Het korte antwoord
De groepenkast vervangen is bij een renovatie nodig als de kast oud is, aardlekschakelaars mist of te weinig groepen heeft voor wat er bijkomt, zoals een inductiekookplaat, elektrische vloerverwarming of een warmtepomp. Een erkend installateur doet het werk. Omdat muren en leidingen bij een complete woningrenovatie toch open gaan, past het daar logisch in.
Een nieuwe groepenkast nemen wij mee in de renovatie. Lees meer over elektra bij een renovatie.
Wat is een groepenkast en wat doet hij?
Een groepenkast is de verdeelkast in de meterkast die de stroom uit het net verdeelt over de stroomkringen in uw huis. Elke stroomkring heet een groep en heeft een eigen beveiliging. Gaat er op één groep iets mis, dan valt alleen die groep uit en niet het hele huis. Daarnaast zitten er aardlekschakelaars in. Die schakelen de stroom razendsnel uit als er stroom weglekt, bijvoorbeeld via een kapot apparaat of via een mens.
In de meterkast zitten twee werelden naast elkaar. Het deel tot en met de meter en de hoofdzekering hoort meestal bij de netbeheerder. Daar werkt u en ook uw installateur niet zomaar aan. Na de meter begint uw eigen installatie, en de groepenkast is daar het begin van. Die kast is van u, en u bepaalt of hij vervangen wordt.
Vaak worden meterkast, groepenkast en elektra door elkaar gebruikt. Dit artikel gaat over de kast zelf: wanneer hij te oud of te klein is, en wat er gebeurt als hij vervangen wordt. Over de leidingen, stopcontacten en het plan per kamer leest u meer in elektra vernieuwen bij een renovatie.
Wanneer moet u de groepenkast vervangen?
Een groepenkast gaat lang mee. Toch zijn er duidelijke signalen dat de kast aan vervanging toe is, of dat hij niet past bij wat u na de renovatie van uw huis vraagt. Een deel van die signalen kunt u zelf zien als u de meterkast opendoet. Een ander deel ziet alleen een installateur. De tabel hieronder helpt u op weg.
| Wat u ziet of merkt | Wat het meestal betekent | Wat u doet |
|---|---|---|
| Schroefstoppen of porseleinen zekeringen | Een heel oude installatie, vaak zonder aardlekschakelaar | Laten nakijken, bij een renovatie meestal vervangen |
| Geen enkele aardlekschakelaar | Weglekkende stroom wordt niet afgeschakeld | Vervangen of aanvullen door een erkend installateur |
| Een groep die vaak uitvalt als de waterkoker en de wasmachine samen aan staan | Te veel apparaten op één groep | Groepen anders verdelen, vaak met een nieuwe kast |
| Geen ruimte meer voor een extra groep | De kast zit vol | Een grotere kast als er iets bijkomt |
| Een kast op een houten paneel of met losse draden ertussen | Een oude opstelling die vaak is bijgewerkt | Laten beoordelen voor u gaat verbouwen |
| Brandlucht, verkleuring of een warm aanvoelende kast | Een slechte verbinding of overbelasting | Niet afwachten, direct een installateur laten kijken |
De laatste rij is geen renovatievraag maar een veiligheidsvraag. Ruikt u iets of ziet u verkleuring, wacht dan niet tot de verbouwing begint. Bij de andere signalen is een renovatie vaak het beste moment, omdat er toch al een installateur in huis is en de nieuwe leidingen meteen op de goede groepen komen.
Waarom vervangt u de groepenkast juist tijdens een renovatie?
Bij een renovatie verandert er bijna altijd iets aan het stroomgebruik. Een nieuwe keuken krijgt een inductiekookplaat, een combimagnetron en een vaatwasser. Een nieuwe badkamer krijgt elektrische vloerverwarming, een spiegel met licht en een handdoekradiator. En steeds meer mensen bereiden zich voor op een warmtepomp of een laadpunt. Al die apparaten willen een eigen groep, en een oude kast heeft daar vaak geen ruimte voor.
