Het korte antwoord
De beste keukenindeling hangt af van de ruimte en hoe u kookt. Een rechte keuken past in een smalle ruimte, een hoekkeuken geeft meer werkblad, een U-keuken de meeste kastruimte en een eiland vraagt een brede ruimte met loopruimte rondom. Bij een woningrenovatie bepalen afvoer, stroom en afzuiging mee waar alles kan staan.
Een kookeiland of een andere muur? Zo regelen wij de aansluitingen voor uw nieuwe keuken.
Welke keukenindelingen zijn er?
Er zijn zes basisvormen. Bijna elke keuken is er een van, of een combinatie. De vorm zelf is geen kwestie van smaak alleen: hij hangt af van de breedte en lengte van de ruimte, van ramen en deuren, en van waar de leidingen kunnen lopen.
- Rechte keuken. Een rechte keuken is één rij kasten tegen één wand, met spoelbak, kookplaat en koelkast op een lijn.
- Hoekkeuken. Een hoekkeuken, of L-keuken, loopt over twee wanden die in een hoek samenkomen.
- U-keuken. Een U-keuken loopt over drie wanden, of over twee wanden en een schiereiland.
- Parallelle keuken. Twee rijen tegenover elkaar, met een gangpad ertussen. Ook wel een kombuiskeuken genoemd.
- Keuken met eiland. Een wand met kasten en een los blok in de ruimte, met of zonder kookplaat of spoelbak.
- Keuken met schiereiland. Een blok dat aan één kant aan de keuken vastzit en aan de andere kant vrij in de ruimte staat.
In veel oudere Amsterdamse woningen ligt de keuken aan de achterkant, in een smalle strook of in een kamer en suite. Daar ziet u vaak een rechte of parallelle keuken, omdat de ruimte niet breder is. Wie de keuken naar een uitbouw verplaatst, krijgt er vaak een vorm bij: met de extra breedte past ineens een eiland of schiereiland.
Rechte keuken, hoekkeuken, U-keuken of eiland: de vergelijking
| Indeling | Past in | Sterk punt | Let op |
|---|---|---|---|
| Recht | Smalle of kleine ruimte, langs een wand van een woonkamer | Rustig beeld, eenvoudig aan te sluiten | Veel heen en weer lopen bij een lange rij |
| Hoek (L) | Een hoek van een kamer, ook in een open keuken | Meer werkblad, korte loopafstanden | De hoekkast is lastig bereikbaar zonder slimme oplossing |
| U | Een vierkante ruimte of een dichte keuken | Veel kastruimte en werkblad | Kan benauwd voelen als de ruimte klein is |
| Parallel | Een lange, smalle ruimte | Efficiënt koken, alles binnen een paar stappen | Er moet genoeg loopruimte tussen de rijen zitten |
| Eiland | Een brede open ruimte | Sociaal koken met zicht op de kamer | Water, afvoer en stroom moeten naar het midden |
| Schiereiland | Een open keuken die iets afgebakend mag zijn | De voordelen van een eiland met minder ruimte | Loopruimte aan de vrije kant |
Een eiland is het meest gevraagd en het meest onderschat. Hoeveel ruimte het nodig heeft en hoe de leidingen er komen, leest u in een kookeiland in uw keuken.
Welke keukenindeling past bij uw ruimte? Een beslisschema
Meet de ruimte op en loop de linkerkolom af. De eerste regel die past, is meestal het beste vertrekpunt. Daarna bepalen de leidingen of het ook kan.
| Als uw ruimte zo is | Dan past meestal | En denk aan |
|---|---|---|
| Smal, met maar één bruikbare wand | Een rechte keuken | Hoge kasten aan een kant voor opbergruimte |
| Lang en smal, met twee bruikbare wanden | Een parallelle keuken | Genoeg loopruimte, zodat twee mensen elkaar kunnen passeren |
| Een hoek van een open woonkamer | Een hoekkeuken | Een slimme oplossing voor de hoekkast |
| Ongeveer vierkant en dicht | Een U-keuken | Een raam of open kant, zodat het niet benauwd voelt |
| Breed en open, met ruimte rondom | Een eiland of een wand met eiland | Water, afvoer, stroom en afzuiging naar het midden |
| Open, maar niet breed genoeg voor een vrij eiland | Een schiereiland | Het blok als scheiding tussen keuken en woonkamer |
| Een uitbouw die de keuken wordt | Vaak een wand met eiland onder de lichtstraat | De leidingen meteen in de nieuwe vloer meenemen |
Een vuistregel die keukenontwerpers vaak gebruiken: houd tussen twee rijen of tussen een rij en een eiland ongeveer een meter tot iets meer loopruimte vrij, en meer als er vaak twee mensen koken. Uw keukenontwerper rekent het voor uw ruimte uit.
Wat is de werkdriehoek, en waarom telt hij nog steeds?
