Het korte antwoord
Zelfklevende tegels zijn dunne vellen of tegels van kunststof met een lijmlaag aan de achterkant. Ze werken op een droge, vlakke wand buiten de spatzone, zoals een toilet of een keukenachterwand. In de douche en rond het bad niet: daar moet de ondergrond waterdicht zijn. Wie de badkamer echt aanpakt, kiest voor een complete badkamerrenovatie.
Wat zijn zelfklevende tegels?
Zelfklevende tegels zijn dunne tegels of vellen van kunststof, zoals vinyl of pvc, met een lijmlaag aan de achterkant. U trekt het beschermpapier eraf en plakt ze op de wand of de vloer, vaak over de bestaande tegels heen. Er zijn drie soorten die veel verkocht worden.
| Soort | Wat het is | Waar het vaak voor gebruikt wordt |
|---|---|---|
| Tegelsticker | Een dunne folie met een print, die op een bestaande tegel wordt geplakt | Oude tegels een andere kleur of patroon geven |
| Zelfklevend wandpaneel of wandtegel | Een iets dikkere tegel of strook van kunststof, soms met reliëf | Keukenachterwand, toiletwand, accentwand |
| Zelfklevende vloertegel | Een pvc-tegel met lijmlaag, als losse tegel of plank | Vloer in een berging, hal of toilet |
Het grote voordeel is snelheid: geen hakken, geen stof, geen voegen. Het nadeel is dat een zelfklevende tegel een laagje over iets anders is. Wat eronder zit, bepaalt hoe lang het goed gaat. En een laagje kunststof op een tegel is iets anders dan een tegel in lijm op een waterdichte ondergrond.
Kunnen zelfklevende tegels in de badkamer?
Op een deel van de badkamer wel, op een ander deel niet. De grens is water. Waar alleen af en toe een spat of wat damp komt, kan een goede zelfklevende tegel het een tijd houden. Waar elke dag water over de wand of vloer loopt, zoals in de douche en rond het bad, niet.
In de natte zone gaat het niet om de tegel, maar om wat erachter zit. Bij echt tegelwerk ligt er onder de tegels een waterdicht membraan, met afdichtband in de hoeken en manchetten rond de leidingen. Tegels en voegen zijn zelf niet waterdicht, het membraan is dat wel. Een zelfklevende tegel heeft dat niet. Water dat langs een naad of een opgekrulde rand kruipt, blijft achter de folie staan. Daar groeit schimmel, en het water vindt zijn weg naar de muur of de vloer. Hoe een badkamer wel waterdicht wordt, leest u in een badkamer waterdicht maken.
“Een sticker kan een tegel mooier maken. Hij kan een badkamer niet waterdicht maken. Dat verschil zie je pas na een paar jaar, en dan bij de buren.”
Waar werken zelfklevende tegels wel, en waar niet?
Dit schema laat per plek zien wat u kunt verwachten. Het gaat uit van een goede zelfklevende tegel op een vlakke, schone ondergrond.
| Plek | Zelfklevende tegels? | Waarom |
|---|---|---|
| Toiletwand | Kan goed | Droog, weinig water, kleine oppervlakte |
| Wand naast de wastafel buiten de spatzone | Kan | Af en toe een spat, droogt snel op |
| Keukenachterwand achter het aanrecht | Kan, met beperking | Achter de kookplaat niet: warmte laat de lijm los |
| Wand in de douche | Niet doen | Dagelijks water, geen waterdichte laag |
| Rand rond het bad | Niet doen | Staand water langs de rand en de kitnaad |
| Badkamervloer | Liever niet | Water kruipt tussen de naden, de vloer moet waterdicht zijn |
| Toiletvloer of berging | Kan | Weinig water, als de ondergrond vlak is |
Ook buiten de natte zone hangt het af van de ventilatie. In een badkamer zonder goede afzuiging wordt elke wand na het douchen nat van de damp. Dan laten ook zelfklevende tegels buiten de douche sneller los. Meer daarover in ventilatie en schimmel in de badkamer.
Wat vragen zelfklevende tegels van de ondergrond?
Een zelfklevende tegel is zo goed als het oppervlak waar hij op zit. Dat is het deel dat op de verpakking het kortst wordt beschreven, en waar het het vaakst misgaat.
- Vlak. Een dunne folie volgt elke oneffenheid. Oude voegen tekenen zich af als lijnen, een bolle tegel als een bult.
- Schoon en vetvrij. Zeepresten, kalk en vet zitten op elke badkamer- en keukentegel. Daar hecht de lijm slecht op.
- Vast. Plakt u over een tegel die hol klinkt of loszit, dan komt alles samen los.
- Droog. Een wand met vocht erachter, of een oude lekkage, wordt niet beter door er iets overheen te plakken. Het vocht kan niet meer weg.
- Niet te warm. Naast een kookplaat of tegen een handdoekradiator kan de lijm zacht worden.
