Het korte antwoord
Riolering vervangen is verstandig als de buizen oud, gebroken of verzakt zijn, als afvoeren steeds verstopt raken of als badkamer, toilet of keuken verplaatsen. Laat eerst een camera-inspectie doen. Op eigen terrein bent u meestal zelf verantwoordelijk, in de openbare grond de gemeente. Bij een woningrenovatie gebeurt het voordat de nieuwe vloer erin gaat.
Uit welke delen bestaat de riolering van een huis?
Huisriolering is het stelsel van buizen dat afvalwater uit uw huis naar het riool van de gemeente brengt. Het begint bij de wastafel, de douche, het toilet en de gootsteen, loopt via verticale standleidingen naar beneden en gaat onder de vloer of door de kruipruimte naar buiten. Daar sluit het aan op de huisaansluiting en het riool in de straat.
| Deel | Wat het is | Waar het zit |
|---|---|---|
| Afvoerleidingen | Horizontale buizen van toilet, douche en wastafel | In de vloer, in voorzetwanden, onder het bad |
| Standleiding | Verticale buis door de verdiepingen | In een schacht of in de hoek van badkamer of toilet |
| Ontluchting | Verlengde standleiding tot boven het dak, of een beluchter | Op zolder en door het dak |
| Grondleiding | Buis onder de begane grond naar buiten | In de kruipruimte of onder de betonvloer |
| Ontstoppingsstuk | Inspectieopening om de leiding te kunnen reinigen | Bij voorkeur bereikbaar, in kruipruimte of meterkast |
| Huisaansluiting | Verbinding naar het riool in de straat | Onder de tuin of de stoep |
In een appartement is de standleiding meestal van de VvE en uw afvoer tot de aansluiting op die standleiding van u. Hoe dat precies zit, staat in de splitsingsakte. Daarover gaat de standleiding en de VvE.
Wanneer moet de riolering vervangen worden?
Een riolering gaat lang mee, maar niet onbeperkt. Oude buizen van gres, gietijzer of beton kunnen scheuren, verzakken of van binnen ruw worden, en dan blijft er vuil hangen. Ook de verbindingen tussen buizen zijn een zwakke plek: daar kunnen boomwortels naar binnen groeien of kan de buis verschuiven als de grond zakt.
| Wat u merkt | Mogelijke oorzaak | Wat te doen |
|---|---|---|
| Afvoeren lopen traag, op meerdere plekken tegelijk | Vernauwing of verzakking in de grondleiding | Camera-inspectie |
| Rioollucht in huis of in de kruipruimte | Lekkende verbinding, droge sifon of slechte ontluchting | Eerst sifons en ontluchting, daarna inspectie |
| Steeds terugkerende verstopping op dezelfde plek | Breuk, wortelingroei of een buis met te weinig verval | Camera-inspectie, vaak plaatselijk vervangen |
| Natte plekken of verzakking in de tuin | Lekke huisaansluiting | Laten onderzoeken voordat u bestraat |
| Klokkende geluiden bij het doortrekken | Te weinig ontluchting | Ontluchting laten nakijken |
| Het huis is oud en er gaat een nieuwe vloer in | Onbekend, maar dit is het moment | Laten inspecteren voordat de vloer dichtgaat |
Een camera-inspectie is een onderzoek waarbij een kleine camera door de rioolbuis wordt geschoven. U ziet dan precies waar de buis gebroken, verzakt of vernauwd is. Dat maakt het verschil tussen alles vervangen en alleen een stuk.
Het materiaal zegt ook iets. Gres is het oude geglazuurde aardewerk dat u in veel vooroorlogse huizen tegenkomt; het is hard, maar breekt bij verzakking. Gietijzer zit vaak in oude standleidingen en kan van binnen roesten. Kunststof buizen zijn sinds de tweede helft van de vorige eeuw gangbaar. Ziet u in de kruipruimte verschillende materialen door elkaar, dan is er in het verleden al eens stukje bij beetje gerepareerd, en dat is een reden om goed te laten kijken.
Wie is verantwoordelijk voor de riolering?
Meestal geldt: alles op eigen terrein is van de eigenaar, alles in de openbare grond is van de gemeente. Waar die grens precies ligt, verschilt per gemeente; soms is het de erfgrens, soms een ontstoppingsstuk of een putje. Vraag het na bij uw gemeente voordat u laat graven. In Amsterdam vindt u informatie op amsterdam.nl.
- Eengezinswoning. De leidingen in huis, onder de vloer en in de tuin tot aan de grens zijn meestal van u.
- Appartement. Uw eigen afvoeren tot de standleiding meestal van u, de standleiding en de grondleiding van de VvE. Kijk in de splitsingsakte.
- Huurwoning. Dan is het meestal de verhuurder; overleg altijd voor u iets laat doen.
Dit is geen juridisch advies. Bij twijfel vraagt u het na bij de gemeente, de VvE of de beheerder. Bij lekkage naar de buren speelt ook de verzekering mee; zie waterschade bij de onderburen.
Waarom verzakt riolering in Amsterdamse huizen?
