Het korte antwoord
Binnendeuren vervangen kan op twee manieren: alleen de deur, in het bestaande kozijn, of deur en kozijn samen. Alleen de deur is eenvoudiger, maar een scheef of beschadigd kozijn blijft dan zitten. Bij een renovatie met nieuwe vloeren en stucwerk is nieuw kozijn en deur vaak de strakste keuze. Kozijnen gaan voor het stucwerk, de deuren na de vloer. Zo past het in een complete woningrenovatie.
Deuren, kozijnen, wanden en plafonds in één planning: zo werkt timmerwerk bij een renovatie.
Alleen binnendeuren vervangen of ook de kozijnen?
Een binnendeur ziet u elke dag, maar u denkt er pas aan als hij klemt, sleept of niet meer dicht wil. Bij een renovatie is de vraag dan snel: laten we de deuren ook vervangen? Het eerste wat u bepaalt, is of alleen de deur nieuw wordt of ook het kozijn eromheen. Dat is geen kleine keuze, want het kozijn zit vast in de muur en het stucwerk sluit erop aan.
Alleen de deur vervangen kan prima als het kozijn recht zit, niet beschadigd is en de maat standaard is. In oude woningen is dat lang niet altijd zo. Kozijnen zijn in de loop der jaren scheef gaan staan, de maat wijkt af van wat nu gangbaar is, of er zitten lagen verf op die het hang- en sluitwerk niet meer goed laten werken. Een nieuwe deur in een scheef kozijn blijft dan een deur die niet goed sluit.
| Situatie | Alleen de deur | Deur en kozijn |
|---|---|---|
| Kozijn recht en heel, standaardmaat | Goede keuze, weinig werk | Alleen als u een andere uitstraling wilt |
| Kozijn scheef of de muur is gezakt | De deur sluit slecht of krijgt een kier | Meestal beter |
| Afwijkende maat in een oud pand | Deur op maat nodig | Kozijn en deur samen op maat, of de opening aanpassen |
| Nieuwe vloer komt hoger of lager | Deur inkorten of een nieuwe deur | Kozijn en deur afstemmen op de nieuwe vloerhoogte |
| Wanden worden opnieuw gestuct | Kan, maar oude kozijnen vallen dan op | Mooiste aansluiting tussen kozijn en wand |
| U wilt een plafondhoge deur | Kan meestal niet in het oude kozijn | Nieuw kozijn nodig |
In veel woningrenovaties wordt gekozen voor nieuwe kozijnen en deuren in één keer. Gaan de wanden toch al open voor elektra en worden ze opnieuw gestuct, dan is het moment er. Later een kozijn vervangen betekent opnieuw hakken in een afgewerkte wand.
Opdek, stomp of plafondhoog: welke binnendeur kiest u?
Binnendeuren verschillen vooral in hoe de deur in het kozijn valt en hoe hoog hij is. Dat bepaalt de uitstraling meer dan het model of de kleur. Een paar begrippen helpen om te weten wat u in een showroom of offerte ziet.
| Soort | Wat het is | Voordeel | Let op |
|---|---|---|---|
| Opdekdeur | De deur valt met een rand over het kozijn heen | Gangbaar, ruime keuze, vergeeft kleine afwijkingen | U ziet de rand van de deur op het kozijn |
| Stompe deur | De deur valt in het kozijn, vlak met de rand | Strak en rustig beeld | Vraagt een kozijn dat precies recht staat |
| Plafondhoge deur | Deur tot aan het plafond, vaak met een smal kozijn | Ruimtelijk, geen bovenlicht of naad boven de deur | Een hoog plafond dat recht loopt, en een stevige deur die niet krom trekt |
| Deur met bovenlicht | Een glazen of dicht paneel boven de deur | Licht in een donkere gang, past bij oude panden | Glas in het bovenlicht stoffig en lastig schoon te maken |
| Glazen deur of deur met glas | Deur helemaal of deels van glas | Licht door de woning | Minder privacy en geluid gaat er makkelijker door |
| Paneeldeur | Klassieke deur met vlakken | Past bij een oud pand | Herstellen kan vaak, maar kost tijd |
In een oud Amsterdams pand met hoge plafonds kiezen veel mensen voor een deur met bovenlicht of een plafondhoge deur. Beide passen bij de hoogte van de kamer. Een standaard deur met daarboven een dicht vlak stucwerk kan in zo’n ruimte gedrongen ogen. In een nieuwere woning met lagere plafonds is een gewone opdekdeur juist vaak de rustigste keuze.
