Het korte antwoord
Bij een nieuwe keuken in een complete woningrenovatie hoort meer dan de keuken zelf: sloop van de oude, water en afvoer op de nieuwe plek, elektra met eigen groepen voor de zware apparaten, een afzuiging die zijn lucht kwijt kan, vlakke wanden en een vloer die erbij past. Spreek vooraf af wie wat doet.
Wat komt er kijken bij een keuken vervangen in een renovatie?
Wie een nieuwe keuken koopt, krijgt een tekening en een offerte met kasten, werkblad, spoelbak, kraan en apparatuur. Dat is het deel dat u ziet. Maar een keuken is ook een plek waar water, afvoer, stroom en lucht samenkomen. Als die er niet goed liggen, past de mooiste keuken niet of werkt hij niet zoals hij hoort.
Bij een losse keukenwissel in een verder af huis is dat werk beperkt. Bij een renovatie, waar de muren en vloeren toch open gaan, is het juist het moment om het goed te doen. Een keuken op een nieuwe plek, een kookeiland of een open keuken door een muur weg te halen: dan wordt het werk rond de keuken groter dan het plaatsen zelf.
- Sloop. De oude keuken eruit, tegels van de wand, leidingen afdoppen.
- Water en afvoer. Toevoer voor kraan, vaatwasser en eventueel een koelkast met wateraansluiting. Een afvoer met genoeg verval.
- Elektra. Eigen groepen voor de zware apparaten, stopcontacten boven het werkblad, verlichting onder de kastjes.
- Afzuiging. Een kap of kookplaat met afzuiging, en een weg voor de lucht.
- Wanden. Vlak en stevig genoeg voor de bovenkasten, en een achterwand die tegen vet en water kan.
- Vloer. Doorlopend onder de keuken of ertegenaan, en op de goede hoogte.
Wie regelt wat: de keukenleverancier of de aannemer?
Hier gaat het in de praktijk het vaakst mis. De keukenzaak gaat ervan uit dat de aansluitpunten klaar liggen. De aannemer gaat ervan uit dat de keukenmonteur alles aansluit. En niemand voelt zich verantwoordelijk voor de afzuiging door de gevel. Het resultaat is een keuken die een week op een elektricien wacht.
De verdeling verschilt per leverancier, dus er is geen vaste regel. De tabel laat zien hoe het vaak gaat, en welke vraag u per onderdeel stelt. Leg het antwoord op papier, bij beide partijen.
| Onderdeel | Vaak in de keukenofferte? | Vraag vooraf |
|---|---|---|
| Kasten, werkblad, apparatuur | Ja | Is montage inbegrepen, en ook het inmeten van het werkblad? |
| Oude keuken slopen en afvoeren | Soms | Wie sloopt, en wie voert het afval af? |
| Water en afvoer naar de nieuwe plek | Meestal niet | Wie legt de leidingen aan tot het aansluitpunt? |
| Aansluiten van kraan en vaatwasser | Vaak wel | Wie sluit aan, en wie test op lekkage? |
| Nieuwe groepen in de meterkast | Meestal niet | Wie legt de groepen en kabels aan? |
| Kookplaat en oven aansluiten | Wisselend | Mag de monteur dat, of moet de installateur komen? |
| Afzuiging naar buiten | Meestal niet | Wie maakt de doorvoer door gevel of dak, en mag dat? |
| Stucwerk en tegels achterwand | Meestal niet | Wie werkt de wand af, voor of na de montage? |
| Vloer tot onder de keuken | Nee | Loopt de vloer door, en wie stemt de hoogte af? |
Bij een renovatie met losse partijen bent u zelf degene die dit afstemt. Bij MA Layan staat elk vak in één planning, met een eigen specialist per vak en één aanspreekpunt. Ook dan is het verstandig om vooraf duidelijk te maken wat de keukenleverancier doet en wat niet.
Wat vraagt een keuken op een nieuwe plek of een kookeiland?
Een keuken die blijft waar hij staat, kan meestal aansluiten op de bestaande leidingen, al is het bij een renovatie verstandig om ze na te lopen. Verhuist de keuken naar een andere wand, of komt er een kookeiland midden in de ruimte, dan moeten water, afvoer en stroom mee.
Water is meestal het makkelijkste deel. De afvoer is lastiger. Die moet onder een kleine helling naar de standleiding of de hoofdafvoer lopen, en in een vloer is daar niet altijd ruimte voor. Op een houten balklaag kan de afvoer soms tussen de balken, als de richting meezit. In een betonvloer moet er een sleuf in, of komt de vloer iets hoger te liggen. In een appartement loopt de afvoer naar een standleiding die vaak van de VvE is. Wat dat betekent, leest u in standleiding en leidingschacht in een VvE.
- Ligt er onder de nieuwe plek een houten of een betonvloer?
- Hoe ver is het naar de standleiding of de hoofdafvoer?
- Is er genoeg hoogte voor verval, zonder dat de vloer omhoog moet?
- Hoe komt de stroom bij het eiland: via de vloer of het plafond?
- Waar gaat de lucht van de afzuiging naartoe?
