Het korte antwoord
Het toilet renoveren betekent meestal: slopen tot op de muur, afvoer en waterleiding vernieuwen, een hangtoilet of staand toilet plaatsen, een fontein aansluiten, tegelen en afwerken met licht en ventilatie. Het is een klein werk met veel vakken, net als een complete badkamer. Wie de volgorde kent, voorkomt dat er later een wand open moet.
Wilt u het hele toilet in één keer laten doen? Zo pakken wij een toiletrenovatie aan.
Wat komt er kijken bij het toilet renoveren?
Een toiletruimte is vaak de kleinste kamer van het huis. Toch komen er een loodgieter, een elektricien, een tegelzetter en soms een timmerman en stukadoor langs. Op een paar vierkante meter zitten een afvoer, een waterleiding, een stortbak of inbouwreservoir, een fontein, verlichting en een ventilatieopening. Elk onderdeel hangt af van het vorige. Een tegel die al op de wand zit, kunt u niet meer verplaatsen als blijkt dat de fonteinkraan net verkeerd uitkomt.
Daarom helpt het om het toilet te zien als een kleine badkamer. Wie alleen een nieuwe pot laat plaatsen, heeft een snelle klus. Wie het toilet echt vernieuwt, heeft een project met een vaste volgorde. Deze tabel laat zien welke onderdelen erbij horen en wat u per onderdeel beslist.
| Onderdeel | Wat er gebeurt | Wat u beslist |
|---|---|---|
| Sloop | Oude tegels, toilet, fontein en vaak de oude vloer eruit | Wat er eventueel bewaard blijft, zoals een deur of kozijn |
| Afvoer | Nieuwe aansluiting op de riolering, met genoeg verval | Of het toilet op dezelfde plek blijft |
| Waterleiding | Nieuwe leiding naar reservoir en fontein | Of de fontein ook warm water krijgt |
| Voorzetwand | Frame met inbouwreservoir voor een hangtoilet | Hangtoilet of staand toilet |
| Elektra | Licht, schakelaar en eventueel een stopcontact of ventilator | Plafondlamp, spots of lamp met bewegingsmelder |
| Ventilatie | Afzuiging of een raam dat open kan | Wat er nu is en of dat genoeg is |
| Tegels en wanden | Vloer, halfhoog of volledig tegelwerk, stuc of verf erboven | Tegel, voegkleur en hoogte van het tegelwerk |
| Montage | Toilet, fontein, kraan, bedieningsplaat, accessoires en kit | Kleur van kraan en bedieningsplaat |
In de rest van dit artikel leest u per onderdeel waar u op let. Voor de fontein en het tegelwerk zijn er aparte artikelen: een fontein in het toilet en tegels voor het toilet. Hier staat het geheel.
Opknappen of het toilet helemaal renoveren: wanneer kiest u wat?
Niet elk oud toilet hoeft helemaal open. Soms is een nieuwe pot, een nieuwe bril en vers kitwerk genoeg. Maar vaak ziet een toilet er aan de buitenkant redelijk uit, terwijl erachter een afvoer zit die al jaren lekt of een leiding die niet meer van deze tijd is. Het beslisschema hieronder helpt u inschatten wat bij uw situatie past.
| Als u ziet of wilt… | dan is het meestal… | omdat… |
|---|---|---|
| alleen een gebarsten bril of een lekkende vlotter | een reparatie | het toilet zelf en de aansluitingen verder in orde zijn |
| tegels die heel zijn maar gedateerd ogen | een afweging: nu laten, of meenemen met de badkamer | tegels vervangen betekent dat ook toilet en fontein eraf moeten |
| vocht of een donkere rand op de vloer rond de pot | een complete renovatie | de aansluiting op de afvoer of de vloer eronder vaak niet meer goed is |
| een staand toilet met een hoge stortbak of oude leidingen | een complete renovatie | afvoer en waterleiding dan toch vervangen moeten worden |
| een hangtoilet in plaats van een staand toilet | een complete renovatie | er een voorzetwand met inbouwreservoir in moet, en de vloer en wanden dan opnieuw betegeld worden |
| het toilet op een andere plek | een complete renovatie, en eerst een check van de afvoer | de afvoer verval nodig heeft en niet overal heen kan |
| een toilet in de badkamer erbij, of juist eruit | een onderdeel van de badkamerrenovatie | dan de indeling van beide ruimtes samen bepaald wordt |
Een vuistregel die vakmensen vaak gebruiken: moet er één tegel af, dan zit u al snel aan het hele toilet. Tegels van twintig jaar oud zijn zelden nog te krijgen, dus een gat repareren met dezelfde tegel lukt meestal niet. En als de wand toch open gaat, is het zonde om de oude leiding te laten zitten.
