Het korte antwoord
Loden leidingen zitten vooral in huizen die voor ongeveer 1960 zijn gebouwd. U herkent ze aan dof grijs, zacht metaal met dikke bolle verbindingen dat zilver glanst als u erover krast. De overheid raadt aan ze te vervangen. Bij een complete woningrenovatie gaan ze er in één keer uit, van de watermeter tot elke kraan.
Komen we loden leidingen tegen tijdens de renovatie, dan vervangen we ze meteen. Lees meer over leidingwerk.
Wat zijn loden leidingen en waarom moeten ze eruit?
Een loden leiding is een waterleiding van lood, een zacht metaal dat vroeger veel werd gebruikt omdat het makkelijk te buigen en te verbinden was. Tot ongeveer het midden van de vorige eeuw was het een gewone keuze voor de drinkwaterleiding in huis. Daarna werd het vervangen door koper en later door kunststof. In panden die sindsdien niet grondig zijn aangepakt, zit het er vaak nog.
Het probleem is dat lood in het drinkwater kan oplossen, vooral als water een tijd in de leiding heeft stilgestaan. De overheid raadt aan loden drinkwaterleidingen te vervangen. Volgens de overheid is lood vooral schadelijk voor jonge kinderen en voor het ongeboren kind. Voor actuele informatie over gezondheid kunt u terecht bij de GGD en op rijksoverheid.nl.
Het gaat hier om de leiding waar drinkwater door loopt. Lood zit soms ook op andere plekken, zoals een kort stuk afvoer bij een oud toilet of als slab op het dak. Dat raakt het drinkwater niet, maar komt bij een renovatie wel vaak mee naar boven. In dit artikel ligt de nadruk op de waterleiding, omdat daar de meeste vragen over zijn.
Hoe herkent u loden leidingen in huis?
U hoeft geen loodgieter te zijn om lood te herkennen. Kijk eerst bij de watermeter, want daar komt de leiding uw huis binnen. Volg de leiding daarna zo ver als u kunt: in de meterkast, onder het aanrecht, in de kruipruimte of kelder, en bij het toilet. Op die plekken ziet u de leiding vaak nog zonder dat er iets open hoeft.
| Kenmerk | Lood | Koper | Kunststof |
|---|---|---|---|
| Kleur | Dof grijs | Roodbruin, soms groen uitgeslagen | Wit, grijs, rood of blauw |
| Krassen met een sleutel | Zachte, zilverglanzende kras | Koperkleurige kras | Kras in het plastic |
| Bochten | Vloeiend gebogen, zonder hoekstukken | Vaak met hoekstukken of strak gebogen | Buigzaam of met koppelstukken |
| Verbindingen | Dikke, bolle verdikkingen | Dunne gesoldeerde of geperste koppelingen | Pers- of klemkoppelingen |
| Tikken | Dof geluid | Helder metaalgeluid | Hol plastic geluid |
| Magneet | Blijft niet plakken | Blijft niet plakken | Blijft niet plakken |
Een magneet helpt dus niet om lood van koper te onderscheiden, wel om verzinkt staal uit te sluiten, want daar blijft hij wel aan plakken. De kras met een sleutel en de vorm van de verbindingen zeggen het meest. Twijfelt u, krabt u liever niet aan een leiding waar druk op staat. Laat het een vakman bekijken.
Let op dat wat u bij de meter ziet niet voor het hele huis hoeft te gelden. Een leiding kan bij de meter al vervangen zijn door koper en verderop in de muur overgaan in lood. Of andersom. In oude panden is er vaak in stukjes gewerkt, telkens alleen waar iets lekte. Een overzicht van alle soorten leidingen in de badkamer staat in oude leidingen in de badkamer.
Waar zitten loden leidingen vaak verstopt?
Lood zit zelden op een plek waar u het elke dag ziet. Juist omdat het in muren, onder vloeren en achter oude betimmering verdwijnt, blijft het zo lang zitten. Dit zijn de plekken waar een vakman bij een oud huis als eerste kijkt.
- Tussen de watermeter en de eerste aftakking. Het stuk direct na de meter is het eerste dat u moet weten.
- In de kruipruimte of onder de houten vloer. In panden met een houten balklaag loopt de leiding vaak tussen de balken.
- Achter de keukenkastjes. Bij een eerdere keukenwissel is de kraan vaak wel vernieuwd, maar het stuk in de muur niet.
- Naar het toilet en een oud fonteintje. Dun en kort, en daardoor makkelijk vergeten.
- Omhoog naar een tweede verdieping. In boven- en benedenwoningen loopt de leiding soms door de woning van de buren, of door een gedeelde ruimte.
In een bovenwoning in De Pijp of Oud-West kan de leiding naar uw keuken door het plafond van de benedenburen lopen. Dan bent u voor het vervangen afhankelijk van hun ruimte of van de VvE. Het is goed om dat vroeg te weten, want het bepaalt welke route de nieuwe leiding kan nemen.
Wie is verantwoordelijk voor loden leidingen: u, het waterbedrijf of de VvE?
De leiding tot en met de watermeter is meestal van het waterbedrijf. In Amsterdam is dat Waternet. Alles na de meter is van de eigenaar van de woning. Vermoedt u dat de aansluiting vóór de meter van lood is, neem dan contact op met het waterbedrijf. Dat deel vervangt u niet zelf en ook uw aannemer niet.
In een appartement ligt het ingewikkelder. Een deel van de leidingen kan bij het gebouw horen, bijvoorbeeld een gedeelde leiding die langs meerdere woningen loopt. Wat van u is en wat van de VvE, staat in de splitsingsakte en het reglement. Kijk het na of vraag het bij de beheerder. Meer over gedeelde leidingen leest u in de standleiding en de VvE.
