Het korte antwoord
Een lichtstraat is een strook glas in het platte dak van een uitbouw. Hij werkt het best tegen de oude gevel aan, waar het licht in het donkere midden van het huis valt. Let op het glas tegen hitte en kou en op een waterdichte rand, en laat de opening door een constructeur berekenen.
Waarom een lichtstraat in de uitbouw?
Een uitbouw verplaatst de achtergevel. Het licht dat vroeger door de ramen achterin de kamer viel, komt nu pas na de uitbouw binnen. De uitbouw zelf is licht door de pui naar de tuin, maar de kamer erachter wordt vaak donkerder dan hij was. In een diep Amsterdams huis met alleen ramen voor en achter merkt u dat meteen.
Licht van boven werkt anders dan licht van opzij. Het valt recht naar beneden, komt dieper de ruimte in en geeft minder schaduw. Een strook glas in het dak brengt zo daglicht naar een plek waar een raam het niet kan. Daarom is een daklicht bij een uitbouw meer dan een mooi detail: het bepaalt hoe de hele benedenverdieping aanvoelt. Wanneer het licht in een uitbouw een rol speelt bij het plan, leest u in het uitbouw stappenplan.
Waar komt de lichtstraat in de uitbouw het best?
De meeste mensen denken bij een lichtstraat aan het midden van het dak. Een vakman kijkt eerst naar de kamer erachter. Het meeste effect heeft een lichtstraat tegen de oude gevel aan, op de plek van de doorbraak. Daar valt het licht precies waar het donker zou worden: op de overgang van oud naar nieuw, en zo ver mogelijk het huis in. Aan de tuinkant geeft de pui al genoeg licht.
| Plek | Wat het doet | Let op |
|---|---|---|
| Tegen de oude gevel | Licht in het donkere midden van het huis | De aansluiting op de gevel moet goed waterdicht |
| In het midden van het dak | Gelijkmatig licht in de uitbouw zelf | De kamer erachter blijft donkerder |
| Boven het kookeiland of de eettafel | Licht op de plek waar u het gebruikt | Afzuiging en verlichting moeten ernaast passen |
| Aan de tuinkant, boven de pui | Een gevoel van open lucht | Dubbel licht aan de kant die al licht is, meer kans op hitte |
Kijk ook naar de zon. Een uitbouw op het zuiden met veel glas in het dak wordt in de zomer warm. Op het noorden geeft een lichtstraat koel en gelijkmatig licht. Bij een open woonkeuken staat de lichtstraat vaak boven het werkblad of het eiland. Wat dat vraagt van de rest van de keuken, leest u in een nieuwe keuken bij een renovatie.
Lichtstraat, lichtkoepel of plat daklicht: wat is het verschil?
Een lichtstraat is één type daklicht. Er zijn er meer, en welke past hangt af van hoeveel licht u wilt, of u er frisse lucht door wilt en hoe het eruit moet zien.
- Lichtstraat. Een langwerpige strook glas, vaak met een licht zadeldak of een kleine helling, op een opstand in het platte dak. Geeft een lange baan licht, bijvoorbeeld langs de hele oude gevel.
- Vlak daklicht. Een strakke glasplaat die bijna vlak op het dak ligt. Van binnen ziet u bijna geen rand. Vraagt een goede afwatering, want regen loopt minder snel weg.
- Lichtkoepel. Een koepel van kunststof op een opstand. Eenvoudig en vaak te openen voor ventilatie, maar minder helder en minder strak van uiterlijk.
- Daklicht dat open kan. Elk van de vormen kan soms te openen zijn, met de hand of elektrisch. Dat helpt bij warmte in de zomer, maar vraagt meer onderhoud en een goede afdichting.
Voor glas boven uw hoofd wordt meestal gelaagd glas gebruikt aan de binnenkant, zodat het bij breuk niet naar beneden valt. Vraag daarnaar als u offertes vergelijkt, en vraag ook of het glas zonwerend en goed isolerend is.
Wat gaat er mis bij een lichtstraat, en hoe voorkomt u het?
