Het korte antwoord
Sinds 1 juli 2022 moet in elke woning op elke verdieping met een verblijfsruimte of een vluchtroute een rookmelder hangen, staat op rijksoverheid.nl. Na een renovatie met een nieuwe indeling, zolderkamer of dakopbouw kijkt u opnieuw waar ze moeten hangen. Is het plafond open, dan is dat ook het moment om koppelbare melders met voeding te laten aanleggen.
Zijn rookmelders verplicht in elke woning?
Ja. Sinds 1 juli 2022 moet in elke woning op elke verdieping met een verblijfsruimte of een vluchtroute een rookmelder hangen. Dat geldt voor bestaande woningen, niet alleen voor nieuwbouw. De regel staat op rijksoverheid.nl, waar u ook de actuele uitleg vindt (gecontroleerd november 2026).
- Verblijfsruimte. Een ruimte waar u woont, slaapt of werkt, zoals de woonkamer, slaapkamer en vaak ook de keuken als die bij de woonkamer hoort.
- Vluchtroute. De weg die u bij brand naar buiten neemt, zoals de gang, de overloop en de trap.
- Rookmelder. Een melder die rook in de lucht herkent en een hard alarm geeft, zodat u op tijd wakker wordt en weg kunt.
Bij een huurwoning ligt het plaatsen volgens rijksoverheid.nl in de regel bij de verhuurder. In een koophuis bent u het zelf. Voor nieuwbouw en voor bouwwerk met een vergunning kunnen aanvullende eisen gelden, bijvoorbeeld over melders op het stroomnet. Gaat u verbouwen met een vergunning, kijk dan via het Omgevingsloket en de gemeente wat er voor uw plan geldt.
Waar moet een rookmelder hangen?
Rook stijgt op en verspreidt zich onder het plafond. Een melder hoort daarom aan het plafond, en op de plek waar u rook het eerst wilt horen: op de route naar buiten. Een paar vuistregels die vaak gegeven worden:
- In de gang en op de overloop. Daar loopt de vluchtroute. Op een overloop meestal boven aan de trap.
- Midden op het plafond. Niet in een hoek en niet vlak tegen een wand, want daar komt rook later aan.
- Niet in de keuken of badkamer. Kookdamp en douchedamp geven vals alarm. Voor de keuken is een hittemelder een gangbaar alternatief.
- Ook in de slaapkamer. Niet altijd verplicht, maar het wordt vaak aangeraden, zeker als er apparaten laden of als de deur ’s nachts dicht is.
- Niet bij een raam of ventilatierooster. Tocht blaast de rook weg van de melder.
De handleiding van de melder zelf geeft de exacte plek en afstand. Volg die, en kijk bij twijfel op de site van de brandweer of rijksoverheid.nl.
Wat verandert er na een renovatie voor de rookmelders?
Een renovatie verandert vaak precies wat de regel bepaalt: waar u slaapt en woont, en welke route u naar buiten neemt. De melders hangen dan nog waar ze altijd hingen, maar dat is niet meer de goede plek. Dit schema helpt bij het nalopen.
| Als u dit verandert | Dan geldt voor de rookmelders | Let op |
|---|---|---|
| Een open keuken in de woonkamer | De melder in de woonkamer kan vals alarm geven door kookdamp | Kies een plek verder van de kookplaat of een hittemelder bij de keuken |
| Een slaapkamer op zolder | De zolder wordt een verdieping met een verblijfsruimte | Een melder op de zolderverdieping en op de trap of overloop |
| Een dakopbouw | Er komt een hele verdieping bij | Melder op de nieuwe overloop, koppelen met de rest |
| Een trap verplaatst of een gang verdwenen | De vluchtroute loopt anders | Melders volgen de nieuwe route |
| Een uitbouw met woonfunctie | De woonkamer wordt groter of krijgt een nieuwe hoek | Bekijk of één melder de ruimte nog dekt |
| Een tussenwand weg | Twee ruimtes worden één | Soms kan een melder weg, soms moet hij verplaatst |
| Een extra badkamer boven | Damp op een plek waar eerst een slaapkamer was | Melder niet bij de badkamerdeur |
Een nieuwe indeling heeft meer gevolgen dan alleen voor de rookmelders. Wat er nog meer bij komt kijken, leest u in een nieuwe indeling in een oude woning. Gaat de zolder een slaapkamer worden, lees dan ook een slaapkamer op zolder maken.
Welke rookmelder kiest u: batterij, stroomnet of gekoppeld?
