Het korte antwoord
Een kookeiland past als er rondom genoeg loopruimte is, als water, afvoer en stroom via de vloer bij het eiland kunnen komen, en als de afzuiging een weg naar buiten heeft of goed filtert. Vooral de afvoer met verval bepaalt waar het eiland kan staan. Regel dat in de ruwbouw van een woningrenovatie, voordat de vloer dichtgaat.
Wat is een kookeiland, en wat is het verschil met een spoeleiland?
Een kookeiland is een vrijstaand keukenblok midden in de ruimte, met de kookplaat erin. U kookt met uw gezicht naar de kamer, in plaats van naar de muur. Een spoeleiland heeft de spoelbak en vaak de vaatwasser in het eiland, en de kookplaat blijft aan de wand. Een werkeiland of bar heeft geen aansluitingen voor water of koken, alleen werkruimte, kastruimte en soms stopcontacten.
Het verschil lijkt klein, maar het bepaalt wat er in de vloer en het plafond moet gebeuren. Een werkeiland heeft alleen stroom nodig. Een spoeleiland heeft water, een afvoer en stroom nodig. Een kookeiland heeft een zware stroomaansluiting en een afzuiging boven of in het eiland. Wie alles op het eiland wil, heeft dus alle drie nodig.
| Soort eiland | Wat erin zit | Wat het vraagt |
|---|---|---|
| Werkeiland of bar | Werkblad, kasten, soms stopcontacten | Stroom via de vloer |
| Spoeleiland | Spoelbak, kraan, vaak vaatwasser | Water, afvoer met verval en stroom via de vloer |
| Kookeiland | Kookplaat, soms oven | Zware stroomaansluiting en een afzuiging boven of in het eiland |
| Eiland met alles | Kookplaat en spoelbak samen | Alle aansluitingen, en genoeg werkruimte tussen spoelbak en kookplaat |
Een kookeiland is gezellig, maar niet in elke keuken de beste keuze. Wie veel bakt en braadt, heeft met een kookplaat in het midden meer kooklucht in de kamer. Wie de kinderen aan het eiland wil laten zitten terwijl er gekookt wordt, wil spatten en hitte niet richting de barkrukken. Denk dus na over wat u op het eiland doet, niet alleen over hoe het eruitziet.
Hoeveel ruimte heeft een kookeiland nodig?
Het eiland zelf is het makkelijke deel. Het gaat om de ruimte eromheen. Tussen het eiland en de keukenwand moet u kunnen werken met een open vaatwasser, een open ovendeur of een open lade, en er moet nog iemand langs kunnen. In de praktijk rekent men meestal op ruim een meter loopruimte aan de werkkant. Aan de kant waar mensen zitten of doorlopen, heeft u vaak iets meer nodig.
Een eiland dat te groot is voor de ruimte, voelt als een obstakel. Een eiland dat te klein is, heeft geen werkruimte naast de kookplaat. Leg daarom de maten van de ruimte op papier en teken het eiland er met de loopruimte omheen in, voordat u een keuken bestelt. Nog beter: zet met plakband de omtrek op de vloer en loop er een paar dagen omheen.
- Werkruimte naast de kookplaat. Aan beide kanten van de kookplaat wilt u ruimte om pannen neer te zetten. Een kookplaat op de rand van het eiland is onhandig en minder veilig.
- Diepte voor zitplaatsen. Wilt u aan het eiland zitten, dan heeft het werkblad een overstek nodig voor de knieën. Dat maakt het eiland dieper dan een gewone keukenkast.
- Zichtlijnen. Een hoge kast of afzuigkap boven het eiland kan het zicht op de tuin of de kamer blokkeren. Dat merkt u pas als het er staat.
- Looproute door de keuken. Loopt de route van de voordeur naar de tuin langs het eiland, dan moet die ruimte breder zijn. Anders loopt iedereen door uw werkplek.
Hoe komen water en afvoer bij een kookeiland?
Water is meestal het makkelijkste deel. Een dunne leiding kan bijna overal door de vloer. De afvoer is lastiger. Die moet onder een kleine helling naar de hoofdafvoer of de standleiding lopen, en hoe verder het eiland van die afvoer af staat, hoe meer hoogte de leiding nodig heeft. Die hoogte moet ergens in de vloer zitten.