Wat zit er achter de tegels van een oud toilet?
Bij de sloop komt de echte staat van de toiletruimte boven. In oudere Amsterdamse woningen is het toilet vaak een van de plekken waar in de loop der jaren het meest is aangepast. Een vakman kijkt bij de opname daarom al naar signalen die u als bewoner niet snel ziet.
- Een afvoer van oud materiaal. In oude panden kan de afvoer nog van gietijzer of van oude kunststof zijn, soms met een aansluiting die met kit of rubber is ‘opgelost’. Een vakman vervangt die liever, omdat een lek onder de vloer pas laat opvalt.
- Oude waterleidingen. In woningen van rond 1900 tot de jaren 60 komen soms nog loden leidingen voor. Die vervangt u bij een renovatie. Een oude leiding achter nieuwe tegels laten zitten, is vragen om problemen.
- Een zachte of rotte vloer. Op een houten balklaag kan een lekkend toilet jarenlang vocht in de vloer hebben gebracht. Voelt de vloer rond de pot zacht aan, dan moet die open.
- Asbest in oude materialen. In woningen van vóór 1994 kan asbest voorkomen in kit, lijm, vloerzeil of plaatmateriaal. Asbest is in Nederland sinds 1993 verboden. Bij een vermoeden raakt u het niet zelf aan: een gecertificeerd bedrijf inventariseert en saneert het, en voor de sloop kan een melding bij de gemeente nodig zijn. Kijk voor de regels op de site van uw gemeente en op rijksoverheid.nl.
- Een standleiding van de VvE. In een appartement loopt de standleiding vaak door of langs de toiletruimte. Die is meestal van de VvE, niet van u. Lees daarover de standleiding in een VvE.
Komt er bij de sloop iets tevoorschijn wat niet in de offerte stond, dan hoort u dat eerst te horen, met een prijs erbij. Bij MA Layan voeren we meerwerk alleen uit na uw akkoord op papier. Zo weet u altijd waar u aan toe bent voordat er iets extra gebeurt.
Staand toilet of hangtoilet: wat past in uw toiletruimte?
Een hangtoilet is een toiletpot die aan de wand hangt, met het reservoir verborgen in een voorzetwand. Een staand toilet staat op de vloer, met het reservoir zichtbaar op de pot of erachter. Bij een renovatie kiezen de meeste mensen voor hangend, omdat de vloer eronder vrij blijft en goed schoon te maken is. Maar het vraagt wel iets van de ruimte.
De voorzetwand neemt diepte in. In een smal toilet scheelt dat merkbaar in de ruimte voor uw knieën en voor de deur. Dat is geen reden om het niet te doen, wel een reden om vooraf goed te meten. Soms past een halfhoge voorzetwand met een plank erop, soms een wand tot het plafond waar ook leidingen in verdwijnen. Het verschil tussen beide toiletten en wat een vakman bij het plaatsen regelt, staat uitgebreid in hangtoilet of staand toilet.
- De bedieningsplaat is ook het onderhoudsluik. Achter de drukplaat van een inbouwreservoir zit de vlotter en de spoelklep. Bij een storing haalt de loodgieter de plaat eraf. De wand hoeft dus niet open.
- De hoogte van de pot bepaalt u zelf. Bij een hangtoilet kan de pot iets hoger of lager hangen. Voor wie lang is of wat stijver in de knieën, is dat prettig. Bespreek het voordat het frame vastzit.
