Het korte antwoord
Een bijkeuken is een kleine werkruimte naast de keuken of de achterdeur, voor de was, opslag en schoonmaakspullen. Hij heeft water, een afvoer met sifon, eigen groepen voor wasmachine en droger en goede ventilatie nodig. Een renovatie of uitbouw is het moment om er een te maken, omdat de leidingen dan toch open liggen.
Wat is een bijkeuken, en wat doet u er?
Een bijkeuken is een aparte ruimte voor huishoudelijk werk: de was doen, de stofzuiger opbergen, voorraad bewaren en natte jassen en laarzen kwijt kunnen. Vroeger lag hij vaak achter de keuken, bij de achterdeur. In veel nieuwere woningen is hij verdwenen en staat de wasmachine op zolder, in de badkamer of in de berging.
Wie een bijkeuken terugbrengt, haalt lawaai, vocht en rommel uit de woonruimte. De keuken wordt rustiger als de voorraad elders staat, de badkamer droger als de was er niet hangt, en de gang netter als de jassen een eigen plek hebben. Het hoeft geen grote ruimte te zijn. Een paar vierkante meter met de juiste aansluitingen doet al veel.
- Wassen en drogen. Wasmachine en droger, liefst op werkhoogte gestapeld of naast elkaar onder een werkblad.
- Een spoelbak. Voor handwas, vieze laarzen, de emmer en de planten.
- Opslag. Voorraad, schoonmaakmiddelen, stofzuiger, strijkplank.
- Garderobe. Bij een achterdeur: jassen, schoenen, tassen.
- Techniek. Soms staan hier ook de cv-ketel, de boiler of de ventilatie-unit.
Waar maakt u een bijkeuken in huis?
De beste plek ligt dicht bij de leidingen en dicht bij waar u de was gebruikt. Hoe verder de bijkeuken van de afvoer en de waterleiding ligt, hoe meer werk het is. Deze tabel zet de plekken die we het vaakst zien naast elkaar.
| Plek | Voordeel | Let op |
|---|---|---|
| Naast of achter de keuken | Water en afvoer liggen dichtbij | Kost soms keukenruimte |
| In een uitbouw | Kan meteen goed ontworpen worden, met eigen afvoer in de vloer | Moet in de tekening zitten voordat de vloer erin gaat |
| In de garage of berging | Ruimte, weg van de woonruimte | Vaak koud: leidingen moeten vorstvrij blijven |
| Onder de trap of in een gangkast | Gebruikt dode ruimte | Krap; ventilatie en afvoer zijn lastig |
| Op de slaapverdieping of zolder | Dicht bij de kasten en de wasmand | Geluid en trillingen op een houten vloer, en lekkage boven de woonkamer |
Een wasplek op de slaapverdieping is in veel huizen een prettige keuze, omdat de was daar vandaan komt en daar weer naartoe gaat. Op een houten balklaag vraagt hij wel aandacht voor trillingen en lekkage. Hoe dat in de badkamer werkt, staat in een wasmachine in de badkamer; dezelfde punten gelden voor een wasruimte boven.
Welke aansluitingen heeft een bijkeuken nodig?
Een bijkeuken is technisch een kleine keuken met een wasmachine erin. De aanleg van water, afvoer en elektra doet een erkend installateur of elektricien. Wat u vooraf beslist, is wat er komt te staan en waar.
| Aansluiting | Waarvoor | Waar u op let |
|---|---|---|
| Koud water met een tapkraan | Wasmachine | Een kraan met een terugslagklep, bereikbaar achter of naast de machine |
| Afvoer met sifon | Wasmachine en eventueel spoelbak | Op de goede hoogte, met voldoende verval en een sifon tegen stank |
| Eigen groep | Wasmachine | Een wasmachine hoort meestal op een eigen groep |
| Eigen groep | Droger | Een droger hoort meestal ook op een eigen groep |
| Extra stopcontacten | Strijkijzer, stofzuiger, oplader | Op werkhoogte, niet achter de machines |
| Warm en koud water | Spoelbak | Alleen als er een spoelbak komt |
| Afvoer naar buiten of condensafvoer | Droger | Hangt af van het type droger |
Een extra wasmachine en droger kunnen net de groepen zijn die een oude meterkast niet meer heeft. Laat de elektricien kijken of er ruimte is, of dat de meterkast eerst uitgebreid moet worden. Meer daarover in de groepenkast vervangen.
Hoe voorkomt u vocht en schimmel in de bijkeuken?