Een lichtstraat is een gat in het dak. Elk gat in een dak is een plek waar water, warmte en kou een weg zoeken. Dit zijn de problemen die een vakman het vaakst ziet, met wat ze voorkomt.
| Probleem | Oorzaak | Wat helpt |
|---|---|---|
| Lekkage langs de rand | Slechte aansluiting van de dakbedekking op de opstand | Een goed detail en een dakdekker die het afmaakt |
| Water blijft op het glas staan | Te weinig helling, vuil en blad | Een lichte helling en af en toe schoonmaken |
| Te warm in de zomer | Veel glas op het zuiden | Zonwerend glas, zonwering of een daklicht dat open kan |
| Condens aan de binnenkant | Koude rand of slecht isolerend glas, weinig ventilatie | Goed isolerend glas, een geïsoleerde opstand en ventilatie |
| Kou en tocht | Opstand niet geïsoleerd of slecht aangesloten | Isolatie die doorloopt tot aan het glas |
| Geluid van regen | Dun glas of een lichte koepel | Gelaagd glas dempt meer dan een lichte koepel |
“Het glas lekt bijna nooit. Het is de rand, waar het dak op de opstand aansluit. Daar zit het vakmanschap.”
Houd ook rekening met de buren. Een lichtstraat dicht bij de erfgrens kan in de regels anders behandeld worden, en buren boven u kijken er straks op uit. Dat is geen reden om het niet te doen, wel een reden om het vooraf te bespreken.
Wat vraagt een lichtstraat van de constructie?
Een lichtstraat haalt een stuk dak weg. Het dak van de uitbouw moet dat opvangen, en de balken rond de opening moeten het gewicht van het glas en van sneeuw en wind dragen. Staat de lichtstraat tegen de oude gevel, dan komt er nog iets bij: op die plek zit vaak de ligger van de doorbraak. Hoe de lichtstraat, de ligger en het dak samenkomen, rekent de constructeur uit. Geen aannemer hoort daar op gevoel een gat in te zagen.
Wilt u later een lichtstraat in een bestaande uitbouw, dan is dat vaak lastiger dan meteen bij de bouw. De balken liggen dan al, en een opening ertussen vraagt extra werk aan het dak en het plafond. Plan het daarom liever in het ontwerp mee. Komt de lichtstraat in een uitbouw met een vergunning, dan hoort hij op de tekening. Wat er bij die aanvraag komt, leest u in uitbouw en vergunning.
- Laat de constructeur de opening in het dak en de aansluiting op de ligger berekenen.
- Zet de lichtstraat op de tekening, met de maat en de plek.
- Kijk via het Omgevingsloket of de lichtstraat iets verandert aan wat er nodig is.
- Spreek af wie de dakbedekking rond de opstand afmaakt.
Hoe ziet een lichtstraat er van binnen uit?
Van binnen ziet u een opening in het plafond met een koker of sparing naar het glas. Hoe strak die is afgewerkt, maakt veel verschil. Een sparing met strak stucwerk, rechte hoeken en geen zichtbare naden laat het glas zweven. Een houten aftimmering met kitranden ziet er snel goedkoper uit. Bespreek vooraf hoe de binnenkant wordt afgewerkt, en wie dat doet. Over de soorten stucwerk leest u meer bij stucwerk soorten.
Denk ook aan wat er rond de lichtstraat in het plafond komt. Spots, een afzuigkap boven het kookeiland of een rookmelder moeten een plek hebben die het licht niet in de weg zit. En wilt u zonwering of een verduistering aan de binnenkant, dan moet daar ruimte voor zijn in de sparing. Een elektrische zonwering of een daklicht dat open kan, heeft stroom nodig. Laat die door een erkend installateur aanleggen.
- Diepte van de sparing. Een diepe koker geeft minder direct zonlicht, een ondiepe meer.
- Kleur. Witte wanden in de sparing kaatsen het licht verder de kamer in.
- Verlichting voor de avond. Een lichtstraat is ’s avonds een donker vlak. Een lijn licht langs de rand voorkomt dat.
Zo kiest u de lichtstraat in uw uitbouw
Begin bij de plek, niet bij het product. Waar is het donker na de uitbouw, en waar zit u overdag? Kies daarna het type daklicht, het glas en of hij open moet kunnen. Dan pas komt de vraag hoe groot hij wordt en wat hij kost. Wat er bij een uitbouw allemaal in de prijs komt, staat in wat een uitbouw kost.
- Bepaal waar het donker wordt na de uitbouw.
- Kijk waar de zon staat op de uren dat u er zit.
- Kies of de lichtstraat open moet kunnen, voor frisse lucht en tegen hitte.
- Vraag naar gelaagd, zonwerend en goed isolerend glas.
- Vraag wie de aansluiting op het dak maakt, en welke garantie erop zit.
De pui en de lichtstraat werken samen: de een geeft licht van opzij, de ander van boven. Kies ze daarom samen. Over de pui leest u meer in schuifpui of openslaande deuren. Bij een opname bij u thuis zien we waar het licht nu valt en waar het na de uitbouw tekort schiet.