Hoe dat gaat, hangt af van uw vloer. Op een houten balklaag kan de afvoer vaak tussen de balken door, als de balken de goede kant op lopen. Loopt de afvoer dwars op de balken, dan mag er niet zomaar in de balken worden gezaagd. Bij twijfel kijkt een constructeur mee. Meer over oude houten vloeren leest u in een houten balklaag versterken.
In een betonvloer moet er een sleuf in de dekvloer komen, of de vloer komt iets hoger te liggen zodat de leiding erin past. In een appartement mag u meestal niet in de constructieve betonvloer frezen, die is vaak van de VvE. En de afvoer moet uiteindelijk op een standleiding aansluiten, die ook vaak gemeenschappelijk is. Wat dat betekent, staat in standleiding en leidingschacht in een VvE.
- Weet u of er onder de keuken een houten of een betonvloer ligt?
- Hoe ver staat het eiland van de hoofdafvoer of de standleiding?
- Lopen de balken in de richting van de afvoer, of dwars erop?
- Komt er een nieuwe vloer, zodat de leidingen erin kunnen?
- Heeft de VvE regels over leidingen in de vloer of aansluiten op de standleiding?
Welke stroom heeft een kookeiland nodig?
Een kookplaat, zeker een inductiekookplaat, vraagt een zware aansluiting. Die hoort meestal op een eigen groep in de meterkast. Bij een eiland komt die kabel via de vloer naar het midden van de ruimte. Heeft het eiland ook een vaatwasser, een oven of stopcontacten, dan komen daar meer kabels bij. Wat uw meterkast aankan en welke groepen nodig zijn, bepaalt een erkend installateur.
Vergeet de stopcontacten niet. Op een eiland staat vaak de waterkoker, een mixer of een laptop. Stopcontacten in het eiland, in de zijkant of in een uitschuifbare unit in het werkblad, moeten in de ruwbouw al worden ingepland. En denk aan verlichting boven het eiland. Die komt uit het plafond, dus daar moet een aansluitpunt op de goede plek zitten, gemeten vanaf het eiland en niet vanaf de muur.
Wordt de elektra in huis toch vernieuwd, neem het eiland dan mee in dezelfde ronde. Dat scheelt een tweede keer de vloer openmaken. Hoe dat in de planning past, leest u in elektra vernieuwen bij een renovatie.
Welke afzuiging past bij een kookeiland?
Bij een kookplaat tegen de muur hangt de kap tegen die muur, met het kanaal er direct achter. Bij een kookeiland is die muur er niet. De kooklucht moet dus naar boven of naar beneden worden afgezogen, en daarna een weg vinden. Dat is bij een eiland de vraag die het vaakst te laat wordt gesteld.
| Afzuiging | Hoe het werkt | Wat het vraagt | Let op |
|---|---|---|---|
| Eilandkap | Een kap die aan het plafond boven het eiland hangt | Ophanging aan het plafond en een kanaal of filter | Kan het zicht blokkeren en moet stevig hangen |
| Plafondunit | Een afzuiging vlak in het plafond | Ruimte in het plafond, vaak een verlaagd plafond | Zuigt minder goed bij een hoog plafond |
| Kookplaat met afzuiging | Afzuiging midden in de kookplaat, naar beneden | Ruimte in het eiland en een kanaal door de vloer of een filter | Neemt kastruimte onder de kookplaat in |
| Recirculatie | Lucht wordt gefilterd en terug de keuken in geblazen | Alleen stroom | Vet en geur worden gefilterd, vocht blijft in huis |
Een afzuiging naar buiten voert geur en vocht echt af. Bij een eiland betekent dat een kanaal door het plafond of door de vloer naar de gevel of het dak. In een verlaagd plafond is daar vaak ruimte voor. Over die oplossing leest u meer in een verlaagd plafond. Een kanaal moet zo kort en recht mogelijk zijn: elke bocht kost trekkracht.