Veel Amsterdamse huizen staan op palen, maar de riolering onder het huis en in de tuin ligt in de grond. Die grond zakt langzaam, het huis vaak minder. Daardoor kan een buis die vroeger netjes afliep, na jaren tegen het verval in gaan lopen of afbreken bij de plek waar hij het huis in gaat. Vuil blijft dan in de laagste plek liggen, en daar beginnen de verstoppingen.
Een vakman let daarom bij een nieuwe aansluiting op de overgang tussen huis en grond. Een flexibele verbinding of een aansluiting die de zakking kan opvangen voorkomt dat de buis daar opnieuw breekt. Speelt er bij uw huis ook een vraag over de fundering, lees dan funderingsherstel in Amsterdam; riolering en fundering worden dan vaak in samenhang bekeken.
“Een riool dat twintig jaar goed liep, kan toch scheef liggen. De grond is gezakt, het huis niet.”
Waarom is een renovatie het moment om de riolering te vervangen?
Bij een renovatie gaat de vloer van de badkamer, het toilet of de keuken eruit, en soms de hele begane grond. Dat is het enige moment waarop u zonder extra breekwerk bij de afvoeren kunt. Na de renovatie ligt er een nieuwe dekvloer, vloerverwarming en een mooie tegel- of houten vloer. Dan wilt u er de komende jaren niet meer in.
- Badkamer of toilet verplaatsen. Een nieuwe plek vraagt een nieuwe afvoer, met genoeg verval naar de standleiding. Lees meer in de badkamer verplaatsen.
- Keuken naar de uitbouw. De afvoer van de gootsteen moet onder de nieuwe vloer naar de bestaande riolering.
- Nieuwe dekvloer of vloerisolatie. De grondleiding ligt dan open, en vervangen kost weinig extra werk.
- Uitbouw. Bestaande leidingen kunnen onder de nieuwe fundering terechtkomen. Die moeten vooraf worden omgelegd.
Bij een uitbouw is het extra belangrijk om te weten waar de riolering ligt voordat de fundering wordt gemaakt. Een rioolbuis onder een nieuwe betonvloer is onbereikbaar. In de fundering van een uitbouw leest u hoe dat samenhangt.
Wat ziet een vakman bij de riolering dat u niet ziet?
Een goede afvoer werkt door zwaartekracht. Water en vuil moeten vanzelf naar beneden lopen, zonder ergens te blijven liggen. Daarvoor zijn een paar dingen nodig die u na de bouw nooit meer ziet, maar die bepalen of u over vijf jaar de ontstopper moet bellen.
- Genoeg verval over de hele lengte, zonder plekken waar de buis terugloopt.
- Zo min mogelijk scherpe bochten; liever twee flauwe bochten dan één haakse.
- Een ontstoppingsstuk op een plek waar u later bij kunt.
- Een goede ontluchting, zodat sifons niet leeggezogen worden en het niet gaat klokken.
- Beugels op de juiste afstand, zodat de buis niet doorbuigt.
- Een flexibele overgang waar de leiding van het huis de grond in gaat.
- Regenwater en afvalwater gescheiden als de gemeente dat vraagt.
- Afvoeren die niet tegen houten balken of vloeren aan liggen, om geluid te beperken.
Dat laatste punt is ook een kwestie van comfort. Een afvoer die vast tegen een vloer zit, laat elk doortrekken in huis horen. Meer daarover in leidinggeluid voorkomen.
Hoe verloopt het vervangen van de riolering?
| Stap | Wat er gebeurt |
|---|---|
| Inspectie | Camera door de bestaande leidingen, bepalen wat er mag blijven |
| Plan | Nieuwe routes en plekken van afvoeren vastleggen bij de indeling |
| Sloop | Vloer of kruipruimte open, oude leidingen eruit |
| Aanleg | Nieuwe buizen met verval, ontstoppingsstukken en ontluchting |
| Controle | Doorspoelen en controleren voordat de vloer dichtgaat |
| Afwerking | Dekvloer, isolatie en vloer erover |
Het aanleggen van afvoeren en riolering doet een loodgieter of installateur. Bij werk in de openbare grond regelt de gemeente of een door haar aangewezen bedrijf het deel buiten uw terrein. In de planning van een renovatie zit de riolering in de ruwbouw, samen met de waterleiding en de elektra, voordat er een nieuwe vloer komt.
Hoe begint u met riolering vervangen in uw renovatie?
Schrijf op wat u nu merkt: trage afvoeren, geur, verstoppingen, plekken in de tuin. Zoek uit of er ooit een camera-inspectie is gedaan en of u weet waar de ontstoppingsstukken zitten. Woont u in een appartement, vraag dan de VvE wat er bekend is over de standleiding en de grondleiding.
Bij de opname bij u thuis kijkt de eigenaar van MA Layan in de kruipruimte als die bereikbaar is, naar de afvoeren en naar de plekken waar badkamer, toilet en keuken komen. Moet er riolering mee, dan staat dat apart in de offerte per onderdeel, en komt het in dezelfde planning als de rest van de ruwbouw. Wat pas na de sloop blijkt, wordt eerst met u besproken; meerwerk alleen na uw akkoord op papier.