Een schuifdeur in plaats van een draaideur?
Een draaideur heeft ruimte nodig om open te gaan. In een kleine gang, een badkamer of een slaapkamer waar de kast naast de deur staat, kost die draaicirkel soms de plek die u nodig heeft. Dan is een schuifdeur een optie. Er zijn twee soorten, en ze vragen heel ander werk.
- Een schuifdeur langs de wand. De deur hangt aan een rail boven de opening en schuift voor de wand langs. Dat is eenvoudig te plaatsen, maar de wand naast de deur moet vrij blijven. Een schakelaar, lamp of schilderij op die plek kan niet.
- Een schuifdeur in de wand. De deur verdwijnt in een sparing in de muur. Dat is mooi en ruimtebesparend, maar de wand moet dik genoeg zijn of opnieuw gebouwd worden. In die wand kunnen geen leidingen of stopcontacten meer zitten. Dit is werk dat u in het begin van de renovatie beslist, niet aan het einde.
Let bij een schuifdeur ook op geluid en privacy. Een schuifdeur sluit meestal minder goed af dan een draaideur. Voor een toilet of een slaapkamer naast de woonkamer kan dat uitmaken.
Waarom bepaalt de nieuwe vloer wanneer de deuren erin gaan?
Een van de meest gemaakte fouten bij binnendeuren vervangen is de volgorde. De deuren worden afgehangen, daarna komt de nieuwe vloer, en dan blijkt de deur te slepen of zit er een grote kier onder. Een nieuwe vloer is vaak hoger of lager dan de oude. Een visgraat met ondervloer, een nieuwe dekvloer of tegels met vloerverwarming veranderen allemaal de hoogte.
De logische volgorde is daarom: eerst de kozijnen, dan het stucwerk, dan de vloer en als laatste de deuren. Het kozijn wordt geplaatst met de toekomstige vloerhoogte in gedachten, en de deur wordt pas afgehangen als de vloer ligt. Hoe die volgorde voor de hele woning loopt, staat in de volgorde van een renovatie.
- De soort vloer en de opbouw staan vast voordat de kozijnen geplaatst worden.
- Er is afgesproken of er drempels komen of dat de vloer doorloopt.
- De ruimte onder de deur past bij de vloer en, waar nodig, bij de ventilatie.
- De deuren worden pas afgehangen als de vloer ligt.
Wilt u een vloer die zonder drempels door de hele woning loopt, zoals een visgraat, dan is dat een reden te meer om kozijnen en vloer samen te plannen. Welke vloer bij uw woning past, leest u in visgraat, plavuizen of pvc.
Draairichting, hang- en sluitwerk en schakelaars: de details
Een deur is meer dan een plaat. De manier waarop hij draait, welk beslag erop zit en waar de schakelaar ernaast komt, bepaalt of u er dagelijks prettig mee leeft. Juist deze details worden vaak pas op het laatste moment bedacht, terwijl ze vroeg vast moeten staan.
- Draairichting. Draait de deur naar binnen of naar buiten, links of rechts? Een deur hoort tegen de wand open te vallen, niet tegen een kast of een radiator. Bij een toilet of kleine badkamer draait de deur vaak naar buiten, zodat er binnen ruimte blijft.
- De schakelaar. Die hoort aan de kant waar de deur opengaat, zodat u hem vindt zonder achter de deur te reiken. Verandert de draairichting, dan verhuist de schakelaar mee. Dat regelt u voordat de wand dicht gaat. Wat er verder bij nieuwe elektra komt kijken, leest u in elektra vernieuwen bij een renovatie.