In een bijkeuken komt veel vocht vrij: natte was, een droger, natte jassen. In een kleine, dichte ruimte slaat dat neer op koude muren en in hoeken. Ventilatie is dus geen extra, maar een voorwaarde. Hoe het vocht weg moet, hangt af van welk type droger u kiest.
| Droger | Wat er met het vocht gebeurt | Wat de ruimte nodig heeft |
|---|---|---|
| Afvoerdroger | Blaast warme, vochtige lucht naar buiten | Een slang of kanaal door gevel of dak |
| Condensdroger | Vangt water op in een bak of voert het af | Een afvoer of een bak legen, en ventilatie tegen de warmte |
| Warmtepompdroger | Vangt water op, geeft minder warmte af | Een afvoer of een bak legen, en gewone ventilatie |
| Drogen aan het rek | Al het vocht komt in de ruimte | Veel ventilatie, liefst mechanisch afzuigen |
Een afzuigpunt van de mechanische ventilatie in de bijkeuken lost veel op. Is er een ventilatiesysteem in huis, dan kan de installateur vaak een extra punt maken. Hoe dat werkt, leest u in mechanische ventilatie. Hangt de was binnen aan het rek, zet dan het raam of de rooster open, ook in de winter. Twijfelt u of de plek in de bijkeuken al vochtig is, lees dan eerst vochtproblemen in huis.
Welke vloer en wanden passen in een bijkeuken?
Een bijkeuken krijgt water te verduren. Een wasmachine die lekt, een emmer die omvalt, laarzen vol modder. De vloer moet dat kunnen hebben, en wat eronder ligt ook. Op een houten vloer is dat belangrijker dan op beton, omdat lekwater daar door de vloer naar de kamer eronder kan lopen.
- Tegels of een gietvloer. Goed bestand tegen water en makkelijk schoon te houden.
- Een opstaande rand of plint. Houdt een plas binnen de ruimte en beschermt de wand.
- Een lekbak onder de wasmachine. Zeker op een verdieping of een houten vloer een kleine moeite.
- Een vloerafvoer. Handig, maar alleen zinvol als de vloer afschot naar dat putje heeft. Dat vraagt een dekvloer met afschot, net als in een badkamer.
- Spatbestendige wanden. Achter de spoelbak en rond de machines tegels of een afwasbare afwerking.
“Een bijkeuken is de plek waar het water een keer misgaat. Bouw hem zo dat dat geen ramp wordt.”
Kunnen de cv-ketel en de techniek in de bijkeuken?
In veel huizen is de bijkeuken ook de technische ruimte. De cv-ketel, een boiler, de ventilatie-unit of later een binnendeel van een warmtepomp vinden er een plek, uit het zicht van de woonkamer. Dat is logisch, want water, afvoer en ventilatie zijn er toch al. Het vraagt wel dat u die apparaten meetelt bij de ruimte.
- Bereikbaar voor onderhoud. Een ketel of unit moet open kunnen voor de monteur. Zet er geen kast vast voor.
- Afvoer van de ketel. Een cv-ketel heeft een rookgasafvoer en luchttoevoer nodig en een condensafvoer. Verplaatsen doet een erkend installateur.
- Ruimte voor later. Wie over een paar jaar een warmtepomp of boilervat verwacht, houdt daar nu al ruimte voor vrij.
- Geluid. Een droger, een ventilatie-unit en een warmtepomp maken samen geluid. Een deur tussen bijkeuken en woonruimte helpt.
Wilt u de ketel verplaatsen naar de nieuwe bijkeuken, lees dan eerst de cv-ketel verplaatsen. Komt de bijkeuken in een nieuwe uitbouw, dan gelden dezelfde regels als voor de keuken: de afvoer ligt in de vloer, dus de plek moet vastliggen voordat die vloer erin gaat. Meer daarover in de keuken in de uitbouw.
Welke fouten ziet een vakman het vaakst bij een bijkeuken?
- Een droger zonder plan voor het vocht. Een afvoerdroger zonder kanaal naar buiten blaast alle vocht in de ruimte.
- Wasmachine en droger op één groep. Dan slaat de groep af zodra beide tegelijk draaien.
- De afvoer te laag of te hoog. Te laag geeft terugloop of hevelen, te hoog laat de pomp onnodig hard werken. Laat de installateur de hoogte bepalen.
- Geen ruimte om te werken. Een wasmachine in een kast waar u niet voor kunt staan, met een deur die tegen de muur slaat.
- Leidingen in een koude garage. Vriest de leiding stuk, dan staat de bijkeuken onder water.
Hoe neemt u een bijkeuken mee in uw renovatie?
Een bijkeuken achteraf toevoegen betekent vloeren en wanden openbreken voor de leidingen. Tijdens een renovatie of uitbouw liggen die al open. Dan is het een kwestie van op tijd beslissen waar alles komt.
- Kies de plek en meet op hoeveel ruimte wasmachine, droger en eventueel spoelbak nodig hebben.
- Beslis welk type droger u neemt, want dat bepaalt de afvoer en de ventilatie.
- Vraag de elektricien naar eigen groepen voor wasmachine en droger.
- Laat de installateur de plek van tapkraan en afvoer bepalen.
- Kies een vloer die tegen water kan, en overweeg een lekbak.
- Plan opbergruimte mee, zoals een hoge kast voor de stofzuiger en de strijkplank.
Bij een complete woningrenovatie van MA Layan past een bijkeuken in dezelfde planning als de rest, met per vak een eigen specialist en één aanspreekpunt. Bij de opname kijkt de eigenaar waar de leidingen lopen en waar een wasruimte het minste breekwerk vraagt. U krijgt daarna een offerte per onderdeel.