Recirculatie is eenvoudiger, maar het vocht van het koken blijft binnen. In een goed geventileerde woning is dat te doen, mits de filters op tijd worden vervangen. In een kleine, slecht geventileerde woning geeft het eerder condens op de ramen. En een nieuw gat in de gevel voor een afzuigkanaal vraagt in een appartement meestal toestemming van de VvE, en bij een monument of beschermd stadsgezicht soms van de gemeente.
Kan bij u een kookeiland? Een beslisschema
Met dit schema ziet u snel waar de knelpunten zitten. Het vervangt geen opname, maar u weet wel welke vragen u moet stellen.
| Als… | Dan… |
|---|---|
| Er komt toch een nieuwe vloer | Een eiland met alle aansluitingen is goed te doen, mits de afvoer genoeg verval krijgt |
| De vloer blijft liggen en is van beton | Een werkeiland of kookeiland zonder water is makkelijker dan een spoeleiland |
| De afvoer ligt ver weg en de vloer kan niet hoger | Spoelbak aan de wand, kookplaat of alleen werkruimte op het eiland |
| Er is geen route naar buiten voor de lucht | Recirculatie, en de rest van de woning goed ventileren |
| Het plafond wordt toch verlaagd | Ruimte voor een kanaal naar buiten en voor spots boven het eiland |
| Het werkblad wordt van steen en de vloer is van hout | Laten nakijken of de vloer het gewicht draagt |
| Er komt vloerverwarming | Onder het eiland geen leidingen leggen, en dat vooraf intekenen |
Wat betekent een kookeiland voor de vloer en de verwarming?
Een eiland staat midden op de vloer die u ook in de rest van de ruimte ziet. Daarom is het verstandig om de vloer onder het eiland door te laten lopen. Dan kunt u het eiland later aanpassen zonder een gat in de vloer. Bij sommige vloeren, zoals een gietvloer of tegels, wordt het eiland er gewoon op gezet. Bij een zwevende vloer moet het eiland juist vrij blijven van de vloer, zodat die kan werken. Dat bespreekt u met wie de vloer legt.
Komt er vloerverwarming, dan horen er geen leidingen onder het eiland. Daar komt de warmte niet weg en de kasten erboven worden warm. Ook wilt u niet dat er later in de vloer wordt geboord voor een bevestiging, precies waar een leiding ligt. Teken het eiland daarom in op de tekening van de vloerverwarming, voordat die wordt gelegd. Welke vloer daarbij past, leest u in welke vloer op vloerverwarming past.
En dan het gewicht. Een eiland met een stenen werkblad, een vol bestek en een vaatwasser is zwaar. Op een betonvloer is dat geen punt. Op een oude houten balklaag is het verstandig om te laten bekijken of de vloer dat draagt, zeker als het eiland midden tussen twee steunpunten staat.
Wanneer regelt u een kookeiland in de renovatie?
Een kookeiland wordt in de ruwbouw gemaakt, niet bij de montage van de keuken. De leidingen in de vloer, de kabels, het kanaal in het plafond en de aansluitpunten moeten er liggen voordat de vloer en het plafond dichtgaan. Daarom moet de plek van het eiland vastliggen voordat de vloer wordt gestort of gelegd. Een klein stukje verschuiven kan dan nog, een andere kant van de kamer niet.
Dat betekent ook dat de keukentekening klaar moet zijn voordat de ruwbouw begint. Bestel de keuken pas als duidelijk is wat er in de vloer kan, maar teken hem wel vroeg, zodat de aansluitpunten op de goede plek komen. Bij een uitbouw met een open keuken hoort dat bij het ontwerp van de uitbouw zelf. Kijk ook naar een open keuken voor indeling, geur en geluid.
“Een eiland staat op de vloer, maar het begint in de vloer. Wie dat te laat bedenkt, krijgt een eiland op de verkeerde plek.”
In een complete renovatie staan leidingwerk, elektra, vloer en plafond bij MA Layan in één planning, met een eigen specialist per vak en één aanspreekpunt. Neem bij de opname de tekening van de keuken mee, of een schets van waar u het eiland ziet staan. Dan kijken we samen wat er in uw vloer en uw plafond kan.