnen komen. Zo past het licht in het plan voordat er een tegel op de wand zit. Meer ideeën voor de hele badkamer vindt u in badkamer ideeën.