Het korte antwoord
Een taatsdeur is een deur die niet aan scharnieren aan de zijkant hangt, maar draait om een as die onderin de vloer en bovenin het plafond of kozijn zit, een stuk uit de rand. Daardoor zwaait hij aan beide kanten van de as open. Hij past in brede, hoge openingen. Bij een woningrenovatie komt het onderdeel in de vloer vóór de afwerkvloer.
Binnendeuren, taatsdeuren en schuifdeuren plaatsen wij tijdens de renovatie. Lees meer over timmerwerk.
Wat is een taatsdeur en hoe werkt het?
Een taatsdeur is een deur die draait om een verticale as. Onderaan zit een scharnierpunt in de vloer, bovenaan een tweede punt in het plafond of in de bovendorpel van het kozijn. Die as staat niet aan de rand van de deur, zoals bij gewone scharnieren, maar een stuk naar binnen. Als de deur opengaat, draait het ene deel naar voren en het andere naar achteren. In het Engels heet hij een pivot deur.
De onderdelen zijn eenvoudig, maar ze moeten precies goed zitten. Onderin zit een taatspot of vloerscharnier: een stalen onderdeel dat in de vloer wordt ingebouwd. Er zijn uitvoeringen met een demping, die de deur rustig laat sluiten, en met vaste stops, zodat de deur in een bepaalde stand blijft staan. Bovenin zit een pen of lager dat in een gat in het plafond of de bovendorpel valt. De deur zelf kan van hout zijn, of een stalen frame met glas.
Een taatsdeur kan in een kozijn hangen, maar ook zonder: dan draait hij vrij in een opening in de wand, of zelfs midden in een ruimte als een draaibare wand. Dat laatste is spectaculair, maar vraagt nog meer van vloer en plafond.
Taatsdeur, draaideur of schuifdeur: wat is het verschil?
Een taatsdeur wordt vaak gekozen om hoe hij eruitziet: een grote deur die licht lijkt te draaien. Maar hij gedraagt zich anders dan een gewone deur. De tabel zet de drie soorten naast elkaar.
| Taatsdeur | Gewone draaideur | Schuifdeur | |
|---|---|---|---|
| Hoe hij opent | Draait om een as uit de rand, aan twee kanten | Draait om scharnieren aan de zijkant | Schuift opzij |
| Ruimte nodig | Aan beide kanten van de opening | Aan één kant | Langs of in de wand |
| Geschikt voor brede deuren | Ja, daar is hij voor bedoeld | Beperkt, scharnieren moeten het gewicht dragen | Ja, met een stevige rail |
| Werk aan de vloer | Taatspot ingebouwd in de vloer | Geen | Soms een geleider |
| Afsluiting en geluid | Matig, kieren rondom | Goed met kozijn en aanslag | Matig, kieren rondom |
| Uitstraling | Groot, strak, opvallend | Gewoon en vertrouwd | Strak bij inbouw |
Over gewone binnendeuren en schuifdeuren leest u meer in nieuwe binnendeuren en kozijnen en een schuifdeur binnen.
Waar past een taatsdeur in huis?
Een taatsdeur is op zijn best in een brede en hoge opening. Daar zou een gewone deur zwaar en onhandig worden, en een schuifdeur een lange vrije wand nodig hebben. Typische plekken:
- Tussen woonkamer en keuken. Een brede opening die meestal open staat, maar soms dicht moet. Een taatsdeur met glas houdt licht door en geur deels tegen. Over het openen van de keuken leest u in een open keuken.
- Tussen hal en woonkamer. In oude Amsterdamse woningen met hoge plafonds geeft een hoge taatsdeur de ruimte de verhouding terug.
- Een werkkamer of studeerkamer. Een glazen taatsdeur geeft een eigen plek zonder een dichte muur.
- Een brede doorgang tussen twee kamers. Waar vroeger een suitedeur zat, kan een taatsdeur een moderne versie zijn.
Minder geschikt is een taatsdeur in een smalle gang, een kleine slaapkamer of een toilet. Daar is de draairuimte aan twee kanten een nadeel, en de kieren rondom maken hem minder stil en minder privé dan een gewone deur. Ook een opening vlak naast een kast of trap is lastig, omdat het deel achter de as in de weg draait.
Wat vraagt een taatsdeur van de vloer en het plafond?
Dit is het deel waar een taatsdeur slaagt of mislukt. De deur hangt aan twee punten, en die moeten precies boven elkaar zitten, stevig en waterpas. Een klein verschil merkt u aan een deur die vanzelf openzwaait of niet dicht wil.
| Onderdeel | Wat het vraagt | Wat u regelt |
|---|---|---|
| Taatspot in de vloer | Ruimte in de dekvloer of ondervloer, stevig vast | Plaatsen vóór de afwerkvloer, op de juiste hoogte |
| Vloerverwarming | Geen leidingen op de plek van de taatspot | Plek doorgeven vóór de leidingen worden gelegd |
| Houten vloer of balklaag | Een stevige ondergrond die niet veert | Laten beoordelen, soms extra ondersteuning |
| Bovenlager | Stevige bevestiging in plafond of bovendorpel | Achterhout of versterking in een plafond van plaat |
| Afwerkvloer | Sluit strak aan op de taatspot | Vloerkeuze en dikte vooraf bekend |
| Opening | Haaks en recht, ook als het huis dat niet is | Opening laten uitzetten en zo nodig rechtzetten |
In een oud pand met een houten vloer is extra voorzichtigheid nodig. Een vloer die veert of zakt, laat de as van de deur meebewegen. Dan gaat de deur slepen of klemmen. Het is verstandig dat te laten beoordelen voordat u voor een grote taatsdeur kiest. Ligt er vloerverwarming, of komt die er, dan moet de plek van de taatspot vooraf vastliggen. Welke vloer bij vloerverwarming past, leest u in welke vloer bij vloerverwarming.