Er zijn grofweg drie soorten. Voor de regel volstaat een losse melder met batterij. Maar wie toch verbouwt, kan met weinig extra moeite een betere oplossing kiezen.
| Soort | Hoe het werkt | Voordeel | Let op |
|---|---|---|---|
| Losse melder met batterij | Hangt los aan het plafond, eigen batterij | Snel geplaatst, geen leidingen | Hoort alleen zelf alarm; batterij en melder tijdig vervangen |
| Draadloos gekoppelde melders | Melders praten via radio met elkaar | Gaat er één af, dan gaan ze allemaal af | Alle melders van hetzelfde systeem kiezen |
| Melders op het stroomnet, bedraad gekoppeld | Voeding en koppeling via een kabel in het plafond | Geen batterij als hoofdvoeding, betrouwbaar gekoppeld | Leidingwerk nodig, dus het beste tijdens een renovatie |
Gekoppelde melders zijn vooral in huizen met meerdere verdiepingen een groot verschil. Brandt het beneden terwijl u boven slaapt, dan hoort u het alarm op uw eigen verdieping. Bij een woning over drie lagen, zoals na een dakopbouw, is dat geen luxe.
Een rookmelder gaat niet eeuwig mee. Op de melder of in de handleiding staat hoe lang hij meegaat en wanneer hij vervangen moet worden. Test hem regelmatig met de testknop. Bij een renovatie is het een goed moment om alle melders tegelijk te vervangen, zodat ze van hetzelfde systeem zijn en dezelfde vervangdatum hebben. Dan hoeft u niet bij te houden welke melder uit welk jaar komt.
Wanneer laat u rookmelders aanleggen tijdens de verbouwing?
Bedrade melders vragen een kabel naar elk punt in het plafond. Dat is het werk van een erkend elektricien, en het past het best in de fase waarin de elektra toch al wordt aangelegd, voordat plafonds dicht gaan en gestuukt worden. Achteraf is het nog steeds mogelijk, maar dan met opbouwgoten of hakwerk.
- Teken op de plattegrond waar de nieuwe vluchtroute loopt en waar de melders komen.
- Bespreek met de elektricien of de melders op het stroomnet komen en gekoppeld worden.
- Laat de leidingen aanleggen in de fase van de elektra, voor de plafonds dicht gaan.
- Hang de melders zelf pas na het stucwerk en schilderwerk, anders raken ze vol stof.
- Test na de oplevering elke melder, en kijk of ze elkaar laten afgaan als ze gekoppeld zijn.
Vernieuwt u toch de elektra, lees dan ook elektra vernieuwen bij een renovatie. Zo komen de rookmelders in hetzelfde plan als de groepen, de stopcontacten en de verlichting.
“Een kabel voor een rookmelder kost tijdens de verbouwing een paar minuten. Als het plafond eenmaal gestuukt is, wordt het een klus op zich.”
Hoe zit het met rookmelders tijdens de bouw zelf?
Tijdens de verbouwing is er stof, en stof en rookmelders gaan slecht samen. Een melder in een ruimte waar geschuurd of gesloopt wordt, geeft vals alarm of raakt vervuild. Woont u thuis tijdens de verbouwing, dan wilt u in het deel waar u slaapt wel een werkende melder houden.
- Werkruimte. Haal de melder in de ruimte waar gewerkt wordt tijdelijk weg of dek hem af, en zet hem na het werk weer terug.
- Woon- en slaapdeel. Houd daar een werkende melder, ook als het een tijdelijke losse melder is.
- Na de oplevering. Test alle melders, en vervang een melder die vol stof zit.
Over thuis blijven wonen tijdens de verbouwing, met stof, geluid en water, leest u meer in kunt u thuis blijven wonen tijdens een renovatie.
Welke fouten met rookmelders zien we na een verbouwing?
- De oude plek houden. De melder hangt nog in de gang die er niet meer is, of in de kamer die nu keuken is.
- Geen melder op de nieuwe verdieping. Na een dakopbouw of zolderverbouwing wordt de nieuwe overloop vergeten.
- Melders van verschillende systemen. Ze hangen er wel, maar ze koppelen niet, dus u hoort beneden niet wat boven gebeurt.
- Vol stof na de bouw. De melder hing tijdens het schuren gewoon aan het plafond.
- Afgedekt en vergeten. De beschermkap van de bouw zit er na de oplevering nog op.
Hoe neemt u rookmelders mee in uw renovatieplan?
Zet de rookmelders op dezelfde plattegrond als de nieuwe indeling, de elektra en de verlichting. Dan valt het meteen op als een verdieping of een route geen melder heeft. De elektricien legt de leidingen aan, en de melders zelf komen na de afwerking.
Bij MA Layan staat elk vak in één planning, met per vak een eigen specialist en één aanspreekpunt. Bij de opname bespreekt de eigenaar met u hoe de woning straks wordt ingedeeld. Dat is ook het moment om de rookmelders op de tekening te zetten, zodat ze bij de oplevering op de goede plek hangen. Loop ze bij de oplevering na met de checklist voor de oplevering.