Zulke vragen beantwoordt u niet op de tekening van de keukenzaak, maar in de woning zelf. Dat is een reden om de keuken pas definitief te bestellen als de opname gedaan is en duidelijk is wat er in de vloer kan.
Welke elektra heeft een nieuwe keuken nodig?
Een moderne keuken vraagt meer stroom dan een keuken van twintig jaar geleden. Een inductiekookplaat, een oven, een combimagnetron, een vaatwasser en een koelkast willen elk hun eigen plek in de meterkast. Zware apparaten horen meestal op een eigen groep, en een inductiekookplaat vraagt vaak een zwaardere aansluiting. Of uw meterkast dat aankan, ziet een erkend installateur.
Daarnaast zijn er de stopcontacten die u dagelijks gebruikt. Denk aan de waterkoker, de koffiemachine, de broodrooster en een plek om een telefoon te laden. Te weinig stopcontacten boven het werkblad is een van de meest gehoorde spijtpunten na een nieuwe keuken. Teken ze in voordat de wanden dicht gaan.
- Laat de installateur meekijken naar de apparatenlijst. Hij ziet welke groepen nodig zijn en of de meterkast moet worden aangepast.
- Plan stopcontacten bij het gebruik. Waar staat de koffiemachine, waar snijdt u, waar laadt u iets op.
- Denk aan licht. Werklicht onder de bovenkasten, licht boven het eiland en een schakelaar bij de deur.
- Combineer het met de rest van het huis. Wordt de elektra toch vernieuwd, dan gaat de keuken mee in dezelfde ronde. Meer daarover in elektra vernieuwen bij een renovatie.
Afzuiging naar buiten of recirculatie?
Een afzuigkap kan de lucht naar buiten blazen, of hem filteren en terug de keuken in sturen. Dat tweede heet recirculatie. Beide werken, maar ze doen niet hetzelfde. Een afzuiging naar buiten voert geur en vocht echt af. Recirculatie vangt vet en een deel van de geur, maar het vocht blijft in huis.
| Punt | Afvoer naar buiten | Recirculatie |
|---|---|---|
| Geur en vocht | Gaan echt het huis uit | Vet en geur gefilterd, vocht blijft |
| Wat het vraagt | Een kanaal door gevel of dak | Alleen stroom |
| Regels | Doorvoer in de gevel kan toestemming vragen van VvE of gemeente | Meestal geen |
| Onderhoud | Vetfilter schoonmaken | Vetfilter en koolfilter op tijd vervangen |
| Past goed bij | Een keuken aan een buitenmuur | Een eiland of keuken zonder route naar buiten |
Woont u in een appartement, dan is de gevel meestal gemeenschappelijk. Een nieuw gat voor een afzuigkanaal vraagt dan toestemming van de VvE, en bij een monument of beschermd stadsgezicht soms ook van de gemeente. Kijk in uw splitsingsakte en vraag het na bij de beheerder. Bij een open keuken speelt afzuiging een grotere rol, omdat geur zich verder door het huis verspreidt. Daar komt het volgende onderwerp bij.
Een open keuken door een muur weg te halen
Bij veel renovaties gaat de keuken niet alleen eruit, maar ook open naar de woonkamer. Dat betekent meestal dat er een muur weg moet. Is die muur dragend, dan rekent een constructeur uit hoe het gewicht wordt opgevangen, en kijkt u via het Omgevingsloket of er een vergunning of melding nodig is. In een appartement komt de VvE daar vaak bij. Hoe u herkent of een muur dragend is en wat er bij komt kijken, leest u in een draagmuur verwijderen voor een open keuken.
Voor de keuken zelf heeft dat twee gevolgen. De keuken kan pas definitief worden getekend als bekend is welke oplossing de constructeur kiest, want een kolom of balk kan precies op de plek van een kast vallen. En de planning wordt langer, omdat de constructie voor alles komt. Bestel de keuken daarom niet voordat de berekening er ligt.
Wanneer komt de keuken in de planning?
De keuken is een van de laatste grote onderdelen van een renovatie. Eerst komen sloop, constructie, leidingen en elektra. Daarna worden de wanden gestuct en de achterwand voorbereid. Pas als de wanden af zijn en de vloer op de juiste hoogte ligt, worden de kasten gezet. Het werkblad wordt vaak pas ingemeten als de onderkasten staan, zeker bij steen, omdat het dan precies moet passen. Daarna volgen het aansluiten en de afwerking.
Of de afwerkvloer voor of na de keuken komt, verschilt per vloer en per keukenleverancier. Vraag het beide partijen, en zorg dat de vloerhoogte vast staat voordat de keuken wordt ingemeten. Hoe de keuken in het geheel van vakken past, staat in de volgorde van een renovatie.
“Een keuken past pas echt als de muur, de vloer en de leidingen klaar waren voordat hij binnenkwam.”
Woont u in het huis, plan dan ook de dagen zonder keuken. Een tijdelijke kookhoek met een waterkoker, een magnetron en een losse kookplaat maakt veel verschil. Wilt u weten wat er bij uw woning rond de keuken nodig is, dan is dat iets om bij de opname mee te nemen: met de tekening van de keukenzaak op tafel ziet u samen wat er in de vloer, de muren en de meterkast moet gebeuren.