“Een taatsdeur hangt aan twee punten. Als één daarvan niet klopt, merk je het elke keer dat je hem opendoet.”
Groot, zwaar en van glas: waar let u op?
Een taatsdeur is vaak groter dan een gewone deur, en dus zwaarder. Een hoge houten deur van een dicht materiaal of een stalen frame met glas weegt flink. De taatspot en het bovenlager moeten op dat gewicht berekend zijn. Vraag bij de keuze naar het gewicht van de deur en of het beslag daarvoor geschikt is.
Grote houten deuren kunnen gaan werken door verschillen in temperatuur en vocht tussen de twee kanten. Een deur tussen een warme woonkamer en een koele hal heeft daar meer last van dan een deur tussen twee gelijke ruimtes. Een stabiele opbouw van de deur helpt. Kies bij twijfel een deur die voor deze maat bedoeld is.
Bij glas hoort veiligheidsglas, zeker in een deur die vaak wordt gebruikt en waar kinderen langs lopen. Denk ook aan de kant achter de as: dat deel draait naar binnen, en dat is een plek waar vingers tussen kunnen komen. Een demping in de taatspot laat de deur rustig sluiten en maakt dat risico kleiner. Wilt u een stalen deur met glas, lees dan ook stalen deuren en glazen wanden binnen.
Sluit een taatsdeur goed af tegen geluid en tocht?
Minder goed dan een gewone deur. Een taatsdeur moet vrij kunnen draaien, dus er zit rondom een kier: onder, boven en aan de zijkanten. Een gewone deur valt tegen een aanslag in het kozijn, en die aanslag houdt geluid en tocht tegen. Bij een taatsdeur ontbreekt die aanslag vaak, of is hij beperkt.
Er bestaan oplossingen die helpen, zoals borstels, een valdorpel onderin die bij het sluiten zakt, of een kozijn met een gedeeltelijke aanslag. Ze maken de kieren kleiner, maar een taatsdeur wordt geen geluidsdeur. Voor een slaapkamer of een kamer waar u rustig wilt werken, is een gewone deur met een goede afdichting meestal de betere keuze. Voor een opening tussen woonkamer en keuken, die vaak open staat, is het verschil minder belangrijk.
Welke fouten worden vaak gemaakt met een taatsdeur?
De meeste problemen met taatsdeuren hebben te maken met het moment waarop de keuze valt. Een taatsdeur die pas na de vloer wordt bedacht, past vaak niet meer zoals hij zou moeten. Dit zijn de vijf fouten die het vaakst terugkomen.
- Te laat gekozen. De afwerkvloer ligt al, en de taatspot moet erin gefreesd worden. Dat is zelden net zo goed als een pot die vooraf is meegenomen.
- Vloerverwarming op de verkeerde plek. Een leiding precies waar de taatspot moet komen, betekent schuiven of een andere opening.
- Een veerkrachtige vloer. Een oude houten vloer zonder extra ondersteuning laat de deur zakken.
- Geen versterking bovenin. Een bovenlager in een plafond van gipsplaat zonder achterhout trekt los.
- Draairuimte niet getekend. Het deel achter de as raakt een kast, een radiator of een lichtschakelaar.
- Bepaal of er een taatsdeur komt voordat de dekvloer of ondervloer wordt gemaakt.
- Geef de plek van de taatspot door aan wie de vloerverwarming legt.
- Teken de draaicirkel aan beide kanten van de as op de plattegrond.
- Vraag naar het gewicht van de deur en of het beslag daarbij past.
- Laat een oude houten vloer beoordelen voordat u een grote deur kiest.
- Kies veiligheidsglas als de deur glas heeft.
Wanneer komt een taatsdeur in de planning?
Een taatsdeur heeft, net als een inbouwschuifdeur, een vroeg en een laat moment. Vroeg: de opening wordt gemaakt of rechtgezet, de versterking bovenin komt erin en de taatspot wordt geplaatst voordat de afwerkvloer erin gaat. Laat: als de vloer ligt en het stucwerk en schilderwerk klaar zijn, wordt de deur zelf gehangen en afgesteld. Is de deur op maat gemaakt, dan wordt hij ingemeten als de opening en de vloerhoogte vaststaan.
Omdat de vloer, de elektra en het timmerwerk hier zo dicht op elkaar zitten, is het iets om bij de opname mee te nemen. Bij MA Layan staat elk vak in één planning, met één aanspreekpunt. Dan weet degene die de vloer maakt waar de taatspot komt, en weet de timmerman hoe dik de vloer wordt. In de offerte per onderdeel ziet u wat de deur vraagt naast de vloer en de rest van het werk.