- Een randloze pot. Veel nieuwe toiletten hebben geen spoelrand meer. Er is dan geen verborgen rand waar vuil zich ophoopt. Dat maakt schoonmaken makkelijker.
Kan het toilet verplaatst worden?
Een toilet verplaatsen kan vaak, maar niet overal. De reden is de afvoer. Water en de rest moeten onder afschot naar de standleiding of de riolering lopen. Hoe verder het toilet van die aansluiting komt, hoe meer hoogte de afvoerbuis nodig heeft. In een houten vloer kan de buis soms tussen de balken, maar een balk doorzagen is geen optie zonder een constructeur. Op een betonvloer kan de buis niet zomaar door de vloer heen.
Er zijn drie gangbare oplossingen als de afvoer niet vanzelf past. U kunt de vloer van het toilet iets verhogen, zodat de buis eronder past. U kunt de afvoer achter een voorzetwand langs laten lopen naar de oude aansluiting. Of u kiest een plek die dichter bij de standleiding ligt. Een pomp die de afvoer omhoog brengt bestaat ook, maar vakmensen zien dat liever als laatste redmiddel, omdat het geluid maakt en onderhoud vraagt.
Woont u in een appartement, dan hoort een nieuwe aansluiting op de standleiding meestal overlegd te worden met de VvE. Wat daarbij vaak toestemming vraagt, leest u in toestemming van de VvE voor een nieuwe badkamer. Hetzelfde geldt voor het toilet.
“Bij een toilet begint het plan bij de afvoer, niet bij de pot. Als we weten waar het water heen kan, weten we waar het toilet kan komen.”
Fontein, tegels en wanden: hoe werkt u het toilet af?
Na het leidingwerk komt het deel dat u elke dag ziet. Drie keuzes bepalen hoe de toiletruimte eruitziet: de fontein, het tegelwerk en de afwerking van de wand boven de tegels.
Een fontein is een klein wasbakje om uw handen te wassen. In een toilet zonder fontein loopt iedereen met ongewassen handen naar de keuken of badkamer. De fontein krijgt een eigen koudwaterleiding en een eigen afvoer, en waar hij komt, hangt af van de ruimte: tegen de zijwand, in een hoek, of ingebouwd in de voorzetwand. Wilt u er warm water bij, dan is dat werk voor een installateur en kost het ruimte voor een klein toestel of een extra leiding.
Het tegelwerk kan halfhoog of tot het plafond. Halfhoog is klassiek: tegels tot net boven de voorzetwand, daarboven stuc of verf. Tot het plafond oogt strakker en is makkelijker af te nemen, maar vraagt meer tegels en meer snijwerk in een kleine ruimte. Bij beide keuzes is het belangrijk dat de voegen netjes uitkomen op de bedieningsplaat en de fontein. Een tegelzetter tekent dat vooraf uit.
| Keuze | Wat het oplevert | Waar u op let |
|---|---|---|
| Halfhoog tegelwerk | Rustig, klassiek, minder tegels | Een strakke afwerking op de bovenrand, en vochtbestendige verf erboven |
| Tegels tot het plafond | Strak en overal af te nemen | Meer snijwerk, en een tegel die niet te druk is in een kleine ruimte |
| Grote tegels | Weinig voegen | In een smal toilet vallen veel tegels in stukken; laat het uittekenen |
| Donkere voeg op de vloer | Blijft langer netjes | Past niet bij elke tegel |
| Fontein in de voorzetwand | Ruimte voor knieën en deur | Moet vóór het tegelen vastliggen |
Licht, ventilatie, deur en plafond: wat wordt vaak vergeten?
De meeste spijt over een nieuw toilet gaat niet over de pot of de tegel. Het gaat over dingen die pas na een paar weken opvallen: een lamp die te fel is ’s nachts, een deur die tegen de fontein slaat, of een geur die blijft hangen. Die details kosten weinig als ze vooraf geregeld zijn, en veel als de wand al dicht is.