Daar komt bij dat nieuwe leidingen in de muren pas goed werken als ze op een goede kast aankomen. Een nieuwe leiding naar de keuken aansluiten op een kast zonder aardlekschakelaar, is een nieuw stuk installatie op een oude basis. Bij een renovatie worden leidingen en kast in één keer op elkaar afgestemd. Dat scheelt een tweede keer breken en een tweede keer stroom eraf.
“De groepenkast is het begin van alle elektra in huis. Als je de rest vernieuwt en de kast laat zitten, bouw je verder op het oudste stuk.”
Ook de volgorde is gunstig. De kast wordt meestal vervangen in de fase van het ruwe werk, wanneer de nieuwe leidingen liggen en voordat de wanden dicht en afgewerkt worden. Waar dat in de rest van de verbouwing valt, leest u in de volgorde van een renovatie.
Welke apparaten vragen om een eigen groep of een zwaardere aansluiting?
Niet elk nieuw apparaat vraagt een nieuwe kast. Een paar extra lampen en stopcontacten kunnen vaak op bestaande groepen. Het wordt anders bij apparaten die lang of veel stroom trekken. Die horen meestal op een eigen groep, en soms past dat pas als de kast wordt vervangen of vergroot.
- Inductiekookplaat. Vraagt vaak een eigen, zwaardere aansluiting. Of uw huidige aansluiting dat aankan, ziet een installateur in de meterkast.
- Oven, vaatwasser, wasmachine en droger. Krijgen meestal elk een eigen groep, zodat ze niet samen één groep laten uitvallen.
- Elektrische vloerverwarming. In een badkamer of keuken meestal op een eigen groep, afgestemd op de mat of kabel die erin komt. Meer daarover in elektrische vloerverwarming in huis.
- Warmtepomp. Vraagt een eigen groep en soms een zwaardere aansluiting bij de netbeheerder.
- Laadpunt voor de auto. Komt op een eigen groep, met een eigen beveiliging.
Vraagt uw plan om een zwaardere aansluiting, bijvoorbeeld een overstap naar een driefase-aansluiting, dan regelt u dat met de netbeheerder. Dat werk aan de meter doet de netbeheerder zelf, en de wachttijd kan oplopen. Vraag de installateur dus vroeg in het traject of uw aansluiting genoeg is. Dan kan de aanvraag lopen terwijl de rest van de renovatie wordt voorbereid.
Plant u over een paar jaar een warmtepomp of zonnepanelen? Zeg het nu al. Een installateur kan dan ruimte vrijhouden in de nieuwe kast en een lege buis leggen naar de plek waar het later komt. Wat een warmtepomp verder van uw renovatie vraagt, leest u in warmtepomp en vloerverwarming meenemen in uw renovatie.
Wie mag de groepenkast vervangen?
Een groepenkast vervangen is werk voor een erkend installateur of elektricien. Het is geen klus om zelf te doen, ook niet als u handig bent. Een fout in de kast ziet u niet, totdat er een groep niet afschakelt op het moment dat het moet. De installateur kent de eisen, verdeelt de groepen over het huis en controleert na afloop of alles werkt zoals het hoort.
Bij MA Layan staat de installateur in dezelfde planning als de andere vakken, zodat de kast op het juiste moment wordt vervangen. Dat is na de nieuwe leidingen en voordat de stukadoor komt. U hoeft dat zelf niet af te stemmen. In de offerte per onderdeel staat de elektra apart, zodat u ziet wat er aan de kast gebeurt en wat aan de leidingen.
Vraag na afloop om een overzicht van de groepen. Op de kast hoort te staan welke groep welke ruimte of welk apparaat voedt. Dat lijkt een detail, maar het helpt u elke keer dat u een lamp vervangt of een groep moet uitzetten. Vraag ook of de installatie na de aanleg is doorgemeten en of u daar iets van op papier krijgt.