Huurt u de woning, dan is de verhuurder meestal degene die over de leidingen gaat. Dit artikel gaat uit van een eigenaar die zelf gaat renoveren.
Hoe worden loden leidingen vervangen bij een renovatie?
Loden leidingen vervangen betekent een nieuwe leiding aanleggen van de watermeter naar elk tappunt in huis: keuken, badkamer, toilet, wasmachine en eventueel de buitenkraan. De oude leiding wordt afgekoppeld en waar het kan verwijderd. Waar hij in een muur ingemetseld zit en geen kwaad meer kan, blijft hij soms dood achter, afgesloten en zonder water.
De nieuwe leiding moet ergens lopen. In een bewoond huis met afgewerkte muren is dat het lastige deel: sleuven frezen, gaten boren en alles daarna opnieuw dichtzetten en stucen. Bij een renovatie liggen vloeren en wanden toch al open. Dan kiest de loodgieter de kortste, logische route, en ligt de leiding al in de muur voor de stukadoor komt. Daarom is het zo zonde om lood te laten zitten als u toch gaat verbouwen.
| Uw situatie | Wat logisch is | Waar u op let |
|---|---|---|
| Complete woningrenovatie | Alle loden leidingen in één keer vervangen | Route plannen samen met de elektra en de afvoer |
| Alleen een nieuwe badkamer | Badkamer vernieuwen en de aanvoer vanaf de meter meenemen | Anders stroomt er nog steeds water door lood naar uw nieuwe douche |
| Alleen een nieuwe keuken | Leiding naar de keuken vervangen en meteen de rest laten nakijken | De keukenkraan is de kraan waar u uit drinkt |
| Appartement met gedeelde leiding | Eerst met de VvE afstemmen wat van wie is | Het deel van het gebouw is niet uw beslissing |
| Geen renovatie gepland | Toch laten vervangen, met zo min mogelijk breekwerk | Tijdelijk de kraan laten doorlopen |
De tweede rij komt het meest voor. Iemand laat een nieuwe badkamer maken, maar de aanvoerleiding van de meter naar de badkamer blijft van lood. Dan is het nieuwste deel van het huis aangesloten op het oudste. Vraag bij elke renovatie in een oud pand dus waar de leiding vandaan komt, niet alleen waar hij naartoe gaat.
Wat een vakman ziet bij loden leidingen dat u niet ziet
Een loodgieter kijkt bij een oud pand niet alleen naar de leiding zelf, maar ook naar wat er omheen gebeurd is. Dat bepaalt hoeveel werk het vervangen wordt en wat het verder betekent voor uw renovatie.
- Lapwerk. Een stuk koper tussen twee stukken lood betekent dat er ooit een lekkage was. Vaak zit er dan elders nog meer lood.
- Een leiding die door een balk loopt. Bij een houten vloer is het belangrijk dat een nieuwe route de balken niet verzwakt. Bij twijfel kijkt een constructeur mee. Meer daarover in een houten balklaag versterken.
- Oude isolatie om de leiding. In huizen van vóór 1994 kan isolatie rond leidingen asbest bevatten. Dan stopt het werk tot een gecertificeerd bedrijf het heeft onderzocht.
- Lage druk op de bovenste verdieping. Een dunne oude leiding geeft weinig water boven. Een nieuwe leiding met de juiste maat lost dat vaak op, wat ook een regendouche mogelijk maakt.
- Een oude afvoer van lood of gietijzer. Komt vaak mee naar boven als de vloer opengaat, en is dan het moment om ook die te vervangen.
“Lood vind je zelden in één keer. Je volgt de leiding vanaf de meter, en bij elke bocht kijk je wat er verderop zit.”
Wat doet u zolang de loden leidingen er nog in zitten?
Zit de renovatie nog in de planning, dan zijn er een paar eenvoudige gewoontes die de overheid aanraadt zolang het lood er nog zit. Ze zijn bedoeld voor de tussentijd, en vervangen het werk niet.
- Laat de koude kraan even doorlopen voordat u water drinkt, zeker in de ochtend en na een vakantie.
- Gebruik koud water om te koken en voor de thee, en verwarm het zelf.
- Vraag bij het waterbedrijf of de GGD wat er mogelijk is als u het water wilt laten testen.
- Maak een foto van de leiding bij de meter en onder het aanrecht voor de opname.
- Noteer of er jonge kinderen in huis zijn of een zwangerschap is, zodat u het vervangen niet te lang uitstelt.
Koopt u een oud huis en weet u nog niet wat er in de muren zit? Vraag het dan na bij de bezichtiging of laat het meenemen in een keuring. Waar u verder op let bij een opknapper, leest u in een opknapper kopen.
Hoe neemt u loden leidingen mee in uw renovatieplan?
Begin bij de meter en volg de leiding zo ver als u kunt. Maak foto’s van wat u ziet, ook van de verbindingen. Noteer welke kranen u in huis heeft en welke er na de renovatie bijkomen. Met die informatie kan een vakman goed inschatten hoeveel er vervangen moet worden en welke route de nieuwe leiding neemt.
Bij een opname bij u thuis kijkt de eigenaar van MA Layan naar de leidingen bij de meter, onder het aanrecht en bij het toilet, samen met de afvoer en de vloer. In de offerte per onderdeel staat het leidingwerk apart. Blijkt er na het openmaken meer lood te zitten dan te zien was, dan bespreken we dat eerst. Meerwerk voeren we alleen uit na uw akkoord op papier. Zo komt alle lood er in één keer uit, in dezelfde planning als de rest van het werk.