Klinken tegels hol of ziet u vochtplekken, dan is dat een signaal dat er onder de tegel iets speelt. Plakken verbergt het probleem. Laat bij twijfel kijken wat de oorzaak is. Over vocht en lekkage leest u meer in lekkage in de badkamer.
Zelfklevende tegels, tegelverf, wandpanelen of nieuwe tegels?
Zelfklevende tegels zijn niet de enige snelle oplossing. Wie een badkamer wil opfrissen zonder volledige renovatie, heeft een paar opties. Ze verschillen in hoe lang ze meegaan en waar ze kunnen.
| Oplossing | Wat het is | Gaat mee | In de douche? |
|---|---|---|---|
| Zelfklevende tegels | Kunststof laag met lijm over de bestaande tegel | Kort tot middellang, afhankelijk van plek en ondergrond | Nee |
| Tegelverf | Speciale verf over tegels en voegen | Kort tot middellang, slijt op plekken waar veel water komt | Afgeraden |
| Wandpanelen | Grote panelen van kunststof of composiet, met eigen afdichting | Langer, als ze goed geplaatst zijn | Sommige soorten, met de juiste afdichting |
| Tegels over tegels | Nieuwe tegels in lijm op de oude tegels | Lang, als de oude laag vast en vlak is | Alleen met een nieuwe waterdichte laag |
| Nieuwe tegels | Oude tegels eraf, waterdicht maken, nieuw tegelwerk | Het langst | Ja |
Wandpanelen worden met een eigen systeem van profielen en kit geplaatst. Daarover leest u in wandpanelen in de badkamer. Of nieuwe tegels op oude tegels kunnen, staat in het artikel over tegels over tegels.
Wanneer kiest u beter voor echt tegelwerk?
Zelfklevende tegels zijn een cosmetische oplossing. Ze veranderen hoe iets eruitziet, niet hoe het werkt. Dat is prima als de badkamer verder in orde is en u een paar jaar wilt overbruggen, of als u een huurwoning tijdelijk wilt opfrissen. Het past niet als de badkamer eigenlijk aan vervanging toe is.
- De douche lekt of de voegen zijn zwart van schimmel die terugkomt. Dan zit het probleem achter de tegel.
- Tegels klinken hol of zitten los. Dan houdt een sticker het ook niet.
- De afvoer is traag of de douche loopt slecht af. Dat lost geen tegel op.
- U wilt de indeling veranderen. Een andere plek voor de douche of het toilet vraagt nieuw leidingwerk.
- De badkamer gaat nog lang mee. Dan is een tijdelijke laag geld dat u twee keer uitgeeft.
Wilt u alleen een wand in het toilet of een keukenachterwand opfrissen, dan kunt u dat goed zelf. Bij een complete renovatie haalt de tegelzetter de oude tegels eraf, de ondergrond wordt hersteld en waterdicht gemaakt, en daarna komt het nieuwe tegelwerk. Hoe dat verloopt, staat in het stappenplan van een badkamerrenovatie.
Zijn zelfklevende tegels handig voor de verkoop of in een huurwoning?
Twee situaties waarin zelfklevende tegels vaak worden overwogen: een woning die binnenkort te koop gaat, en een huurwoning waar u niet mag hakken. In beide gevallen is het doel tijdelijk. Dat maakt het een andere afweging dan bij een badkamer waar u zelf nog jaren in blijft.
Bij de verkoop helpt een frisse uitstraling op foto’s. Maar een koper of zijn bouwkundig keurder kijkt ook naar de staat van de badkamer, en een laag folie over oude tegels valt bij een bezichtiging vaak op. Wees open over wat u heeft gedaan. Wat bij een verkoop wel en niet loont, leest u in een woning opknappen voor de verkoop.
In een huurwoning is het belangrijkste dat u het er later weer af kunt halen zonder schade. Vraag de verhuurder vooraf of het mag, en test op een klein stuk hoe de lijm loslaat.
Zelfklevende tegels plakken: waar let u op?
Kiest u voor zelfklevende tegels op een plek waar het kan, dan maken een paar dingen het verschil tussen een jaar en een paar jaar plezier.
- Plak alleen buiten de douche en buiten de rand van het bad.
- Klop op de oude tegels: hol klinkende tegels eerst laten herstellen.
- Ontvet en ontkalk de ondergrond grondig en laat hem droog worden.
- Vul diepe voegen op, anders tekenen ze door de folie.
- Houd afstand van de kookplaat en andere warmtebronnen.
- Zorg dat de ruimte goed ventileert, zodat de lijm niet loslaat door damp.
- Bewaar een paar reservetegels voor reparatie.
Twijfelt u of uw badkamer met een laagje te redden is, of dat het tijd is voor een nieuwe? Bij een opname kijken we naar de tegels, de voegen, de afvoer en wat er achter de wand speelt. Dan weet u of opfrissen genoeg is of dat de badkamer aan vervanging toe is.