- Een groepenoverzicht op of in de kast, per ruimte en per apparaat.
- Informatie over de controle of meting na de aanleg.
- Een tekening of foto's van de nieuwe leidingen voordat de wanden dichtgingen.
- Ruimte in de kast voor wat er later nog bij kan komen.
- De handleiding van de nieuwe kast en de aardlekschakelaars.
Zit u zonder stroom als de groepenkast vervangen wordt?
Tijdens het wisselen van de kast staat de stroom in huis uit. Het wisselen zelf is meestal kort werk, maar de installateur moet daarna alle groepen aansluiten en controleren. Reken op een deel van de dag zonder stroom. Woont u tijdens de renovatie thuis, dan is het verstandig om dat moment vooraf te weten, zodat u de koelkast leeg houdt en uw telefoon en laptop vooraf oplaadt.
Bij een grote renovatie werken de andere vakmensen ook met stroom. Daarom wordt het wisselen van de kast zo gepland dat het werk eromheen gewoon door kan, of op een dag waarop dat geen probleem is. Hoe u de rest van de verbouwing in huis doorkomt, leest u in thuis wonen tijdens een renovatie.
In een appartement zit de meterkast soms in een gedeelde ruimte, of lopen er leidingen door het gebouw die niet van u zijn. Vraag dan vooraf bij de VvE of de beheerder na of er iets geregeld moet worden. Bij de netbeheerder geldt hetzelfde: werk aan de meter of de hoofdaansluiting gebeurt alleen door de netbeheerder.
Wat ziet een vakman in de meterkast dat u niet ziet?
Een meterkast in een oud huis vertelt veel over wat er in de loop van de jaren is gebeurd. Een installateur ziet in een paar minuten of er later groepen zijn bijgezet, of een aardlekschakelaar maar een deel van het huis beveiligt, en of er draden zijn die niet meer bij elkaar passen. Dat zijn de dingen die u bij het openen van het deurtje niet opvallen.
- Een aardlekschakelaar die maar een paar groepen dekt. Dan is de rest van het huis niet op die manier beveiligd.
- Draden in verschillende kleuren en diktes. Een teken dat er in de loop van de jaren is bijgewerkt, niet altijd door een vakman.
- Plaatmateriaal achter of rond de kast. In huizen van vóór 1994 kan dat asbest bevatten. Niet zelf aan breken of boren. Hoe u het herkent, leest u in asbest herkennen in huis.
- Een groep zonder duidelijke bestemming. Vaak een overblijfsel van een oude keuken of een verdwenen apparaat.
- Een kast die al vol zit. Dan is er geen ruimte voor de groepen die uw renovatie vraagt.
Zulke dingen bepalen of de kast kan blijven met een paar aanpassingen, of dat vervangen de logische stap is. Een eerlijke installateur legt u het verschil uit. Het advies hoort niet te zijn om alles te vernieuwen omdat het kan, maar om de kast te laten passen bij hoe u na de renovatie woont.
Hoe begint u met een nieuwe groepenkast in uw renovatieplan?
Begin met een foto van uw meterkast. Kijk of u schroefstoppen ziet, of er aardlekschakelaars in zitten en hoeveel groepen er zijn. Schrijf daarnaast op wat er na de renovatie bijkomt: een nieuwe kookplaat, vloerverwarming, een wasmachine op een andere plek, een warmtepomp in de toekomst. Met die twee lijstjes kan een installateur snel zeggen of de kast mee kan of vervangen moet worden.
Bij een opname bij u thuis kijkt de eigenaar van MA Layan ook in de meterkast, samen met de leidingen, de afvoer en de vloeren. Zo komt de groepenkast vanaf het begin in het plan en niet pas als het stucwerk klaar is. Na uw akkoord op de offerte starten we meestal binnen 6 weken, met één aanspreekpunt voor alle vakken. Wat u bij die opname kunt verwachten, leest u in de opname voor een verbouwing.