- Ventilatie. Een toilet zonder raam heeft afzuiging nodig. Is er al een mechanische ventilatie, dan kijkt een vakman of het ventiel genoeg trekt en of er onder de deur een kier zit voor de aanvoer van lucht. Een toilet zonder luchtstroom houdt geur en vocht vast. Lees ook ventilatie en schimmel.
- Licht. Eén plafondlamp in het midden geeft schaduw op de fontein. Een lamp boven de fontein of een paar spots geven gelijkmatiger licht. Een lamp met bewegingsmelder is handig, mits hij niet uitgaat terwijl u stil zit.
- De deur. In veel kleine toiletten draait de deur naar buiten, zodat er binnen meer ruimte is. Draait hij naar binnen, controleer dan of hij vrij langs de fontein en de pot gaat.
- Het plafond. Een oud plafond met scheuren of loszittend stucwerk neemt u het best mee nu de ruimte leeg is. Daarna is het lastiger.
- Meet hoe ver de deur open kan met de nieuwe fontein en pot erin.
- Bepaal waar de lichtschakelaar komt: binnen of buiten de deur.
- Vraag of de ventilatie genoeg is en of er een kier onder de deur blijft.
- Kies de hoogte van de toiletpot voordat het frame vastgezet wordt.
- Leg vast waar de toiletrolhouder, de borstel en een haakje komen, zodat er geen voeg doorgeboord wordt waar een leiding zit.
- Kies de kleur van de bedieningsplaat en de fonteinkraan tegelijk, zodat ze bij elkaar passen.
In welke volgorde wordt een toilet gerenoveerd?
De volgorde is dezelfde als bij een badkamer, alleen op kleinere schaal. Het verschil is dat in een kleine ruimte niet twee vakmensen tegelijk kunnen werken. De stappen volgen elkaar dus strak op.
- 1. Sloop. Toilet, fontein, tegels en waar nodig de vloer eruit. Het puin gaat direct weg en de rest van de woning wordt afgeschermd.
- 2. Leidingwerk. Nieuwe afvoer en waterleiding op de juiste plek en hoogte, en het frame van de voorzetwand.
- 3. Elektra. Leidingen voor licht, schakelaar en eventueel een ventilator.
- 4. Dichtmaken. De voorzetwand wordt beplaat, gaten worden gedicht en de wanden worden vlak gemaakt.
- 5. Tegelen. Eerst de vloer, dan de wanden, met de voegen uitgelijnd op de bedieningsplaat en de fontein.
- 6. Stuc en verf. Wand boven de tegels en het plafond, met een verf die tegen vocht kan.
- 7. Montage. Pot, fontein, kraan, bedieningsplaat, licht, accessoires en als laatste het kitwerk.
Is er na stap 2 nog iets dat u wilt verschuiven, zoals de fonteinkraan iets hoger of de pot iets lager, zeg het dan meteen. Na stap 4 betekent elke wijziging dat er een plaat en tegels open moeten.
Het toilet renoveren samen met de badkamer of de woning
Een toilet staat zelden op zichzelf. De afvoer loopt vaak naar dezelfde standleiding als de badkamer, de leidingen komen uit dezelfde richting en de tegelzetter die de badkamer doet, kan het toilet in dezelfde stijl afmaken. Wie beide ruimtes in één keer doet, heeft één keer stof in huis en één keer sloop. Hoe u de volgorde van grotere werkzaamheden plant, leest u in de volgorde van een renovatie.
MA Layan doet geen kleine klussen, wel complete projecten. Een toilet dat helemaal opnieuw gaat, past het best in dezelfde planning als de badkamer of een woningrenovatie. Per vak komt er een eigen specialist, met één planning en één aanspreekpunt. U kiest het toilet, de fontein en de tegels in de showroom, en wij slopen pas als alles binnen is.
Wilt u weten wat er in uw toiletruimte kan, en of de afvoer meewerkt met wat u in gedachten heeft? Bij een opname kijkt de eigenaar zelf naar de afvoer, de leidingen, de vloer en de ventilatie. Daarna krijgt u een offerte per onderdeel, zodat u ziet wat het toilet vraagt naast de rest.