De werkdriehoek is de lijn tussen de drie plekken waar u tijdens het koken het vaakst heen loopt: de koelkast, de spoelbak en de kookplaat. Hoe korter en vrijer die lijnen, hoe prettiger u kookt. Staat de koelkast aan de andere kant van de ruimte, dan loopt u bij elke maaltijd tientallen keren heen en weer.
- Spoelbak tussen koelkast en kookplaat. Dat is de logische volgorde: pakken, wassen en snijden, koken.
- Werkblad naast de kookplaat. U wilt een pan kunnen neerzetten naast het vuur, niet aan de andere kant van de spoelbak.
- Geen looproute door de driehoek. Loopt iedereen door de keuken naar de tuin, dan zit u elkaar in de weg.
- Vaatwasser naast de spoelbak. Kort voor de afvoer en handig bij het afruimen.
“De mooiste keuken op tekening is soms de onhandigste om in te koken. Loop de route van koelkast naar pan een keer in gedachten na voordat u tekent.”
Wat bepalen afvoer, stroom en afzuiging aan de keukenindeling?
Op papier kan alles overal. In een bestaand huis bepalen drie dingen wat praktisch is. Dit is wat een vakman ziet dat in een keukenshowroom vaak niet ter sprake komt.
| Wat | Waarom het telt | Wat u vooraf nagaat |
|---|---|---|
| Afvoer | Een afvoer heeft verval nodig naar de standleiding of het riool. Hoe verder weg, hoe meer hoogte het kost | Waar de afvoer nu zit, en of de vloer open kan voor een nieuwe route |
| Stroom | Kookplaat, oven en vaatwasser vragen eigen groepen | Of de meterkast dat aankan, zie de groepenkast vervangen |
| Afzuiging | Een afzuigkap naar buiten heeft een kanaal door gevel of dak nodig | Of dat mag en kan, of dat recirculatie de oplossing is |
| Water | Leidingen zijn makkelijker te verleggen dan afvoer | Waar de toevoer binnenkomt |
| Vloer | Een houten balklaag of betonvloer bepaalt of leidingen in of onder de vloer kunnen | Wat voor vloer u heeft en wat eronder zit |
Een keuken op een nieuwe plek is goed mogelijk, maar vraagt dat deze punten vooraf worden bekeken. In een appartement komt daar de VvE bij, zeker bij een afvoer die naar een andere standleiding moet of een afzuigkanaal door de gevel. Wie wat regelt tussen keukenleverancier en aannemer, leest u in een nieuwe keuken bij een renovatie.
Een open keuken: welke indeling werkt dan?
Steeds meer keukens staan in de woonkamer. Dat verandert de keuze. Een open keuken is van alle kanten te zien, dus de achterkant van een eiland of schiereiland wordt een zichtzijde. Geur en geluid van de vaatwasser en de afzuigkap komen in de kamer. En een muur weghalen kan een draagmuur zijn.
Een wand met een eiland werkt goed als de ruimte breed genoeg is. Een schiereiland geeft een open gevoel met iets meer afbakening. Een rechte keuken langs een wand is de rustigste keuze in een kleine open ruimte. Meer over geur, geluid en de muur leest u in een open keuken: indeling, geur, geluid en de muur. Moet er een muur weg, lees dan eerst een draagmuur verwijderen.
Checklist: wat neemt u mee naar de keukenontwerper?
De keuken zelf en de kasten kiest u bij de keukenleverancier. Wat dat betekent voor leidingen, vloer en wanden, stemt u vooraf af met de vakman. Met deze lijst gaat u goed voorbereid naar het gesprek.
- Een plattegrond met maten, ramen, deuren en de hoogte tot het plafond.
- Foto's van de huidige aansluitingen: afvoer, water, stroom en de afzuiging.
- Waar de meterkast zit en hoeveel groepen er vrij zijn.
- Wat voor vloer u heeft: houten balklaag, beton, en wat er straks op komt.
- Of u in een appartement woont, en wat de VvE zegt over afvoer en afzuiging.
- Hoe u kookt: alleen of met z'n tweeën, veel of weinig, met of zonder gasten aan het eiland.
- Welke apparaten u wilt, zoals een inbouwkoelkast, een oven op hoogte of een kraan met kokend water.
Wanneer kiest u de keukenindeling in een renovatie?
Zo vroeg mogelijk. De indeling bepaalt waar de afvoer, het water en de groepen moeten komen, en die worden aangelegd lang voordat de keuken wordt geleverd. Wie de keuken pas kiest als de vloer al dicht is, moet die vloer weer open maken of genoegen nemen met een indeling die bij de oude leidingen past.
MA Layan levert geen keukens, maar bij een complete renovatie past het voorbereidende werk wel in één planning: sloop, leidingen, elektra, wanden en vloer. Bij de opname bekijkt de eigenaar met u waar de afvoer heen kan en wat de vloer toelaat. Neem de tekening van de keukenontwerper mee, of bespreek uw idee, dan weet u voor u bestelt of de indeling in uw huis werkt.