- Hang- en sluitwerk. Scharnieren, klinken en sloten. Kies voor een zware of hoge deur scharnieren die het gewicht aankunnen. Een vrij-bezet-slot op toilet en badkamer, en een gewone dagschoot op de andere deuren.
- Deurstoppers. Een kleine stopper voorkomt dat de klink een deuk in uw nieuwe stucwerk slaat.
- Ventilatie onder de deur. Bij een badkamer of toilet met mechanische afzuiging moet er lucht kunnen toestromen. Daarom zit er onder zo’n deur vaak een spleet of een rooster. Waarom dat uitmaakt, leest u in ventilatie in de badkamer.
Oude paneeldeuren: herstellen of vervangen?
In veel oude woningen zitten nog de originele paneeldeuren, soms met oud glas of een mooi beslag. Die weggooien is niet altijd nodig. Een massief houten deur die klemt of tocht, is vaak te herstellen: afschuren, bijschaven, nieuwe scharnieren, en opnieuw lakken. Het resultaat past bij het pand op een manier die een nieuwe deur moeilijk evenaart.
Herstellen heeft wel grenzen. Een deur die erg krom staat, rot is aan de onderkant of veel te laag voor een nieuwe vloer, is soms niet meer te redden. En wie dikke lagen oude verf afhaalt, kan in een oud huis lood in de verf tegenkomen. Dat vraagt voorzichtig werk, zonder droog schuren. Is uw pand een monument, dan kunnen er regels gelden voor wat u met originele deuren en kozijnen doet. Ga dat na voordat u iets weghaalt.
“Een oude deur die goed hangt, is vaak mooier dan een nieuwe. Maar een nieuwe deur in een scheef kozijn blijft een deur die klemt.”
Fabrieksgelakt of ter plaatse geschilderd?
Nieuwe binnendeuren worden vaak al afgelakt geleverd. Dat geeft een gelijkmatige laag zonder strepen, en scheelt schilderwerk in de woning. Het kozijn wordt in de meeste renovaties ter plaatse geschilderd, omdat het in de muur wordt gezet en na het stucwerk nog bijgewerkt moet worden. Spreek af in welke kleur en glans deur en kozijn komen, zodat ze bij elkaar passen.
Kiest u een deur in een kleur, kijk dan naar de randen en de kant van het scharnier. Daar ziet u of de deur rondom gelakt is. Een deur die alleen aan de voorkant is afgewerkt, kan door vocht gaan werken, zeker bij een badkamer. Vraag ook wat u doet bij een kras of een deuk: is er een bijwerkset, of moet de deur dan opnieuw gelakt worden?
Een appartement of monument: waar let u extra op?
De deuren binnen uw woning zijn meestal uw eigen keuze. Voor de voordeur van een appartement ligt dat anders. Die deur grenst aan het trappenhuis en kan onder de VvE vallen, of er gelden afspraken over hoe hij eruitziet. Voor een deur naar een gemeenschappelijk trappenhuis kunnen ook eisen gelden voor brand en geluid. Kijk in uw splitsingsakte en het reglement, en vraag het na bij de VvE of de beheerder.
- Voordeur in een appartement. Ga na of de deur van u is of van de VvE, en welke eisen er gelden voordat u er een kiest.
- Monument. Originele deuren, kozijnen en bovenlichten kunnen beschermd zijn. Kijk via het Omgevingsloket of er een vergunning nodig is en vraag het bij twijfel na bij de gemeente.
- Geluid. Een slaapkamer aan de kant van de woonkamer of een werkplek vraagt een zwaardere deur die goed sluit. Een lichte deur met een grote kier eronder houdt weinig geluid tegen.
Twijfelt u of uw kozijnen kunnen blijven of welke deur past, dan is dat iets om bij de opname samen te bekijken. Bij MA Layan doet de eigenaar die opname zelf. Kozijnen, deuren en de vloerhoogte worden dan in één keer meegenomen, en in de offerte per onderdeel ziet u wat deuren en kozijnen betekenen naast de rest van het werk.